شبکه اجتماعی ایکس در اقدامی کمسابقه برای افزایش شفافیت بخش گستردهای از کدهای متنباز خود را منتشر کرده است، اقدامی که علاوه بر در دسترس قرار دادن الگوریتم فید For You به کاربران امکان میدهد بررسی کنند آیا حساب یا پستهایشان تحت تاثیر سیستمهای رتبهبندی و محدودیتهای ایکس قرار گرفتهاند یا خیر.
به گزارش گروه ترجمه خبرگزاری برنا به نقل از تککرانچ، ایکس روز پنجشنبه اعلام کرد کد منبع فید For You یعنی همان فیدی که بهصورت پیشفرض هنگام باز کردن اپلیکیشن نمایش داده میشود در گیتهاب و تحت مجوز Apache v۲ منتشر شده است. این اقدام ادامه تلاشهای قبلی این شرکت برای متنباز کردن بخشهایی از کدهای پلتفرم است، اما این بار جزئیات بسیار بیشتری از نحوه عملکرد سیستم رتبهبندی نیز در اختیار عموم قرار گرفته است.
در نسخه جدید علاوه بر کدهای اصلی، جزئیاتی درباره پیکربندی مدل، فیلترها و سیستم اصلی رتبهبندی منتشر شده است. این اطلاعات شامل پارامترهایی است که برای وزندهی به سیگنالهای مختلف مورد استفاده قرار میگیرند و میتوانند مشخص کنند کدام پستها در نهایت به کاربران نمایش داده شوند. در نتیجه حجم کدهای منتشرشده حدود ۱۰ تا ۱۵ برابر بیشتر از نسخه قبلی شده است.
کیت کولمن، معاون محصول ایکس در گفتوگو با تککرانچ پیش از اعلام رسمی این خبر گفت کدهای منتشرشده شامل سیستم اصلیای است که پستها را برای هر کاربر انتخاب و رتبهبندی میکند و فید نهایی را میسازد.
به گفته او کاربران همچنین میتوانند سیستمهایی را مشاهده کنند که برخی محتواهای بالقوه مشکلساز یا ناقض قوانین را فیلتر میکنند.
کولمن افزود برخی از این سیستمها از جمله رتبهبند و سیستم امتیازدهی، بهگونهای منتشر شدهاند که حتی امکان اجرای آنها خارج از زیرساخت ایکس نیز وجود دارد.
ابزاری برای بررسی تاثیر الگوریتم بر حساب کاربران
همزمان با انتشار کدها ایکس ابزار جدیدی را نیز برای شفافتر کردن نحوه تاثیرگذاری سیستمهای رتبهبندی بر حسابها و پستها معرفی کرده است.
این ابزار جدید در بخش Under the Hood تنظیمات ایکس قرار میگیرد و به کاربران اجازه میدهد آمار تجمیعی مربوط به حساب خود را بهصورت یک فایل JSON دریافت کنند. در مرحله نخست این قابلیت برای کاربرانی فعال میشود که طی ماه گذشته دستکم ۱۰ پست منتشر کرده باشند.
فایل مذکور نشان میدهد آیا طی ماه گذشته بر حساب کاربر یا پستهای او برچسبی اعمال شده است یا خیر. این اطلاعات میتواند به کاربران کمک کند متوجه شوند سیستمهای مختلف ایکس چگونه با محتوای آنها برخورد کردهاند.
ایکس اعلام کرده این ابزار در ابتدا بهصورت آزمایشی در اختیار گروه محدودی از حسابهایی قرار میگیرد که دستکم یک سال از ایجاد آنها گذشته است و سپس در صورت موفقیت برای کاربران بیشتری منتشر خواهد شد.
کاربران غیرمتخصص نیز میتوانند فایل JSON دریافتشده را در اختیار یک مدل زبانی بزرگ قرار دهند و از هوش مصنوعی بخواهند دادهها را تفسیر کند. ایکس همچنین پیشنهاد کرده است کاربران میتوانند مدل هوش مصنوعی را به مخزن کدهای این شرکت در گیتهاب ارجاع دهند تا تحلیل دقیقتری از نحوه عملکرد سیستمها دریافت کنند.
امکان اجرای الگوریتم ایکس خارج از این شبکه اجتماعی
ایکس پیش از انتشار عمومی این کدها، نسخهای از مخزن متنباز خود را در اختیار تعدادی از پژوهشگران خارجی متخصص در سیستمهای پیشنهاددهی و رتبهبندی قرار داده بود.
این پژوهشگران توانستند سیستم امتیازدهی یا همان ارزش عددیای را که برای هر پست محاسبه میشود خارج از زیرساخت ایکس اجرا کنند. کولمن این موضوع را یکی از مهمترین دستاوردهای تلاشهای ایکس برای افزایش شفافیت الگوریتمهای خود دانست.
از این پس توسعهدهندگان نیز میتوانند از طریق گیتهاب پیشنهادهای خود را در قالب Pull Request ارائه کنند. مهندسان ایکس این تغییرات را بررسی خواهند کرد و ممکن است برخی از آنها را در نسخههای آینده الگوریتم وارد کنند.
کولمن با استقبال از این رویکرد گفت ایده اصلی این است که الگوریتم ایکس نهتنها برای عموم قابل مشاهده باشد بلکه عموم مردم نیز بتوانند در بهبود آن نقش داشته باشند.
همه سیستمهای ایکس متنباز نشدهاند
با وجود گستردگی این اقدام ایکس اعلام کرده است که همه سیستمهای مورد استفاده برای رتبهبندی و نظارت بر محتوا را منتشر نمیکند.
برای نمونه برخی سیستمهایی که با استفاده از هوش مصنوعی Grok پیشبینی میکنند یک پست ممکن است ناقض قوانین پلتفرم باشد در این انتشار قرار نگرفتهاند.
ایکس دلیل این محدودیت را جلوگیری از سوءاستفاده افراد مخرب عنوان کرده است. به گفته شرکت انتشار جزئیات این سیستمها میتواند به کاربران مخرب کمک کند سازوکارهای نظارتی را دور بزنند و با انتشار گسترده محتوای اسپم یا ناقض قوانین شبکه را تحت تاثیر قرار دهند.
آیا ایکس به کاربران اجازه میدهد شدو بن شدن را تشخیص دهند؟
یکی از مهمترین جنبههای این اقدام امکان بررسی تاثیر سیستمهای رتبهبندی بر میزان دیدهشدن حسابها و پستهاست؛ موضوعی که در سالهای گذشته با مفهوم Shadowbanning یا محدودسازی پنهان دیدهشدن محتوا مطرح شده است.
در چنین شرایطی یک پست ممکن است بدون اطلاع کاربر کمتر در معرض دید دیگران قرار گیرد یا دسترسی کاربران به آن محدود شود. منتقدان توییتر در سالهای گذشته بهویژه برخی چهرهها و نمایندگان جمهوریخواه در آمریکا این شرکت را به چنین اقدامی متهم کرده بودند؛ اتهامی که توییتر همواره آن را رد میکرد.
اقدام جدید ایکس لزوما به معنای تایید وجود شدو بن نیست اما ارائه اطلاعات مربوط به برچسبهایی که روی حساب یا پستها اعمال شده و انتشار بخشهای بیشتری از کد رتبهبندی، میتواند امکان بررسی مستقل این ادعاها را افزایش دهد.
کولمن هدف نهایی این طرح را آن دانست که مردم بتوانند نحوه توزیع پستها در پلتفرم را بررسی کنند و درباره عادلانه بودن آن قضاوت کنند. او تاکید کرد که کد باید قابل ممیزی و نقد باشد و ایکس نیز آماده شنیدن انتقادها و اصلاح سیستم است تا الگوریتمی ایجاد کند که کاربران آن را عادلانه و قابل اعتماد بدانند.
تلاش برای پاسخ به انتقادهای سیاسی درباره الگوریتم
انتشار گسترده کدهای ایکس در شرایطی انجام میشود که نحوه عملکرد الگوریتمهای این شبکه اجتماعی همچنان موضوع بحثهای سیاسی و اجتماعی است. تاثیر الگوریتمهای ایکس بر انتخابات، سیاست، نحوه انتشار اطلاعات نادرست و میزان دیدهشدن محتوای سیاسی از جمله موضوعاتی است که در سالهای گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
توییتر پیش از خریداری شدن توسط ایلان ماسک نیز به دلیل نبود شفافیت کافی درباره نحوه عملکرد الگوریتمهایش با انتقاد مواجه بود. با این حال پس از خرید این پلتفرم توسط ماسک و تبدیل شدن آن به یک شرکت خصوصی، شفافیت ایکس در برخی حوزهها کاهش یافته است برای مثال این شرکت دیگر مانند گذشته ملزم به ارائه گزارشهای عمومی به کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) نیست و اطلاعات مربوط به تعداد کاربران، رشد پلتفرم، درآمد و درخواستهای دولتها برای حذف محتوا را با جزئیات و دفعات گذشته منتشر نمیکند؛ بنابراین اگرچه ایکس اکنون با انتشار کدهای الگوریتمی و ابزارهای جدید، گام مهمی در جهت شفافیت فنی برداشته است، این اقدام در کنار کاهش شفافیت شرکت در برخی حوزههای دیگر قرار دارد.
با این حال انتشار کد For You و فراهم کردن امکان بررسی تاثیر سیستمهای رتبهبندی بر حسابها میتواند نقطه عطفی در رابطه میان کاربران و الگوریتمهای شبکه اجتماعی باشد چراکه برای نخستین بار کاربران، پژوهشگران و توسعهدهندگان میتوانند بخش بسیار بزرگتری از سازوکار تصمیمگیری الگوریتمی ایکس را مستقیما بررسی، آزمایش و نقد کنند.
انتهای پیام/