با واگذاري شركت دخانيات ايران به صندوق بازنشستگي فولاد در دولت قبل، اين شركت تمام وظايف حاكميتي خود را از دست داد و با هزاران كارگر به صندوق بازنشستگي فولاد سپرده شد تا به عنوان بخشي از بدهي 20هزار ميليارد توماني دولت قبل به اين صندوق، به صورت رد ديون تهاتر شود. شركت دخانيات ايران يكي از بزرگترين واحدهاي توليدكننده سيگار در كشور است كه با توجه به گرفتن وظايف حاكميتي از آن، نقش اين شركت در نظارت و توزيع سيگار كم شده، محصولات قاچاق جاي محصولات وارداتي و توليد كشور را گرفتهاند. اكبر نوروزي، نايبرييس هياتمديره شركت دخانيات ايران در گفتوگو با «تعادل» ضمن برشمردن مشكلات صنعت دخانيات ايران به اين نكته اشاره ميكند كه بهتر است تا اين صنعت به توليد برندهاي قديمي خود بازگردد و با توجه به توانمنديهايي كه دارد در بازارها به نقشآفريني بيشتري بپردازد. او ميگويد كه وقت خداحافظي با شركاي تجاري فرا رسيده و بهتر است تا در قراردادهاي جديد كاري كنيم كه شركاي جديد براي احياي برندهاي قديمي سيگار در كشور برنامهريزي كرده و محصولات با كيفيتي را به توليد برسانند.
شركت دخانيات ايران پس از واگذاري به صندوق بازنشستگي داراي چه تحولاتي شده است و آيا نسبت به گذشته در توليد و نقشآفريني در بازار توانمند است؟
اجازه بدهيد پيش از آنكه وارد بحث دخانيات شويم اين موضوع را بررسي كنيم كه صندوق فولاد با چه تغييراتي در دولت قبل از نظر مالي مواجه شد و مديران مربوطه با اين صندوق چه كردند. حتما ميدانيد كه اين صندوق به سبب داشتن نيروهاي كار فراوان منابع بسيار خوبي در اختيار داشت كه خدمات گستردهيي را به اعضاي خود ارائه ميداد و داراي امكاناتي بود كه كمتر نهاد بازنشستگي از آن بهره ميبرد. در دولت قبل با توجه به اجراي قانون هدفمندي يارانهها و پرداخت مستقيم پول به مردم، بخش قابل توجهي از منابع اين صندوق برداشت شد و دولت هم نتوانست آن را بپردازد. در نتيجه تصميم گرفتند كه سهام چند شركت دولتي را به عنوان رد ديون در اختيار ما قرار دهند. به عنوان مثال سهام شركتهايي نظير زغالسنگ كرمان، طبس، حدود 20درصد از سهام سايپا و شركت دخانيات را به عنوان رد ديون در اختيار ما قرار دادند تا بدين وسيله بخشي از بدهيهاي خود را تسويه كنند. اما متاسفانه ديده شد كه هر چه شركت مشكلدار و پر از نيروي انساني بود را به ما واگذار كردند تا مشكلي ديگر بر مشكلات صندوق افزوده شود. توقع بر اين بود كه سهام شركتهاي بهتري را به ما ميدادند نه اينكه از باغ اقتصاد ايران هرچه گل رو به پژمردگي هست را بچينند و به صندوق بدهند. بنابراين در چنين شرايطي صندوق مجبور شد تا علاوه بر غلبه بر مشكلات خود به فكر شركتهاي مشكلداري كه به آن واگذار شده بود نيز باشد و براي مديريت آنها نقشه راهي تعيين كند.
در اين نقشه راه آيا واگذاري شركتها در اولويت قرار دارد؟
همانطور كه ميدانيد صندوق فولاد زيرنظر وزارت كار اداره ميشود و با توجه به اينكه عضوگيري در اين صندوق پايان يافته و ما فقط به اعضاي قديمي سرويس ميدهيم، قرار است تا در بلندمدت داراييها اين صندوق در قالب بنگاهها واگذار شود و نه تنها صندوق بلكه مجموعه وزارت كار از بنگاهداري خارج شده و وارد مسائل نظارتي و ستادي شود. اما به هر حال تا آن زمان مجبوريم براي سودآور كردن شركتهايي كه در زيرمجموعه ما قرار دارند برنامهريزي كرده و آنها را اقتصادي كنيم. در خصوص معادن زغال كه مشكلات فراوان است و به نظر ميرسد كه فرماندهي واحدي براي مديريت صنعت زغالسنگ در كشور شكل نگرفته و صندوق به تنهايي نميتواند معادن زغالسنگ كشور را احيا كرده و ساختار آن را اصلاح كند. در خصوص صنعت خودرو هم ما حاضر هستيم تا سهام خود در سايپا را به صورت يكجا به خريداران داخلي يا خارجي واگذار كنيم. بنابراين منتظر اين هستيم كه خريدار خوبي پيدا شود و اين سهام را به صورت يكجا از ما بخرد. سهام سايپا سود عملياتي نداشت اما با توجه به اينكه در بازار سرمايه خوب درخشيده توانسته ما را اميدوار كند كه با فروش آن به منابع مالي خوبي دسترسي پيدا كنيم. اما برسيم به بحث شما در خصوص دخانيات. همانطور كه ميدانيد صنعت دخانيات در ايران و اصولا در همه جاي دنيا صنعت پر حاشيهيي است چون مصرفكنندگان و تقاضاي ثابت و رو به بالايي دارد و فروش كالاهايي كه به توليد ميرساند در همه جاي دنيا تقريبا تضمين شده است. صنعت دخانيات ايران عمري 80 ساله دارد و در اين چند دهه داراي امكانات و توانمنديهايي شده كه اگر از آن به خوبي استفاده شود، ميتوان گفت اين صنعت به نقطه شكوفايي خود نزديك خواهد شد.
برخي از كارشناسان نگران از بين رفتن برند دخانيات ايران هستند، اما با توجه به برنامههايي كه داريم اجازه نميدهيم اين شركت به سرنوشت چيتري دچار شود.
به نظر شما صندوق بازنشستگي فولاد از عهده مديريت اين شركت و حاشيههاي اين صنعت بر خواهد آمد؟
تاكنون توانستهايم با توجه به تغييرات مديريتي صورت گرفته بر حاشيهها غلبه كنيم و اين شركت را با توجه به نيروي انساني كه در حدود 8 هزار نفر اعم از كشاورز و كارگر است را مديريت كنيم. بحث اصلي در اينجاست كه صنعت دخانيات زماني كه در اختيار وزارت صنعت بود از همه اختيارات حاكميتي بهره ميبرد و به نوعي در بازار انحصار داشت. خب امروز اين وظايف از شركت دخانيات گرفته شده و كليه سياستگذاريها را در اين خصوص مركز دخانيات وزارت صنعت انجام ميدهد.
در چنين شرايطي ما ديگر نه بر بازار نظارت داريم و نه ميتوانيم در مبارزه با قاچاق سيگار نقشآفريني كنيم. امروز مركز دخانيات ايران به تمام كساني كه قصد سرمايهگذاري در اين صنعت را داشته باشند، مجوزهاي مربوطه را ارائه ميدهد در حالي كه پيش از آن مديران شركت دخانيات بودند كه تصميم ميگرفتند اين مجوزها صادر شود يا خير و آيا در خارج از مجموعه دخانيات شركتي ميتواند به توليد سيگار بپردازد يا اينكه بايد اين كار در داخل خود شركت صورت گيرد.
با توجه به گرفتن اختيارات حاكميتي فكر ميكنيد كه بتوانيد اين صنعت را به روزهاي اوج خود برگردانيد؟
در حال حاضر ما با حدود يكسوم ظرفيت خود مشغول به كار هستيم. برخي ماشينآلات فرسوده شده و راندمان كار را پايين آورده است. ضمن آنكه وزارت صنعت به برخي برندها كه از شركاي اصلي ما بودند مجوز توليد سيگار در خارج از محدوده دخانيات را داده است. در چنين شرايطي پذيرفتهايم كه ما بايد به عنوان يك بنگاه بخش خصوصي دخانيات را اداره كنيم اين درحالي است كه هنوز تفكر بخش دولتي بر اين صنعت و كاركنان آن و ساختار موجود حاكم است از اين رو بسيار سخت است كه بتوان به تغيير ساختار اين شركت بپردازيم.
آيا قصد داريد كه در توليدات اين شركت به تغيير استراتژي روي آوريد؟
به سوال مهمي اشاره كرديد. اتفاقا مدتي است كه ما روي اين موضوع بهشدت كار ميكنيم و قصد داريم با توجه به توانمنديهاي اين شركت از تمام ظرفيت آن به خوبي استفاده كنيم از اين رو با توجه به توانمنديها و ظرفيتهاي موجود در دخانيات به سمت توليدات متنوعتر در حوزههاي مختلف آرايشي و بهداشتي حركت خواهيم كرد.
شركت دخانيات ايران داراي ظرفيتها و توانمنديهاي گستردهيي در سراسر كشور است كه با سازماندهي آنها قصد داريم علاوه بر توليد انواع مواد دخاني در توليد محصولات آرايشي و بهداشتي وارد شويم و به توليد انواع مواد آرايشي و بهداشتي بپردازيم. اين موضوع جاي تعجب ندارد چرا كه برخي از توليدكنندگان سيگار در دنيا سعي ميكنند برند خود را در لوازم آرايشي نيز مطرح كنند از اين رو ما نيز قصد داريم تا با توليد انواع لوازم آرايشي برخي برندهاي خود را در بازار مطرح كنيم. برخي ممكن است اين تصميم را امري ناپسند بدانند در حالي كه معتقديم، حركت دخانيات به سمت ساير فعاليتهاي اقتصادي امر ناپسندي نيست چرا كه به عنوان يك بنگاه اقتصادي ظرفيتهاي گستردهيي دارد و بايد براي بالا بردن درآمد خود به سمت فعاليتهاي ديگر روي آورد. ظرفيتهاي دخانيات آنقدر وسيع است كه ميتوان فعاليتهاي متنوعي را در آن تعريف كرد و اين شركت را به درآمدزايي رساند از اين رو فكر نميكنيم كه حركت به سمت توليد لوازم آرايشي كه بازاري پر از مشتري است، اقدامي نادرست باشد چرا كه ورود به اين عرصه باعث افزايش منابع درآمدي جديد براي شركت دخانيات خواهد شد و ميتواند به رشد و توسعه اين صنعت از محل استفاده بهينه از منابع داخلي كمك كند.
غير از توليد لوازم آرايشي در چه زمينههاي ديگري ورود پيدا خواهيد كرد؟
علاوه بر اين شبكه عظيم حمل و نقل در دخانيات به وجود آمده كه با سازماندهي آنها قصد داريم علاوه بر توزيع و ترانزيت سيگار وارد توزيع ساير كالاهاي سبك شويم و از اين ظرفيتها استفاده بيشتري ببريم. همانگونه كه عرض كردم مديران جديد شركت دخانيات ايران پذيرفتهاند كه اين بنگاه به مانند گذشته داراي اختيارات انحصاري نيست و نميتواند فرماندهي بازار سيگار را بر عهده گيرد از اين رو قصد داريم تا با توليد سيگارهاي جديد و با استفاده از مواد اوليه مرغوب به جذب مشتري بپردازيم و بتوانيم مصرفكنندگان را به استفاده از سيگارهاي داخلي تشويق كنيم.
با توجه به اينكه وزارت صنعت به شركاي تجاري شما مجوزهاي توليد داده قصد داريد چه سياستي را براي ادامه همكاري با آنان برگزيند؟
هياتمديره اين شركت براي قطع رابطه با شركاي تجاري و تمركز بر احياي برندهاي قديمي تصميمهاي جديدي گرفته است تا بدين صورت بتواند از تمام ظرفيتهاي داخلي در صنعت دخاني كشور استفاده كند. با توجه به اينكه بازار دخانيات از محصولات غير ايراني اشباع شده و برندهاي خارجي در اين بازار مانور ميدهند تصميم گرفتهايم تا تمام ارتباط خود را با شركاي تجاري نظير، BAT, KT&G و JTI قطع كنيم و به توليد برندهاي قديمي خود بپردازيم. از اين رو با اتمام قرارداد آنها، قرارداد جديدي را منعقد نميكنيم تا خطوط توليدمان براي محصولات داخلي آزاد شود.
با توجه به اينكه وزارت صنعت اجازه نميدهد برند جديدي در كشور به ثبت برسد و به توليد سيگار مشغول باشد مذاكره با خارجيها را به چه سمتي ميبريد؟
طبيعتا در چنين شرايطي در قراردادهاي جديدي هم كه با شركتهاي توليدكننده سيگار منعقد ميكنيم شرط اصلي آن است تا محصولشان را با برندهاي ما وارد بازار كنند نه اينكه يك برند خارجي ديگر به سيگارهاي موجود در بازار اضافه شود. هياتمديره دخانيات بر آن است تا برندهايي نظير شيراز، هما، بهمن، تير و... را احيا كرده و با توجه به توان تخصصي خود در توليد توتونهاي مرغوب از بهترين مواد اوليه براي توليد سيگار استفاده كند كه در اين راستا تامين كاغذهاي مرغوب و استاندارد سيگار و همچنين توتونهاي با كيفيت را در دستور كار خود قرار داده است. تاكنون روال بر اين بوده كه با شركاي خارجي خود قراردادي را امضا كرده و بابت هر كارتن سيگار مبلغي دريافت كنيم اما از اين به بعد قصد داريم با شركتهاي توليدكننده سيگار وارد مذاكره شده و محصولي را به توليد برسانيم كه از توتون مرغوب و مواد اوليه كاملا استاندارد تهيه شده باشد تا از اين طريق قادر باشيم، مصرفكنندگان ايراني را به سمت استفاده از توليد داخلي هدايت كنيم. با توجه به رقابتي شدن توليد سيگار در كشور قصد داريم محصولاتي را وارد بازار كنيم كه از كيفيت قابل توجهي برخوردار باشد و خود مصرفكننده تمايل پيدا كرده كه از سيگار ايراني استفاده كند. از اين رو در قراردادهاي جديد به اين سمت حركت ميكنيم تا به جاي اضافه كردن برندي جديد به برندهاي موجود در كشور به احياي برندهاي قديمي بپردازيم.
با توجه به اينكه صنعت سيگار در كشور رقبايي جدي دارد براي عرضه محصولات خود چه برنامههايي را در نظر داريد؟
ما دستگاههاي جديد بستهبندي سيگار را خريداري و وارد كشور كردهايم كه با توجه به ورود ماشينآلات جديد به كشور انقلابي در بستهبندي سيگار كشور به وجود خواهد آمد. از آنجا كه بستهبندي سيگار در كشور مورد غفلت قرار گرفته و محصولات جديد اين صنعت با بستهبندي ناشكيلي وارد بازار ميشد، هياتمديره شركت دخانيات تصميم گرفت تا به خريد ماشينآلات جديد به ارزش 120ميليارد تومان براي بستهبندي انواع برندهاي داخلي روي آورد و از آن پس بتواند سيگارهاي ساخت داخل را در پاكتهاي جديد و با كيفيت قرار داده و قادر باشد از اين لحاظ با محصولات مشابه خارجي به رقابت بپردازد.
در بستهبنديهاي جديد آيا تصاوير دل و قلوه و لگدمال كردن را نيز استفاده خواهيد كرد؟
تمام اسناد و مدارك و تحليلها نشان ميدهد كه استفاده از تصاوير نامطلوب در بد جلوه دادن مضرات سيگار، تاثيري در ميزان مصرف نداشته بلكه آمارها مويد آن است كه حتي پس از درج اين آگهيها بر تعداد سيگاريهاي كشور افزوده شده است. تلاشمان بر اين است تا در بستهبنديهاي جديد بتوانيم پيامهاي بهداشتي را با شكل و شمايل بهتري ارائه دهيم تا پاكتهاي سيگار ايراني قادر باشد دل مصرفكنندگان سيگار ايراني را بربايد و سبب شود تا آنها از استفاده سيگارهاي خارجي و قاچاق روي گردانند. ما قصد نداريم به ترويج دخانيات در ايران بپردازيم اما بر اين باوريم سيگار كالايي است كه مشتري خاص خود را دارد و تجربه هم نشان داده از اين تعداد مشتري نه تنها كم نشده بلكه به آن افزوده شده است. در تلاشيم تا برندهاي داخلي را احيا كرده و در بستهبنديهاي جديد وارد بازار كنيم تا مشتريان ايراني سيگارهاي توليد داخل را كه از بهترين مواد اوليه و كم ضررترين توتونها تهيه شده است را مصرف كند.
يكي از مسائل مهمي كه در رابطه با صنعت سيگار وجود داشته مذاكره با شركت فيليپ موريس در خصوص توليد انواع سيگار مارلبروست. آيا در اين زمينه مذاكراتي داشته ايد؟
در كنار توليدات داخلي و احياي برندهاي خود براي مبارزه با قاچاق و واردات رسمي محصولات دخاني با نهادهاي ذيربط به اين تفاهم رسيدهايم تا شركت دخانيات محصولاتي كه در بازار قاچاق بهشدت رواج دارند را به توليد رسانده و از اين طرق هم درآمدهاي ناشي از عوارض توليد سيگار و هم تعرفه گمركي آن به درآمدهاي كشور اضافه شود. با توجه به اينكه سيگار مارلبرو در بازار كشور سهم قابل توجهي از قاچاق دارد، با مسوولان شركت فيليپ موريس مذاكرات خود را آغاز كردهايم تا اين سيگار را هم در كشور به توليد رسانده و هم واردات آن را رسمي كنيم. از سويي ديگر با توجه به اينكه در شرايط پساتحريم به سر ميبريم با چند كمپاني بزرگ خارجي ديگر مذاكرات خود را آغاز كردهايم تا محصولات آنها را به توليد برسانيم. در خصوص سيگارهاي داخلي هدف آن است تا توليد به سمتي رود كه هم از كيفيت بالايي برخوردار باشد و هم اينكه سيگارهاي توليد داخل با بستهبنديهاي شكيلتري روانه بازار هدف شود. براي توليد محصولات جديد طعم و ذائقه مشتريان بيشتر مورد توجه قرار خواهد گرفت و در نظر داريم تا محصولاتي روانه بازار شود كه توقعات مصرفكنندگان را برطرف كرده و قابل رقابت با سيگارهاي خارجي باشد. در دور جديد مديريت شركت دخانيات قرار نيست مديران غير تخصصي را وارد اين صنعت كنيم بلكه در نظر داريم تا با بهكارگيري نيروهايي توانمند در بخش فروش، مالي و اداري، بازار سيگار كشو رار رصد كرده و سهم فروش خود را از آن بالا ببريم.
گفتوگو با اكبر نوروزي، نايبرييس هياتمديره صندوق بازنشستگي فولاد
نميگذاريم دخانيات «چيتري» شود
صاحبخبر -