به گزارش خبرگزاری آنا برای کاهش وزن، بیشتر ما می‌دانیم که باید کمتر غذا بخوریم و فعالیت بدنی بیشتری داشته باشیم. با قرار دادن بدن در وضعیت کمبود کالری، کالری بیشتری نسبت به آنچه دریافت می‌کنیم «می‌سوزانیم» و در نتیجه وزن کم می‌کنیم.

اما در حالی که بیشتر ما با چگونگی ایجاد کاهش وزن آشنا هستیم، به‌ندرت به این فکر می‌کنیم که وقتی وزن کم می‌کنیم، این وزن واقعا کجا می‌رود؛ به‌جز اینکه از روی عدد ترازو و از دور کمرمان کم می‌شود.

اگر مطمئن نیستید وزن کجا می‌رود، تنها نیستید؛ حتی میان متخصصان تغذیه و پزشکان نیز درباره این موضوع ابهام وجود دارد. اما اگر می‌خواهید سرنخی از پاسخ به دست آورید، باید نفس عمیقی بکشید و سپس آن را بیرون بدهید.

وقتی وزن کم می‌کنیم، در درجه اول چربی بدن را از دست می‌دهیم. این چربی از مواد غذایی که می‌خوریم به دست آمده و توسط بدن ذخیره شده است.

هر نوع چربی که مصرف می‌کنیم، دستگاه گوارش آن را به کوچک‌ترین اجزای خود که «اسید‌های چرب» نام دارند، تجزیه می‌کند. سپس این اسید‌های چرب در سراسر بدن منتقل می‌شوند تا به حفظ عملکرد طبیعی بدن کمک کنند؛ از جمله پشتیبانی از ساختار سلول‌ها، تنظیم هورمون‌ها، محافظت از اندام‌ها و ایفای نقش به‌عنوان یک ذخیره حیاتی انرژی.

بدن اسید‌های چرب باقی‌مانده را به شکل «تری‌گلیسرید» ذخیره می‌کند. سپس این تری‌گلیسرید‌ها درون سلول‌های چربی یا «آدیپوسیت‌ها» برای استفاده در آینده ذخیره می‌شوند؛ مثلا زمانی که به انرژی اضافی نیاز داریم یا غذا به میزان کافی در دسترس نیست.

ما دو شکل اصلی چربی ذخیره‌شده داریم: «چربی زیرپوستی» که در زیر پوست قرار دارد، مانند چربی ناحیه شکم و پا‌ها و «چربی احشایی» که در بخش‌های عمیق‌تر بدن، از جمله اطراف اندام‌ها، قرار گرفته است. بیشتر چربی‌ای که از دست می‌دهیم، چربی زیرپوستی است، زیرا بخش عمده چربی بدن ما در همین قسمت ذخیره می‌شود.

هنگام کاهش وزن واقعا چه اتفاقی می‌افتد؟

بر اساس مقاله تازه منتشر شده در سایت «کانورسیشن» (The Conversation)؛ وقتی بدن تحت فشار متابولیکی قرار می‌گیرد، مانند زمانی که در وضعیت کمبود کالری هستیم، شروع به استفاده از ذخایر انرژی خود می‌کند. سلول‌های چربی که این انرژی را ذخیره کرده‌اند، از برخی انتقال‌دهنده‌های عصبی و هورمون‌های خاص در بدن پیام‌هایی دریافت می‌کنند که فرایند «لیپولیز» را فعال می‌کند.

در جریان لیپولیز، تری‌گلیسرید‌های ذخیره‌شده در سلول‌های چربی دوباره به اسید‌های چرب تجزیه می‌شوند. سپس این اسید‌های چرب وارد میتوکندری سلول‌ها، یعنی مرکز تولید انرژی آنها، می‌شوند و در آنجا از طریق فرایند چربی‌سوزی موسوم به «بتا اکسیداسیون» برای تأمین انرژی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

فرایند بتا اکسیداسیون در اصل کربن موجود در اسید‌های چرب را به سمت تولید دی‌اکسیدکربن هدایت می‌کند و ترکیبی به نام «استیل‌کوآنزیم آ» (Acetyl-CoA) باقی می‌گذارد. سپس استیل‌کوآنزیم آ به آدنوزین تری‌فسفات «(ATP) تبدیل می‌شود؛ مولکولی بسیار مهم که انرژی مورد نیاز تقریبا برای هر فرایندی را که در بدن رخ می‌دهد، فراهم می‌کند.

در نتیجه فرایند بتا اکسیداسیون و تولید متعاقب دی‌اکسیدکربن، در واقع بیشتر چربی‌ای را که هنگام کاهش وزن از دست می‌دهیم، از طریق بازدم از بدن خارج می‌کنیم. بخش کوچک‌تری از وزن ازدست‌رفته را آب تشکیل می‌دهد که از طریق عرق از بدن دفع می‌شود.

برخی پژوهشگران پیشنهاد کرده‌اند که حدود ۸۴ درصد از چربی‌ای که از دست می‌دهیم، به صورت دی‌اکسیدکربن از بدن خارج می‌شود و ۱۶ درصد نیز به شکل آب و از طریق عرق دفع می‌شود. با این حال، برآورد دقیق این نسبت‌ها دشوار است، زیرا اندازه‌گیری مستقیم تمام خروجی‌های احتمالی بدن انسان در مدت زمانی که برای مشاهده کاهش چربی لازم است، از نظر اجرایی با چالش‌هایی همراه است.

بنابراین، در مجموع، فشار متابولیکی ناشی از رژیم غذایی، یعنی میزان کالری دریافتی)، ورزش به معنای میزان کالری مصرف‌شده یا ترکیبی از این دو می‌تواند بتا اکسیداسیون یا همان چربی‌سوزی را برای تأمین انرژی افزایش دهد. وقتی چربی از دست می‌دهیم، این چربی یا از طریق هوایی که بازدم می‌کنیم از بدن خارج می‌شود یا از طریق عرق دفع می‌شود؛ بنابراین اگر می‌خواهید فرایند چربی‌سوزی را فعال کنید و وزن کم کنید، همان توصیه ساده و قدیمی همچنان پابرجاست: کمی کمتر غذا بخورید و غذا‌های سالم را در اولویت قرار دهید. ورزش نیز می‌تواند به کاهش چربی کمک کند و در عین حال توده عضلانی را افزایش دهد.