خیابان‌های شهر با انواع تبلیغات پر شده‌اند اما بعضی از تابلوها در میانه سیل ترافیک حرکت می‌کنند. آیا وقتی یک کامیون با نوشته‌های تبلیغاتی رنگارنگ از بین خودروهای دیگر می‌گذرد، احتمال حواس‌پرتی و تصادف بیشتر می‌شود؟ چقدر از تصادف‌های شهری به این خاطر رخ می‌دهد که راننده به جای چراغ ترمز خودرو جلویی به تابلوی «خرید قسطی» خیره شده است؟ پلیس راهور چندی پیش اعلام کرد «بغل‌نویسی» و نصب تبلیغات روی بدنه خودروها مخصوصا تصاویر بازیگران و فوتبالیست‌ها ممنوع است و خودروهایی که می‌خواهند تبلیغات نوشتاری انجام دهند باید حتما از پلیس مجوز بگیرند.
کرایه ۳۰میلیونی کامیون
شرکت‌هایی که کامیون و وانت‌های اتاق‌دار بزرگ برای بارگیری یا تحویل کالا دارند از بدنه آنها به‌عنوان بیلبورد متحرک استفاده می‌کنند. چند سالی است که کامیون‌های مخصوص تبلیغات هم به خیابان‌های شهر آمده‌اند؛ خودروهای باری که هیچ باری حمل نمی‌کنند و در بخش عقب آنها ۲تابلوی مقعر بزرگ با نورپردازی مناسب نصب شده است.
با یکی از شرکت‌هایی که این کار را انجام می‌دهد تماس گرفتیم. این شرکت مجموعه متنوعی از تبلیغات شهری از بیلبورد تا ماکت‌های حجمی بزرگ نصب شده در کنار بزرگراه‌ها را اجرا می‌کند. مسئول بخش تبلیغات سیار این شرکت در پاسخ هزینه کرایه این خودروها را بسته به نوع تبلیغات و زمان قرارداد در حدود ۳۰میلیون تومان در روز اعلام می‌کند. خودروها ۲ نوع هستند؛ کامیون‌های ۶ تن که از بزرگراه‌ها می‌گذرند و ۳تن که می‌توانند در خیابان‌های با عرض کمتر هم تردد کنند. ساعت تردد از ۹صبح تا ۸شب است و مسیر را مشتری تعیین می‌کند. این کامیون‌ها با شکل بدنه خاص که به سمت درون قوس دارد، جدیدترین وسیله تبلیغات شهری هستند و بیشتر از همه با آگهی فیلم‌های سینمایی شناخته می‌شوند.
تبلیغات متحرک شهری چقدر باعث پرت شدن حواس راننده‌ها می‌شود؟ علیرضا بی‌طرفان، عضو هیأت مدیره انجمن صنفی کارفرمایان شرکت‌های تبلیغاتی ایران در گفت‌وگو با همشهری می‌گوید: «زمانی پلیس راهور با تبدیل کردن بیلبوردهای ثابت شهری به نمایشگر مخالفت می‌کرد و می‌گفت که حواس راننده‌ها را پرت می‌کند. در ایران زودتر از امارات می‌توانستیم از این فناوری استفاده کنیم اما حدود ۱۰سال طول کشید تا مجوز نصب نمایشگرهای شهری صادر شد. از یکی دو سال قبل هم که این نمایشگرها نصب شده‌اند نشانه‌ای به‌دست نیامده که باعث تصادف شده باشند.»
او در جواب این سؤال که آیا در دیگر شهرهای جهان موضوع حواس‌پرتی راننده‌ها مطرح شده است، بیان می‌کند: «در شهرهای بزرگ جهان تبلیغات خودرویی خیلی رایج است و حتی صفحه‌های نمایشگر روی تاکسی‌ها هم نصب می‌شود. در ایران هم می‌بینید که سرتاسر بدنه بزرگ اتوبوس‌ها را با تبلیغات می‌پوشانند. شاید در موارد خاص، مثلا در بزرگراه‌هایی که خودروها با سرعت از آن می‌گذرند یک تبلیغات متحرک ناگهانی بتواند توجه راننده را از مسیر منحرف کند اما در خیابان‌های شلوغ و پرترافیک مانند تهران، تبلیغات روی خودرو باعث حواس‌پرتی راننده نمی‌شود، حتی تابلوهایی که سؤال‌های معماگونه مطرح می‌کنند هم برای مدت زیادی مغز راننده را مشغول نگه نمی‌دارند. کارکردن با تلفن همراه حین رانندگی خیلی بیشتر از تابلوهای تبلیغاتی باعث تصادف می‌شود.»
به‌گفته او محدودیت تبلیغات شهری در جهان، معمولا به این دلیل است که شهرهای تاریخی می‌خواهند هویت بافت قدیمی خود را حفظ کنند برای همین در برخی نقاط تبلیغات را ممنوع می‌کنند.
مجوز از شهرک آزمایش
شرکت‌های تبلیغاتی با موضوع مراجعه به شهرک آزمایش و دریافت مجوز تبلیغات سیار آشنا هستند. واحد تبلیغات شرکت‌های بازرگانی و تجاری هم این‌کار را طبق روال رایج انجام می‌دهد تا بتواند از فضای روی کامیون‌های خود استفاده کند. اعلامیه اخیر پلیس راهور، هم خاطرنشان کردن ماده ۲۰۷آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی است و هم اعلام خطرات تبلیغات متحرک. سرهنگ داوود شکیبایی، رئیس پلیس ترافیک شهری راهور فراجا گفته است که برخی نوشته‌ها، تصاویر و نقش‌ونگارهای به‌کاررفته روی خودروها می‌توانند موجب حواس‌پرتی رانندگان و اخلال در نظم ترافیک شوند و در بروز حوادث نقش داشته باشند. به همین دلیل بغل‌نویسی خودروها باید در چارچوب ضوابط قانونی و با دریافت مجوز از پلیس راهور انجام شود. براساس ماده ۲۰۷آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی «نصب هرنوع علائم، پلاک‌های متفرقه و همچنین الصاق، نصب یا نقش هرنوع آگهی، نوشته، عکس و نوشتن عبارات و ترسیم نقوش روی شیشه‌ها و بدنه درونی یا بیرونی وسایل نقلیه به‌منظور تجارت، تبلیغ، نمایش و مانند آن ممنوع است.»