به گزارش سلامت نیوز به نقل از verywellhealth،ویتامین D نقش مهمی در سلامت کلی بدن دارد. این ویتامین از نوع محلول در چربی است؛ یعنی بدن می‌تواند آن را ذخیره کرده و در طول زمان از آن استفاده کند.

دانستن اینکه ویتامین D چه مدت در بدن باقی می‌ماند، می‌تواند به تنظیم دوز مکمل‌ها و تفسیر نتایج آزمایش خون کمک کند. اگر از مکمل ویتامین D استفاده می‌کنید یا مطمئن نیستید سطح ویتامین D بدن‌تان در محدوده‌ی سالم قرار دارد یا نه، بهتر است با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید تا برنامه‌ای متناسب با نیازهای سلامتی‌تان تنظیم شود.

ویتامین D به جذب کلسیم در بدن کمک می‌کند، سلامت استخوان‌ها و دندان‌ها را بهبود می‌بخشد، از عملکرد سیستم ایمنی پشتیبانی می‌کند و در تنظیم خلق‌وخو نقش دارد. معمولاً ۴ تا ۱۲ هفته مصرف منظم لازم است تا سطح ویتامین D در بدن به‌طور کامل تثبیت شود. اگر مصرف مکمل را برای چند هفته قطع کنید، سطح آن ممکن است به‌تدریج کاهش یابد.

ویتامین D چه مدت در بدن باقی می‌ماند؟

ویتامین D، به‌ویژه نوع D3، می‌تواند از چند هفته تا چند ماه پس از آخرین دوز مصرفی در بدن باقی بماند. از آنجا که این ویتامین به‌سرعت دفع نمی‌شود، بدن قادر است حتی با نوسان مصرف روزانه، سطح نسبتاً پایداری از آن را حفظ کند.

حتی پس از مصرف یک دوز واحد، بخشی از ویتامین D برای چند هفته در بدن ذخیره می‌شود. با مصرف منظم مکمل، این ذخیره افزایش یافته و برای مدت طولانی‌تری در دسترس بدن باقی می‌ماند.

به‌طور کلی، رسیدن سطح ویتامین D به محدوده‌ی سالم ممکن است چند هفته تا چند ماه زمان ببرد. در صورت کمبود ویتامین D، معمولاً ۴ تا ۶ هفته مصرف مداوم برای تثبیت سطح آن لازم است و در موارد شدیدتر، این زمان می‌تواند به ۱۲ هفته نیز برسد.

اگر مصرف ویتامین D را کاملاً متوقف کنید و از منابع دیگر (مانند نور خورشید یا غذا) هم دریافت نکنید، سطح آن ممکن است پس از چند هفته شروع به کاهش کند. مدت‌زمان ماندگاری ویتامین D در بدن به میزان مصرف، مقدار ذخیره‌ی بدن و منابع دریافتی دیگر بستگی دارد.

ویتامین D چگونه در بدن عمل می‌کند؟

ویتامین D بر نحوه‌ی رشد، ارتباط و عملکرد سلول‌ها در بدن تأثیر می‌گذارد. وقتی این ویتامین از طریق نور خورشید، غذا یا مکمل وارد بدن می‌شود، بلافاصله فعال نیست. ابتدا باید در کبد و سپس کلیه‌ها به شکل فعال خود تبدیل شود.

ویتامین‌های محلول در چربی برای جذب به چربی غذایی نیاز دارند و در بافت چربی بدن ذخیره می‌شوند، بنابراین برای استفاده‌ی طولانی‌مدت در دسترس هستند. برخلاف آن‌ها، ویتامین‌های محلول در آب (مانند ویتامین C) سریع جذب شده و مازادشان دفع می‌شود.

از آنجا که ویتامین D مدت طولانی‌تری در بدن باقی می‌ماند، درک نحوه‌ی پردازش و ذخیره‌ی آن اهمیت زیادی دارد.

انواع ویتامین D

دو نوع اصلی ویتامین D وجود دارد:

• D2 (ارگوکلسیفرول)

• D3 (کوله‌کلسیفرول)

هر دو نوع باعث افزایش سطح ویتامین D در بدن می‌شوند، اما ویتامین D3 معمولاً مؤثرتر است و مدت بیشتری در بدن باقی می‌ماند.

ویتامین D چگونه در بدن ذخیره می‌شود؟

از آنجا که ویتامین D در بدن ذخیره می‌شود، مانند ویتامین‌های محلول در آب به‌سرعت مصرف یا از طریق ادرار دفع نمی‌شود. این ویژگی باعث می‌شود بدن بتواند هفته‌ها یا حتی ماه‌ها بعد از ذخایر خود استفاده کند.

اما همین ویژگی می‌تواند خطرساز باشد؛ زیرا مصرف طولانی‌مدت دوزهای بالا ممکن است باعث تجمع بیش از حد و مسمومیت با ویتامین D شود.

آگاهی از نحوه‌ی ذخیره‌ی ویتامین D به شما کمک می‌کند تعادل مناسبی در مصرف آن داشته باشید، نه کمبود و نه مصرف بیش از حد. انجام آزمایش‌های منظم و دریافت راهنمایی از پزشک بهترین راه برای حفظ سطح سالم این ویتامین است.

عوامل مؤثر بر جذب و ماندگاری ویتامین D

عوامل فردی و محیطی مختلفی می‌توانند بر میزان جذب و مدت‌زمان باقی‌ماندن ویتامین D در بدن تأثیر بگذارند، از جمله:

• درصد چربی بدن

• تداخلات دارویی

• سرعت متابولیسم

• بیماری‌های کبدی یا کلیوی

• بیماری‌هایی که جذب چربی را مختل می‌کنند (مانند کرون یا کولیت اولسراتیو)

• میزان قرار گرفتن در معرض نور خورشید

• نوع و مقدار ویتامین D مصرفی

افرادی که درصد چربی بدن بالاتری دارند ممکن است ویتامین D بیشتری ذخیره کنند، اما گاهی چربی اضافی می‌تواند دسترسی بدن به این ذخایر را دشوارتر کند. قابلیت ذخیره‌سازی ویتامین D کمک می‌کند سطح آن حتی در فصول کم‌نور سال نیز نسبتاً پایدار بماند.

مسمومیت با ویتامین D

مسمومیت با ویتامین D زمانی رخ می‌دهد که مقدار زیادی از این ویتامین به‌مرور در بدن تجمع پیدا کند؛ حالتی که معمولاً به دلیل مصرف بیش از حد مکمل‌ها ایجاد می‌شود.

افزایش بیش از حد ویتامین D می‌تواند باعث بالا رفتن خطرناک سطح کلسیم خون شود و علائمی مانند موارد زیر ایجاد کند:

• کاهش اشتها

• گیجی و اختلال ذهنی

• مشکلات کلیوی، از جمله سنگ کلیه

• تهوع و استفراغ

• ضعف و بی‌حالی

مسمومیت با ویتامین D نادر است، اما می‌تواند جدی باشد. اگر از مکمل استفاده می‌کنید، حتماً طبق توصیه‌ی پزشک، سطح ویتامین D خود را به‌طور منظم بررسی کنید.