به گزارش خبرنگار ایلنا، مراسم نکوداشت و تکریم مرحوم حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمود دعایی (سرپرست موسسه اطلاعات) و معارفه سیدعباس صالحی (به عنوان سرپرست جدید موسسه اطلاعات) با حضور برخی مسئولان از جمله محمدجواد ظریف، مهدی هاشمی، احمد مسجدجامعی، علی ربیعی و فرزندان حجتالااسلام دعایی، صبح امروز دوشنبه ۲۳خردادماه در سالن اجتماعات موسسه اطلاعات برگزار شد.
دعایی به توان داخلی تکیه میکرد
در ابتدای مراسم پس از پخش سرود ملی ایران و تلاوت آیاتی چند از کلامالله مجید، جلال رفیع (روزنامهنگار و طنزپرداز) اولین نفری بود که درباره خصائل اخلاقی زندهیاد دعایی و خدمات او در موسسه اطلاعات با حضار صحبت کرد.
او گفت: من از طرف خانواده موسسه اطلاعات اینجا آمدم تا به اتفاق شما و مسئولان و کارکنان یاد حجتالاسلام محمود دعایی را گرامی بداریم. و انشالله خداوند روح او را قرین رحمت کند و برای آقای سیدعباس صالحی سرپرست جدید موسسسه اطلاعات آرزوی موفقیت میکنم.
رفیع پس از خواندن چند بیت شعری گفت: طی چند روز گذشته در شبکههای مجازی دیدم فردی بسیار محترمانه ویژگیهای اخلاقی زندهیاد دعایی را یادآوری کرده بود، اما در ادامه گفته بود صرف این خصلتهای حسنه راه به توسعه نمیبریم. بله من هم میخواهم بگویم حرف ایشان قبول و خصلتهای حسنه صرفا ما را به توسعه نمیرساند؛ اما دعایی ببینش توسعهخواه داشت.
وی در ادامه گفت: دعایی در همان بدو فعالیت به توسعه و توسعهگرایی اندیشید و پرداخت. دعایی پس از پایان جنگ تحمیلی آیندهنگری کرد و گفت تهران بزودی به شهری بزرگ تبدیل میشود و پیشبینیاش هم درست بود. در همین راستا باید جایگاه موسسه اطاعات را تغییر میداد و این کار را کرد. او موسسه را جابجا کرد و آن را به کنار بزرگراه انتقال داد تا دسترسیها به نقاط دیگر آسان شود.
این طنزپرداز افزود: او شبکه روزنامه و مجلات را هم توسعه داد و ساختمانهای کوچک و بزرگی را در محوطه مجموعه ساخت. او به تجهیزات کار موسسه اطلاعات هم میاندیشید و در همین راستا در همان سالهای اول فعالیت، دستگاههای چاپ مدرن را وارد و مستقرکرد و خب همه اینها زحمت و تلاش میخواهد. او حتی مدیران و مسئولان موسسه اطلاعات را به انگلیس و فرانسه فرستاد تا متدهای جدید را فرا بگیرند. من را هم به آمریکا فرستاد تا آمورش ببینم. میگفتند یاد بگیرید و آن داشتهها و اطلاعات را برایم سوغات بیاورید.
این روزنامهنگار در ادامه توضیحاتش گفت: زندهیاد دعایی حتی دستگاههای قدیمی را نگه داشت و گفت این تجهیزات را اگر دست بزنیم احتمالا نمیتوانیم آنها را سر و سامان دهیم و در تحریمهای دوره احمدی نژاد آن دستگاهها را در موزه گذاشت. کمی بعد متخصصان آموزش دیده موسسه را فرستاد و آنها بودند که دستگاههای معیوب و خراب قدیمی را درست کردند و به مجموعه جدید یعنی همین مکان فعلی آورند. دعایی از این اتفاق بسیار خوشحال شد تا آن حد که گفت «رقصی چنین میانه میدانم آرزوست». میخواهم بگویم او توان داخلی راهم مد نظر داشت. حتی یادم هست که او در دهه شصت میگفت دلم میخواهد متخصصان و پژوهشگران و طالبان علم از راه دور به کتابخانه دسترسی داشنه باشند. دعایی این حرفها را زمانی زد که هنوز امکانات دیجیتال و اینترنتی وجود نداشت با توجه به همه اینها چطور میتوانند بگویند دعایی فقط خصائل اخلاقی داشته به فکر توسعه نبوده است.
رفیع با اشاره به اینکه دعایی روزگاری «گل آقا» و «همشهری» و دیگر روزنامهها را در موسسه مطبوعات چاپ میکرده، گفت: دعایی دائم حامی نخبگان و هنرمندان و پژوهشگران و فرهنگیان بود و آثارشان را چاپ میکرد. او در زمان جنگ ایران و عراق، «اطلاعات جهبه» را تدارک دید و برای ساکنان خارج هم روزنامهای جداگانه چاپ میکرد.
او ادامه داد: دعایی با بزرگان ادبیات هم روابط قوی داشت که شفیعی کدکنی، ندوشن و پاریزی برخی از آن جمع کثیر هستند. مرحوم دعایی حتی برجی در موسسه ساخت تا به عنوان کمک هزینه موسسه اطلاعات، طبقات آنرا اجاره دهد. حجتالاسلام دعایی در کنار همه اینها جایگاه حقوقی موسسه اطلاعات را هم مدنظر داشت و از آن مراقبت میکرد و در تحریمها همیشه تمهیداتی ترتیب میداد تا از ضررهای احتمالی جلوگیری کند.
دعایی مجاهد قبل از فتح و بعد از فتح بود
در ادامه مراسم حجتالاسلام مهدویراد (استاد دانشگاه) به ایراد سخنرانی پرداخت. او گفت: باعث خوشحالی است که در جمع مسئولان و اهلی فرهنگ و هنر و اهل قلم هستم. من با زندهیاد دعایی چند دهه همراه بودهام و شاید نسبت به خیلیها او را بهتر بشناسم. دعایی از کسانی بود که مجاهد و انقلابی و کریم بود. من نوجوان بودم که در مشهد صدای پرصلابت او را از عراق میشنیدم که صدای روحانیت در آن دوران بود. او در آن دوران حقیقتهای ناب را با صلابت تمام گزارش میکرد.
وی ادامه داد: میتوانم بگویم حجتالاسلام دعایی مجاهد قبل از فتح و بعد از فتح بود. تواضع او حیرتآور بود و خاکساری میکرد.
مهدویراد ادامه داد: تواضع دعایی متکبرانه نبود. نگاه انسانی ایشان به همه بود و مرزها را میشکست. خلق خدا همه هستند و مسلمان و مسیحی و یهودی و در این زمینه دیگران مطرح نیست. خلق خدا همهاند و دعایی هم نظرش همین بود و رفتارش بر همین مبنا بود و با رفتاری که داشت، معتقد بود هرکس همه را پاس بدارد، ارجحتر است. دعایی خودش بود و همین مهم و با ارزش است.
وی در ادامه صحبتهایش از ویژگیهای سیدعباس صالحی گفت. او بیان کرد: آقای صالحی هم فرهنگبان و هم فرهنگگستر من با ایشان در مقطعی مجله حوزه را باهم راه انداختیم و جالب اینکه مقالههای ایشان تا شماره ۳۶ آن مجله بدون اسم بود و بعدا خیلیها متوجه شدند که نویسنده آن آثار ایشان است. علاوه بر اینکه آقای صالحی سکوتهای معناداری دارند و اهل فرهنگ هستند و قدیمترها در کلاسهای مذهبی و دینی شهر قم حضور مییافتند.
حجتالاسلام مهدویراد در پایان صحبتهایش گفت: خوشحالم در ادامه آقای سیدعباس صالحی را جای زندهیاد حجتالاسلام دعایی داریم.
دعایی پایهگذار طنز پس از انقلاب بود
در ادامه مراسم احمد مسجد جامعی پشت تریبون رفت و پس از ابراز تاسف برای درگذشت حجتالاسلام دعایی و ابزار خرسندی برای انتصاب سیدعباس صالحی به عنوان سرپرست جدید موسسه اطلاعات گفت: همه دعایی را میشناسند و من در بخشهای مختلف خدمت ایشان بودهام. در ادامه فعالیتهای ایشان و حضورشان در موسسه اطلاعات کسانی که با ایشان کار میکردند شبیه شده بودند و او هم شبیه آنها شده بود و به این ترتیب بود که پیکری واحد از تواضع شکل گرفته بود.
وی در ادامه گفت: اصلا پایه طنز پس از انقلاب را دعایی گذاشته بود که در ادامه «دو کلمه حرف حساب» را داشتیم که بعدا به «گل آقا» تبدیل شد.
مسجدجامعی گفت: دعایی تعریفش از قدرت و نسبتش با قدرت را تعریف کرده بود و اتفاقا این مقولات را نقد هم میکرد اما مجموعه را بهم نمیریخت. او از قدرت و اعتبارش استفاده شخصی نمیکرد با اینکه رفیق امام بود و با بالاترین شخصیتهای سیاسی ارتباط نزدیک داشت.
او افزود: دعایی در نجف و در جوار امیرالمومنین (ع) زیسته بود و بر همین اساس نوعی خودسازی در او شکل گرفته بود. او زندگی با محرومان را تجربه کرده بود و در این رابطه ادا درنمیآورد.
مسجدجامعی گفت: روزنامههای تاریخ ایران با دین و حوزه ارتباط نمیگرفتند و حتی «نسیم شمال» هم اینطور نبود. اما دعایی با روزنامه «اطلاعات» این اتفاق را رقم زد.
وزیر اسبق وزارت ارشاد در ادامه صحبتهایش گفت: دعایی ریاضت را تجربه کرده بود و غرض را مبنای رفتارش نکرده بود. حکومت را نقد میکرد اما ادب را رعایت مینمود. در کلیات همه ما حدیث میخوانیم و سخنرانی میکنیم اما رفتار مهم است. او به سلیقههای متفاوت احترام میگذاشت و هرکس هرچه مینوشت؛ میشنید و در رسانهاش منتشر میکرد. نویسندگان هم از هر قشر به اندیشه دعایی احترام میگذاشتند، حتی به رودربایستی هم که شده این کار را میکردند، چون دعایی اهل احترام بود و به ذات بشریت و انسانیت احترام میگذاشت و موعظه نمیکرد و حرفش را با شوخی میگفت. دعایی صفای باطن داشت و این مهم بود.
مسجدجامعی در پایان صحبتهایش گفت: خوشحالم که آقای صالحی جای مرحوم دعایی آمده چون ایشان اهل رسانه است و اولین نشریه حوزه را او منتشر کرده است.
در ادامه مراسم نماهنگی از حضور زندهیاد دعایی در کنار امام (ره) پخش شد که در آن دعایی، گزارشی از راهاندازی موسسه اطلاعات به امام ارائه میدهد.
حجتالاسلام دعایی الگوی نرمرفتاری و نرمزبانی است
در ادامه مراسم محمدمهدی فرقانی (استاد ارتباطات) هم گفت: چهره حضار را که میبینم متوجه میشوم با پای دل آمدهاند و این از جایگاه دعایی نشان دارد.
وی افزود: من پنجاه سال سرباز رسانه بودهام و از دعایی خاطرات زیادی دارم. به طور مثال یادم هست در دانشگاه جایی نبود که دانشجویان در آن کارآموزی کنند و من با زندهیاد دعایی تماس گرفتم. ایشان گفت هر چند نفر هستند بیایند و در موسسه کارآموزی کنند. زندهیاد دعایی از این دست رفتارها زیاد داشتند.
این استاد ارتباطات در ادامه گفت: ما بیش از هرچیز به توسعه تفاهم اجتماعی نیاز داریم و این اتفاق با نرم زبانی و منطق شدنی است و دعایی چنین منشی داشت. او الگویی برای این نرم رفتاری بود. ضمن درود به او، به عباس صالحی خیر مقدم میگویم و شهادت میدهم صالحی اشبهالناس به آقای دعایی است.
در ادامه حسین دعایی به نمایندگی از خانواده پشت تریبون رفت و ضمن تشکر از حضار برای حضور در مراسم تکریم پدرش گفت: اخلاقهای پدر برای ما آنقدر دیده شده بود که از آنها غافل بودیم. آنچه حضرت آقا درباره پدر فرمودهاند، درست بود.
وی افزود: الگوی پدر حضرت امام بود و راهی را رفت که با امام عهدش را بسته بود. انتخاب آقای صالحی برای ما باعث خوشحالی و برای روح مایه آرامش است. حضرت آقا مدبرانه آقای صالحی را انتخاب کرده است.
فرزند حجت الاسلام دعایی در ادامه خطاب به حاضران گفت: از طرف خانواده ممنونیم که با حضور و توجه مایه آرامش ما شدید. موسسه اطلاعات خانه ما بوده و چهل و دو سال در این خانواده در کنار کارکنان بودهایم و هستیم اینطور نیست از خانواده اطلاعات جدا شویم. اگر تلاش کارکنان نبود موسسه خیلی جاها موفق نمیشد. خواهش دارم رخت عزا را از تن آورید چون آقای صالحی منبعد سکان را به دست خواهند گرفت.
اعطای حکم انتصاب سرپرستی موسسه اطلاعات به سیدعباس صالحی
در ادامه حجت الاسلام معزی پس از پرداختن به ویژگیهای اخلاقی و کاری زندهیاد حجتالاسلام دعایی، حکم سیدعباس صالحی را به او اعطا کرد.
سیدعباس صالحی پس از دریافت حکم دقایقی با حضار صحبت کرد. او ضمن گرامی داشتن یاد امام راحل، شهیدان انقلاب و مدافعان حرم؛ همچنین شهدای موسسه اطلاعات، گفت: از اعتماد رهبر معظم انقلاب بابت این انتصاب ممنونم و حضور مسئولان حاضر و هنرمندان در این مراسم را گرامی میدارم.
او افزود: به طور خاص از خانواده عزیز دعایی ممنونم.
صالحی در بخش پایانی صحبتهایش گفت: برای من سخن گفتن پشت این تریبون و در این مراسم که بیشتر به تکریم زندهیاد محمود دعایی اختصاص دارد، سخت است. چون موسسه با نام او عجین شده است و من آمدهام در جایی پا بگذارم که دعایی عزیز بود و جاپای او گذاشتن دشوار است. اما امیدوارم با همراهی کارکنان راه او را ادامه دهیم. و در فرصتهای دیگر طرح مبحث میکنم و از کمکهای بزرگان استفاده خواهم کرد.
∎
نظر شما