جذابیت بازار مسکن در اقتصاد ایران در حدی است که با وجود فرو رفتن در رکودی حدودا 4 ساله همچنان خبرهای مربوط به این بخش از اقتصاد ایران، در صدر قرار بگیرد. تامین مسکن به عنوان یکی از مهم‌ترین نیازهای اساسی مردم کشور، همواره دغدغه‌ بسیاری از کارشناسان بوده و تقریبا همه دولت‌های مستقر در بعد از انقلاب هم یکی از شعارهایشان به این حوزه اختصاص داشته و کم  و بیش برنامه‌هایی هم به اجرا گذاشته شده است. اما در طول همه این سال‌ها  معضل بزرگ  فعالیت‌های دلالی که در بسیاری از مواقع برنامه‌های کلان در حوزه مسکن را هم به بیراهه برده و مانع اجرایی شدن آنها به شکل مطلوب شده است در این بازار خود را باز تولید کرده است. در شرایطی که به نظر می‌رسد برنامه‌هایی برای خروج آرام بخش مسکن از رکود بعد از 4 سال در دست اجرا است، بخش دلالی مسکن بی سر و صدا به کمین نشسته است که از اجرای این برنامه‌ها بیشترین استفاده را به نفع خود ببرد.

کارشناسان اقتصاد مسکن بارها هشدار داده‌اند، برنامه‌های خروج از رکود در بخش مسکن نیاز به مراقبت شدید دارد. به باور آنها در مورد خروج از رکود در بخش مسکن نباید اسیر استدلال‌های بخش دلالی شد که خروج از رکود را صرفا به معنی گران‌ شدن قیمت‌ها تفسیر می‌کنند و این برنامه‌ها باید با نگاه افزایش انبوه در بخش عرضه و متناسب به‌نیازهای بخش تقاضا به اجرا در بیاید. به هر صورت به نظر می‌رسد بخش دلالی آماده است که از آب گل‌آلود در هر برهه‌ای ماهی بگیرد.
 شواهد حاکی از آن است که در گوشه و کنار پایتخت جنب و جوش برخی دلالان برای زیر قیمت خریدن واحدهای متوسط و کم متراژ آغاز شده است. بر‌اساس گزارش‌های غیر رسمی در شرایطی که مسکن از رکود خارج نشده و مصرف‌کنندگان واقعی هنوز توان ورود به بازار را ندارند، طی روزهای اخیر گزارش‌هایی از سوی شهروندان مبنی بر خیزش آرام دلالان در بازار مسکن شنیده می‌شود که بررسی‌های میدانی نیز این ادعا را ثابت می‌کند. مشاهدات عینی حاکی از آن است که دلالان سنتی بازار مسکن تهران با این پیش‌فرض که مسکن در ماه‌های آینده وارد فاز خروج از رکود خواهد شد از هم اکنون اقدام به خرید واحدهایی با قیمت کمتر از عرف بازار می‌کنند.
 حاکمیت بلامنازع دلالان در بنگاه‌های املاک حکایت از آن دارد که احتمالا شهروندان عادی سال آینده باید خانه‌های دپو شده را با قیمتی بالاتر از عرف بازار بخرند و به همین لحاظ بانک مرکزی به مصرف‌کنندگان توصیه می‌کند از هم اکنون به‌تدریج اقدام به خرید مسکن کنند؛ هرچند رشد قیمت مسکن هنوز ۴.۶ درصد از تورم عمومی کمتر است. اما برای خریداران واقعی که شاید منتظر هستند تا در نقطه تلاقی رشد قیمت مسکن با تورم وارد بازار شوند پیشنهاد می‌شود برای کوتاه کردن دست دلالان، مقداری تصمیم خود را جلو بیندازند.
ورود احتمالی مسکن پس از چهار سال رکود معاملات و ساخت ساز، به دوران پیش‌رونق، احتمالا سال آینده با تسلط سفته‌بازان، به خصوص در مسکن شهر تهران همزمان خواهد شد و نشانه‌های این تهدید از هم اکنون دیده می‌شود.
یک شهروند که طی روزهای اخیر اقدام به فروش خانه‌ای کوچک و خرید خانه‌ای متوسط کرده است به ایسنا گفته است: «زمانی که خانه قبلی را برای فروش به بنگاه سپردیم بیش از ۴۰ نفر برای خرید مراجعه کردند و این در شرایط کسادی فعلی معاملات، کمی تعجب‌آور بود اما مدتی بعد متوجه شدیم بخش عمده ای از این افراد، دلالان بنگاه‌های املاک هستند؛ چرا که پیشنهاداتشان پایین‌تر از قیمت عرف منطقه بود و حاضر نبودند با قیمت واقعی بخرند.»
به گفته برخی از مشاوران املاک، طی دهه‌های اخیر مسکن شهر تهران همیشه دوران رونق، رکود، پیش‌رونق و رونق را در بازه‌های زمانی مختلف طی کرده است و در زمان پیش‌رونق دلالان وارد بازار می‌شوند که به نظر می‌رسد هم‌اکنون در آن مرحله قرار داریم. البته ساخت و ساز و معاملات بسیار کم انجام می‌شود اما به محض آن‌که معاملات بالا بگیرد کسانی که از هم‌اکنون اقدام به خرید می‌کنند سود خواهند کرد.
کارشناسان بر این باورند که مسوولان باید برای خطراتی که آینده بازار مسکن را تهدید می‌کند چاره‌اندیشی کنند و عرضه را با تقاضای مصرفی در‌حالت تعادل قرار دهند. در حال حاضر بنا به گفته‌ی رییس مشاوران املاک کشور، تولید مسکن بیش‌از‌۴۰۰ هزار واحد در کل کشور نیست و این در حالی است که کشور سالانه به حدود یک میلیون مسکن نیاز دارد. لذا دست‌اندرکاران بخش مسکن باید برای انباشت احتمالی تقاضا در سال‌های آینده فکری صورت دهند.
   رونق بازار مسکن با استفاده از سرمایه‌های خرد
از سوی دیگر از نظر بسیاری از کارشناسان اقتصاد مسکن برای اینکه خروج غیر تورمی در بازار مسکن را شاهد باشیم و جلو بسیاری از سوء استفاده‌های احتمالی از دوران پیش از رونق هم گرفته شود، برنامه‌ریزی‌ها باید به سمت استفاده از سرمایه‌های خرد در بخش مسکن متمرکز شود. به این معنی که ساز و کارهایی برای به کارگیری پس‌اندازهای مردم در ساخت و عرضه مسکن اندیشیده شود. این کار علاوه بر جلوگیری از تزریق پول‌ پرقدرت در بخش مسکن می‌تواند مانع جولان بیش از اندازه بخش دلالی هم بشود.
فرید فیوضاتی، فعال بخش صنعت ساختمان در این باره  با بیان اینکه باید با استفاده از سرمایه‌های خرد مردم، رونق را به بازار مسکن بازگرداند، به مهر گفت: «تزریق پول پرقدرت بانک‌ها موجب تورم در بخش مسکن شد.»
وی با اشاره به اینکه یکی از بهترین راهکارها برای رونق بازار مسکن، تجمیع سرمایه‌گذاری‌های خرد است، گفت: «در واقع با تجمیع سرمایه‌های مردم در یک صندوق مسکن علاوه بر رونق ساخت و ساز مسکن از تزریق پول پرقدرت بانک‌ها به این حوزه جلوگیری می‌شود.»
وی یکی از عوامل تورم در بخش مسکن را تزریق منابع مالی بانک‌ها دانست و افزود: «در طرح مسکن مهر تزریق پول پرقدرت بانک مرکزی موجب افزایش تورم بی رویه در کشور به خصوص بخش مسکن شد بنابراین بهترین راهکار این است که ازسرمایه‌های مردم، ساخت و ساز و خرید و فروش در بخش مسکن انجام گیرد.»
این فعال صنعت ساختمان با اشاره به اینکه بافت فرسوده پتانسیل زیادی برای ساخت وساز و ایجاد رونق در بخش مسکن دارد، گفت: «به‌وسیله تاسیس صندوق‌های زمین و ساختمان می‌توان سرمایه‌ها را به این سمت برد تا علاوه بر نوسازی بافت‌های فرسوده، رونق هم به این بخش بازگردد.»
به گفته وی جمع آوری نقدینگی برای تولید مسکن، عرضه واحدهای مسکونی، تقویت بازار سرمایه، کاهش تکیه مالی بخش مسکن به منابع محدود بانکی از دیگر مزیت‌های تشکیل این صندوق‌ها در بازار سرمایه است.
با در نظر گرفتن مجموعه اظهارات کارشناسی در مورد الزامات خروج مسکن در رکود به نظر می‌رسد یکی از مهم‌ترین نکاتی که باید در برنامه‌ریزی‌ها برای عبور از رکود مسکن مورد نظر قرار بگیرد این است که تا آنجا که امکان دارد دست بخش دلالی برای بر هم زدن تعادل در بازار  بسته شود.