دکتر امید مرادی، عضو هیأت علمی گروه داروسازی بالینی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، اظهار کرد: بسیاری از افراد برای رفع خستگی، افزایش انرژی، تقویت سیستم عصبی یا حفظ سلامت پوست و مو از مکملهای ویتامین B استفاده میکنند، اما این تصور که بکمپلکس برای همه بهترین انتخاب است، درست نیست.
وی با اشاره به اینکه ویتامینهای گروه B شامل B۱، B۲، B۳، B۵، B۶، B۷، B۹ و B۱۲ هستند، افزود: هر یک از این ویتامینها نقش متفاوتی در تولید انرژی، عملکرد سیستم عصبی، خونسازی و سوختوساز بدن دارند.
مرادی توضیح داد: مکملهای بکمپلکس مجموعهای از ویتامینهای گروه B را در یک فرآورده ارائه میکنند و برای افرادی که احتمال کمبود چند ویتامین را دارند، میتوانند گزینه مناسبی باشند، اما در برخی شرایط، مصرف یک ویتامین اختصاصی اثربخشی بیشتری دارد.
وی با بیان اینکه کمبود ویتامین B۱۲ بیشتر در سالمندان، گیاهخواران، بیماران مبتلا به برخی بیماریهای گوارشی و افرادی که بهطور طولانیمدت متفورمین مصرف میکنند دیده میشود، گفت: در چنین مواردی، مصرف مکمل اختصاصی B۱۲ نسبت به بکمپلکس منطقیتر است. همچنین زنان در سنین باروری یا دوران بارداری معمولاً به اسیدفولیک بیشتری نیاز دارند و بهتر است از مکمل اختصاصی این ویتامین استفاده کنند.
این متخصص داروسازی بالینی درباره باور رایج مصرف بکمپلکس برای رفع خستگی نیز اظهار کرد: خستگی میتواند دلایل متعددی از جمله کمخوابی، استرس، کمخونی، اختلالات تیروئید یا بیماریهای مزمن داشته باشد؛ بنابراین مصرف خودسرانه مکملها همیشه راهحل مناسبی نیست.
مرادی با اشاره به عوارض مصرف بیرویه برخی ویتامینهای گروه B گفت: اگرچه این ویتامینها محلول در آب هستند و بخش زیادی از مقادیر اضافی آنها از طریق ادرار دفع میشود، اما مصرف طولانیمدت و دوزهای بالای برخی از آنها، بهویژه ویتامین B۶، میتواند عوارضی به همراه داشته باشد.
وی همچنین زرد شدن ادرار پس از مصرف بکمپلکس را طبیعی دانست و توضیح داد: این تغییر رنگ معمولاً به دلیل دفع ویتامین B۲ اضافی است و نشانه آسیب به کلیه یا کبد نیست.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز درباره استفاده از آمپولهای ویتامین B نیز گفت: در بیشتر موارد، مکملهای خوراکی نیاز بدن را بهخوبی تأمین میکنند و تزریق این ویتامینها تنها در شرایط خاص و با تجویز پزشک ضرورت دارد.
مرادی در پایان تأکید کرد: انتخاب بین بکمپلکس و مکمل اختصاصی باید بر اساس وضعیت سلامت، رژیم غذایی، داروهای مصرفی و در صورت نیاز، نتایج آزمایشهای پزشکی انجام شود و مشورت با پزشک یا داروساز میتواند به مصرف صحیح و مؤثر این مکملها کمک کند.