احساس خستگی گاها مشکل معمولی است اما استمرار این حالت یا خواب‌آلودگی مدام ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود که باید ریشه آن را پیدا کرد.

به گزارش سیناپرس به نقل از sleepfoundation، خستگی بعد از یک خواب بی‌کیفیت معمولا طبیعی به نظر می‌رسد اما حدود ۱۰ تا ۲۵ درصد از افراد، مدام احساس خستگی می‌کنند. خستگی مزمن یا خواب‌آلودگی ممکن است دلایل مختلفی از جمله استرس، وضعیت جسمی یا سلامت ذهن، خواب ناکافی و بی‌کیفیت که مدام تکرار شود، یا عوارض دارویی را شامل شود. برخی از این عوامل به راحتی قابل شناسایی هستند در حالی که برخی دیگر مانند اختلالات خواب ممکن است به سختی تشخیص داده شوند.

درواقع، خواب و سلامت بدن رابطه مستقیمی با هم دارند به طوری که بروز مشکلات سلامتی می‌تواند باعث وضعیت نامناسب خواب شود و نیز کیفیت ضعیف خواب هم می‌تواند منجر به ایجاد مشکلات ذهنی و جسمی شود.

کیفیت پایین خواب

بسیاری از افراد خواب را فدای کار و فعالیت‌های اجتماعی خود می‌کنند که این کار باعث بروز خستگی شدید می‌شود. شیفت‌های کاری که ساعت‌های نامنظمی دارند، معمولا در خوابیدن مشکل دارند. تنظیم ساعت خواب، بهبود عادات هنگام خواب می‌تواند به پیدا کردن الگوهای خواب سالم کمک کند.

اختلالات خواب

برخی اختلالات خوتب مانند آپنه خواب، سندروم پای بی‌قرار، یا تأخیر در خوابیدن می‌توانند به طور مستقیم روی کیفیت و کمیت خواب اثرگذار باشند و ایجاد خواب‌آلودگی در طول روز کنند. در این موارد، پزشک اغلب سعی می‌کند با درمان نوع اختلال خواب، خواب‌آلودگی فرد را کاهش دهد.

استرس و بیماری‌های روحی و روانی

فشارهای کاری و خانوادگی، مراقبت از عزیزان و سایر عوامل استرس‌زا همگی می‌توانند روی خواب شما تأثیر بگذارند. کارهایی که درمانگر برای مدیریت استرس ارائه می‌کند به مرور باعث از بین رفتن عوامل استرس‌زا می‌شود. از سوی دیگر، مشکلات روحی مانند اضطراب و افسردگی نیز ممکن است خواب‌آلودگی شدیدی را به همراه داشته باشد. برای این مشکل، ابتدا بایدعامل زمینه‌ای رفع شود تا خستگی فرد به مرور از بین برود.

بیماری‌های مزمن

ابتلا به بیماری‌های مزمن باعث می‌شود فرد اغلب احساس خستگی کند. یکی از این عوامل، سندروم خستگی مزمن است که تمام سیستم‌های مختلف بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد و خواب بی‌کیفیتی را به همراه دارد که فرد حتی به رغم خوابیدن، همیشه احساس خستگی می‌کند. ام‌اس، پارکینسون، اختلالات خاص ژنتیکی، اختلالات متابولیکی مانند تیروئید، چاقی، دیابت، کبد یا بیماری کلیوی، دردهای مزمن، عفونت‌های کوتاه‌مدت یا مزمن، کووید طولانی‌مدت، فیبرومیالژیا، آنمی، سرطان‌ها، بیماری‌های قلبی و ریوی و غیره از این جمله هستند.

مصرف داروها

خواب‌آلودگی و خستگی از عوارض شایع برخی داروها از جمله آنتی‌هیستامین‎‌ها، انوع خاصی از ضدافسردگی‌ها، داروهای ضدروان‌پریشی، بنزودیازپین‌ها، داروهای ضدتشنج و مسکن‌های ایپوئیدی هستند.

رژیم‌غذایی و ورزش

نخوردن مایعات کافی در طول روز با بروز کمی‌آبی در بدن می‌تواند موجب خستگی، تشنگی و خشکی دهان شود. در بسیاری موارد، این علائم بعد از مصرف مایعات از بین می‌رود. تغذیه سالم و متعادل هم به حفظ انرژی بدن کمک می‌کند. همچنین ورزش کردن به رغم این که برای حفظ سلامتی مؤثر است، اما ورزش بیش از حد نیز ممکن است موجب خستگی شود. در این شرایط، استراحت کردن چند روزه می‌تواند به شما کمک کند.

کدام خستگی نیاز به درمان دارد؟

اگر احساس می‌کنید به اندازه کافی می‌خوابید اما هنوز خسته در طول روز خسته‌اید و انرژی کافی برای انجام کارهای روزمره‌تان ندارید، با اگر به دلیل مصرف دارویی خاص احساس خستگی می‌کنید، حتما به پزشک مراجعه کنید. پزشک ابتدا با پیدا کردن علت زمینه‌ای خستگی مفرط در شما تلاش می‌کند شما را از این حالت نجات دهد.

مترجم:ندااظهری