شناسهٔ خبر: 15063688 - سرویس فرهنگی
نسخه قابل چاپ منبع: نصر-قدیمی | لینک خبر

مهدی بزاز دستفروش/

آندره گدار، طراح موزه آذربایجان

نصر: پنجاه سال از در گذشت آندره گدار معمار و باستان شناس فقید فرانسوی گذشته است . وی در مدتی بیش از سه دهه حضور در ایرن بسیاری از آثار تاریخی کشور را در نقاط مختلف مورد بررسی و پژوهش قرار داد و تالیفات متعددی در این زمینه از خود به یادگار نهاد ، همچنین چندین اثر ارزشمند معماری در ایران را طراحی و اجرا نمود .

صاحب‌خبر -

پس از تشکیل انجمن آثار ملی ایران در سال 1304 ﻫ . ش ، مقدمات لغو قرارداد 1312 ﻫ . ق ( 1859 میلادی ) و امتیاز نامه 1318 ﻫ . ق ( 1900 میلادی ) فراهم گردید .  بر اساس این قرار دادها که در دوره قاجاریه منعقد گشته بود ، کاوشهای باستان شناسی در  سراسر ایران انحصارا به فرانسوی ها داده شده بود. در پی همین کاوشها که توسط افرادی چون : ژاک دمرگان ، دیولافوا و ... صورت پذیرفت ، قسمت عمده ای از اشیاء مکشوفه و ارزشمند تاریخی ایران به کشورهای اروپایی نظیر فرانسه منتقل و در موزه های اروپایی از جمله لوور  به نمایش در آمد که از میان این آثار می توان به لوح حمورابی اشاره نمود . همانطور که ذکر شد مقدمات لغو این قانون که در اصل مدت آن 60 سال بود ، توسط انجمن آثار ملی فراهم گردید و عاقبت در 25 مهر ماه 1306 ﻫ.ش برابر با 18 اکتبر 1927 میلادی توسط مجلس شورای ملی لغو شد .

بر اساس ماده 8 اساسنامه انجمن آثار ملی ، تاسیس یک کتابخانه و ثبت و طبقه بندی آثار و حفظ آن به عنوان آثار ملی ، به دولت پیشنهاد شده بود . در ماده 11 آن نیز چنین آمده بود که دولت بعد از تاسیس موزه و کتابخانه باید متخصصینی را برای اداره تاسیسات و ثبت آثار و ابنیه قدیمی استخدام کند . تلاش پیگیر موسسان این انجمن منجر به تصویب قانون حفظ آثار ملی شد . دولت نیز در صدد اجرای قانون مورد نظر برآمد . اساسنامه انجمن آثار ملی ، به دولت پیشنهاد استخدام متخصصینی را در جهت سروسامان دادن به اوضاع اشیاء کشف شده و ارزشمند را می داد ، لذا دولت طبق موافقت نامه ای در 25 مهرماه 1306 ، آندره گدار را استخدام کرد .
آندره گدار متولد سال 1881 میلادی در پاریس بود و تحصیلات خود را در دانشکده هنرهای زیبای پاریس به پایان برده بود . وی به موجب قراردادی رسمی که به امضای وزیر وقت معارف رسیده بود ، اداره موزه معارف را تا سال 1312 عهده دار بود . از ابتدای سال1313 با حفظ سمت ، به ریاست کتابخانه وزارت معارف و با تاسیس موزه ایران باستان  به سمت مدیرکل موزه منصوب شد .
آندره گدار در مدت 32 سال اقامت در ایران، علاوه بر آنکه در مسوولیت های متعددی همچون مدیر کل عتیقات و رییس دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران، خدمت می نمود از بسیاری آثار تاریخی و باستانی در سراسر ایران بازدید کرد.
کوشش او تنها به تحقیق و پژوهش درباره این آثار محدود نمی شد ، او باهمتی مثال زدنی و کوشش فراوان ، حفاظت و نگهداری از این آثار را جزو اهداف خود قرار داده بود ، دستیار و مشوق گدار در طول دوران اقامت او در ایران همسر دانشمندش، یدا گدار بود که در غالب سفرهای پژوهشی و اکتشافات باستان شناسی همراه بود. حتی تصور کار عظیم گدار و همراهانش در راه سفر به تمام نقاط کشور پهناور ایران و با امکانات اندک دهه های 1310 و 1320 شمسی کار آسانی نیست، به خصوص زمانی که با نگاهی کارشناسانه به آثار و یادداشت های او نظر بیفکنیم و هنوز آنها را دقیق، سودمند و کم اشتباه بیابیم.
همچنین باید از ماکسیم سیرو نام برد که در اکثر پروژه های پژوهشی و اجرایی با گدار همکاری می کرد.این معمار فرانسوی متولد سال 1907 میلادی بود ، وی  نخست در هیأت اعزامی موزه لوور فرانسه برای عملیات شناسایی آثار تاریخی به ایران آمد. او در طول این مدت از همکاران نزدیک آندره گدار به شمار می‌آمد ، وی در تبریز ساختمان دانشسرای پسران این شهر را طراحی و بر اجرای آن نظارت کرده است  .
گدار موسس دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران بود . وی در تربیت معماران ایرانی که تا قبل از آن در خارج از کشور تحصیل می کردند ، سهمی بزرگ داشت . در روز هفتم دی ماه سال 1337 به پاس خدمات سی ساله اش درایران ، دکتری افتخاری دانشگاه تهران وریاست افتخاری دانشکده هنرهای زیبا به وی اعطا شد. او دو سال بعد و پس از 32 سال فعالیت در ایران،به فرانسه بازگشت ودرسال 1965چشم ازجهان فروبست.
از آثار وی در زمینه طراحی و اجرای آثار معماری می توان به نقشه عمومی دانشگاه تهران و برخی دانشکده ها و تالار های آن، موزه ایران باستان، ساختمان کتابخانه ملی ایران (ساختمان سابق کتابخانه درکنار موزه ملی) ، طرح آرامگاه حافظ ، دبیرستان ایران شهر یزد و طرح موزه آذربایجان در تبریز اشاره کرد .
انتهای پیام/