سرمقاله
صاحبخبر - ادامه از صفحه یک ضمن اینکه جنگ اوکراین شرایط خاصی را برای این قاره به وجود آورده و اکثر کشورهای اروپایی نیاز به انرژی دارند و با توجه به اینکه فصل سرما در اروپا فرا خواهد رسید، آنها مشتاق آن هستند، با ورود انرژی و نقت ایران به اروپا، این قاره با مشکلات کمتری روبرو شود، برای همین است که بورل به دنبال احیای برجام است. اگر برجام احیا شود، ایران با متصل شدن به سوییفت میتواند روابط بانکی خود را از سر بگیرد و نفت خود را بفروشد. البته نباید این نکته را هم فراموش کرد که اگر فضای اختلافی کنونی مدیریت نشود و تنشها بین تهران و جامعه جهانی بر سر پرونده هستهای تشدید پیدا کند و یا مسئله جنگ نظامی در دستور کار قرار گیرد قطعاً خود این مسئله عامل مضاعفی برای بالا رفتن قیمتها در بازار جهانی انرژی خواهد بود که تأثیر مخربی بر وضعیت اقتصادی اروپا میگذارد. لذا به دلایل متعددی این روزها اتحادیه اروپا به شکل جدی وارد گود احیای برجام شده است. توپ توافق در زمین آمریکا بورل در اوج نا امیدی در مذاکرات، به نوعی یک تنفس مصنوعی برای احیای برجام وارد کرده، حال اینکه این احیای موقت تا چه اندازهای بتواند به احیای کامل مذاکرات هستهای ایران و غرب منجر شود، الان نمیتوان در مورد آن نظر قطعی داد، زیرا جزییاتی از این مذاکرات تاکنون منتشر نشده، بنابراین باید دید که دو طرف اصلی یعنی ایران و آمریکا در این باره چه واکنشی نشان خواهند داد؟ گفتنی است جوزپ بورل در مقاله خود ادعا میکند که مصالحه پیشنهادی این اتحادیه، به همه ادعاهای آمریکا در مورد ایران پاسخ نمیدهد و تهران نیز برای اجرای توافق ملاحظات و خویشتنداریهای جدی دارد. بر همین مبنا برخی کارشناسان معتقدند که توپِ اعلام توافق یا عدم توافق در زمین آمریکاییهاست و در صورتی که دولت بایدن توانایی محقق کردن وعده انتخاباتی خود مبنی بر بازگشت به توافق هستهای را داشته باشد، این مساله در دسترس است؛ یعنی دقیقاً همان نکتهای که مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم به آن اشاره کرده و خواستار تصمیمگیری نهایی کاخ سفید شده است. رد طرح بورل یعنی مرگ برجام مساله مهم دیگری که با توجه به پیشنهاد مصالحه اخیر از سوی بورل باید به آن پرداخت دلایل وضعیت مبهم کنونی درباره احیای برجام است. در این طرح یک سری مشوقها برای ایران و آمریکا برای رسیدن به یک توافق حداقلی وجود دارد و به نوعی بر روی اشتراکاتی که دو طرف طی این مدت در طول مذاکرات به دست آوردهاند، تاکید شده و خبری از اختلافاتی که ایران و آمریکا داشتهاند، نیست. مثلاً ایران برای احیای برجام از آمریکا تضمین خواسته که دولت بایدن این کار را نخواهد کرد، در مقابل نیز ایران تاسیسات هستهای خود را تهی نخواهد کرد. همچنین انتقال سوخت هستهای به کشور ثالث، در چنین شرایطی برای ایران امکان پذیر نیست. بنابراین اگر طرح بورل نیز که به نوعی تاکید بر روی توافقات به دست آمده در مذاکرات وین است، به نتیجه نرسد، فرصت حداقلی احیای برجام نیز از بین خواهد رفت و دیگر نباید در این زمینه انتظاری داشت. توافق به شرطی اتفاق می افتد که دو طرف یعنی ایران و آمریکا از بخشی از مواضع هیچ خود کوتاه بیایند و بر چیزی که روی میز است بسنده کنند، در چنین وضعیتی میتوان گفت توافق در دسترس است، در غیر این صورت اتفاقی رخ نخواهد داد.∎