صاحبخبر -
آتشبس میان ایران و آمریکا در حالی وارد روز شصت و ششم شده که دونالد ترامپ ساعاتی قبل، از تهدید خود برای حمله مجدد به ایران عقب نشست و ادعا کرد که توافق، احتمالاً آخر این هفته امضا میشود.همزمان، منابع داخلی هم از احتمال تایید متن توافق توسط ایران خبر دادهاند.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
در روز شصت و پنجم آتشبس چه گذشت؟ (۲۱ خرداد ۱۴۰۵) / ادعای ترامپ: ممکن است که توافق آخر این هفته در اروپا امضا شود/ من نمیتوانم آنجا باشم، اما ونس حضور دارد/ ادعای نیویورکتایمز: پاکستانیها به ترامپ گفتند «با ایران به توافق رسیدیم»/ ادعای الحدث: عراقچی احتمالاً شنبه به پاکستان میرود/ ادعای ترامپ: مذاکرات مورد تأیید قرار گرفت؛ لغو حملات امشب/ زمان و مکان امضای [توافق] به زودی اعلام میشود
آخرین اخبار مربوط به روز شصت و ششم آتش بس (۲۲ خرداد ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
درخواست مصر از ایران و آمریکا برای امضای توافقنامه پایان جنگ
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۹:۱۰
وزارت خارجه مصر در بیانیهای تاکید کرد که مصر از اعلام دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا برای لغو حملات نظامی به ایران قدردانی میکند و امیدوار است که طرفین فرصت موجود را برای دستیابی به توافق در مسائل مختلف مغتنم شمارند.
مصر در این بیانیه از تهران و واشنگتن خواستار انعقاد توافقی شد که ضمن پایان دادن به جنگ، به آغاز مرحله جدیدی از ثبات منطقهای میانجامد.
ادعای ارتش آمریکا: در حال بررسی گزارشها درباره حمله به تاسیسات آب ایران هستیم
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۸:۳۹
ارتش آمریکا ادعا کرد که در حال بررسی گزارشها درباره حمله به تاسیسات آب آشامیدنی در سواحل جنوبی ایران، نزدیک تنگه هرمز است.
سخنگوی فرماندهی مرکزی ایالات متحده در منطقه موسوم به سنتکام در گفت وگو با شبکه سی بی اس نیوز مدعی شد که در حال بررسی گزارشهایی مبنی بر حمله هوایی آمریکا به یک تاسیسات آب در جنوب ایران در روز چهارشنبه است.
«کاپیتان تیم هاوکینز» سخنگوی سنتکام به شبکه سیبیاس نیوز گفت: «ما از این گزارشها مطلع و در حال بررسی آنها هستیم.»
ادعای اکسیوس: چهار فروند هواپیمای ترابری آمریکا روز پنجشنبه به سمت اروپا پرواز کردند و تجهیزات لازم برای احتمال سفر ونس به مراسم امضای توافق در ژنو طی روزهای آینده را منتقل کردند / نتانیاهو در روزهای اخیر از جزئیات توافق بیاطلاع بوده و با متحدان نزدیک به دولت ترامپ تماس میگرفته تا اطلاعات بیشتری به دست آورد / توافق در صورت امضای نهایی طرفین «توافق اسلامآباد» نام خواهد گرفت
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۸:۱۸
اکسیوس نوشت: یادداشت تفاهم (MOU) میان آمریکا و ایران که رئیسجمهور ترامپ مدعی است بهزودی امضا خواهد شد، بر اساس گفتههای یک دیپلمات از یکی از کشورهای میانجی و یک مقام آمریکایی، خواستار بازگشایی فوری تنگه هرمز بدون دریافت عوارض عبور و همچنین اعطای کاهش تحریمها به ایران بر مبنای میزان پایبندی این کشور به توافق است.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: این یادداشت تفاهم، آتشبس را به مدت ۶۰ روز تمدید میکند؛ آتشبسی که لبنان را نیز در بر میگیرد. در طول این مدت، مذاکرات هستهای برگزار خواهد شد.
متن توافق شامل چارچوبی برای رسیدگی به ذخایر اورانیوم غنیشده ایران است، هرچند هرگونه اقدام عملی در مورد برنامه هستهای ایران منوط به دستیابی به توافقی دوم و با جزئیات بیشتر خواهد بود.
وضعیت فعلی
دیپلماتی از یکی از کشورهای میانجی که متن نهایی را برای آکسیوس تشریح کرده، گفته است: «آمریکا و ایران بر سر متن توافق به تفاهم رسیدهاند.»
با این حال، او تأکید کرد که توافق هنوز به تأیید نهایی نیاز دارد.
دو منبع آگاه اعلام کردند که تا عصر پنجشنبه، توافق در سطوح عالی در ایران تأیید شده بود، اما احتمالاً هنوز از سوی رهبر عالی ایران تأیید نهایی نشده است.
ترامپ گفته است انتظار دارد مراسم امضای توافق در آخر هفته برگزار شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز اعلام کرد که تهران «هنوز تصمیم نهایی نگرفته است.»
کاخ سفید طی دو ماه گذشته چندین بار تصور کرده بود که توافق نزدیک است، اما مذاکرات در نهایت شکست خورده بود. با این حال، دیپلمات مذکور ابراز خوشبینی کرد که این بار متن توافق پابرجا خواهد ماند.
آخرین تحولات
چهار فروند هواپیمای ترابری C-17 نیروی هوایی آمریکا روز پنجشنبه به سمت اروپا پرواز کردند و تجهیزات لازم برای احتمال سفر معاون رئیسجمهور ونس به مراسم امضای توافق در ژنو طی روزهای آینده را منتقل کردند.
پشت پرده
به گفته دو دیپلمات از دو کشور میانجی و دو مقام آمریکایی، توافق اولیه شامگاه چهارشنبه پس از ساعتها مذاکره میان میانجی قطری علی الثوادی و وزیر خارجه ایران عباس عراقچی حاصل شد.
در جریان مذاکرات تهران، الثوادی چندین بار از طریق تلفن با نمایندگان ترامپ، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، گفتوگو کرد.
اعلام ترامپ مبنی بر نهایی شدن توافق برای نخستوزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو غافلگیرکننده بود.
به گفته یک منبع آمریکایی که مستقیماً در جریان موضوع قرار دارد، نتانیاهو در روزهای اخیر از جزئیات بیاطلاع بوده و با متحدان نزدیک به دولت ترامپ تماس میگرفته تا اطلاعات بیشتری به دست آورد.
جزئیات توافق
بر اساس این یادداشت تفاهم، ایران متعهد میشود اقداماتی را در ارتباط با برنامه هستهای خود انجام دهد؛ مهمترین آنها این است که هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند و همچنین بنبست موجود پیرامون ذخایر اورانیوم غنیشده خود را حلوفصل کند.
یک مقام ارشد آمریکایی گفته است ترامپ پذیرفته که یکی از گزینههای حل این مسئله، کاهش سطح غنیسازی اورانیوم با غنای بالا در داخل ایران و تحت نظارت بازرسان سازمان ملل باشد.
با این حال، هرگونه اقدام عملی درباره برنامه هستهای ایران تنها در صورتی انجام خواهد شد که توافق دوم نیز حاصل شود؛ موضوعی که با توجه به دشواری مذاکرات فعلی، همچنان نامطمئن به نظر میرسد.
دیپلمات مذکور ادعا کرده است:«یادداشت تفاهم درباره همه مسائل هستهای با جزئیات صحبت میکند» و «تمام خواستههای آمریکا را برآورده میسازد.»
نگاهی دقیقتر
بر اساس این توافق، تنگه هرمز باید فوراً و بدون دریافت عوارض عبور بازگشایی شود و حجم حملونقل دریایی ظرف ۳۰ روز به سطح پیش از جنگ بازگردد.
در مقابل، محاصره اعمالشده از سوی آمریکا نیز لغو خواهد شد.
مقامهای آمریکایی پیشتر به آکسیوس گفته بودند که پس از بازگشایی تنگه، ایران برای مدت ۶۰ روز معافیت موقت از تحریمها دریافت خواهد کرد تا بتواند نفت بفروشد؛ اقدامی که درآمد بسیار مورد نیاز تهران را تأمین خواهد کرد.
در صورتی که ایران به توافق اولیه پایبند باشد و در مذاکرات بعدی «حسن نیت» نشان دهد، میزان کاهش تحریمها افزایش خواهد یافت.
این دیپلمات گفت: «هیچ تاریخ مشخصی برای کاهش تحریمها تعیین نشده و این موضوع به نحوه اجرای توافق بستگی دارد.»
نکته مبهم
هنوز روشن نیست که آیا متن توافق توضیح دقیقی درباره سرنوشت میلیاردها دلار دارایی مسدودشده ایران در خارج از کشور ارائه میدهد یا خیر.
ایران اصرار داشته است که باید بلافاصله پس از امضای هر توافق اولیه، بخشی از این منابع مالی را دریافت کند؛ در حالی که آمریکا گفته است این داراییها به صورت مرحلهای و بر اساس میزان پایبندی ایران آزاد خواهند شد.
یک منبع آمریکایی خارج از دولت ابراز نگرانی کرده که موضوع داراییهای مسدودشده ممکن است در قالب یک توافق جانبی محرمانه تنظیم شده باشد. با این حال، یک مقام آمریکایی اخیراً چنین احتمالی را برای آکسیوس رد کرده است.
به گفته یک مقام آمریکایی و یک منبع از کشورهای میانجی، آمریکا، ایران و قطر در روزهای اخیر درباره سازوکاری گفتوگو کردهاند که بر اساس آن ایران بتواند به بخشی از داراییهای مسدودشده خود در قطر برای خرید کالاهای بشردوستانه دسترسی پیدا کند.
گام بعدی
این توافق که با میانجیگری مشترک قطر و پاکستان حاصل شده، در صورت امضای نهایی طرفین «توافق اسلامآباد» نام خواهد گرفت.
دیپلمات یکی از کشورهای میانجی گفت: «ما در حال همکاری با طرفها برای تکمیل جزئیات نهایی توافق و تعیین تاریخ مراسم امضا هستیم.»
توجه: این متن ادعاهای مطرحشده در گزارش آکسیوس را ترجمه میکند. من صحت یا وقوع این رویدادها را تأیید نمیکنم. اگر بخواهید، میتوانم همچنین بررسی کنم که آیا این گزارش واقعاً منتشر شده و منابع مستقل چه ارزیابیای از آن داشتهاند.
مقام آمریکایی مدعی سرنگونی دو پهپاد ایرانی دز تنگه هرمز شد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۸:۱۵
ایرنا: شبکه فاکس نیوز پنجشنبه شب به وقت محلی به نقل از یک مقام آمریکایی مدعی شد که دو پهپاد ایرانی را سرنگون کردهاند.
شبکه فاکس نیوز به نقل از یک مقام ارشد پنتاگون (وزارت جنگ آمریکا) ادعا کرد: در پی تلاش ایران برای هدف قرار دادن کشتیهای عبوری از تنگه هرمز، نیروهای آمریکایی دو پهپاد ایرانی را سرنگون کردند.
این مقام پنتاگون مدعی شد: «به نظر می رسد ایران امشب (پنجشنبه شب) تلاش کرده است کشتیهای تجاریِ در حال عبور از تنگه هرمز را هدف قرار دهد.»
این مقام پنتاگون ادعا کرد: «نیروهای آمریکایی دو پهپاد تهاجمی یک طرفه (انتحاری) ایرانی را سرنگون کردند و تردد کشتیها از طریق تنگه همچنان ادامه دارد.»
ادعای ترامپ: ما امروز جنگ با ایران را پایان دادیم؛ با آنها به توافق رسیدیم؛ کار تقریباً تکمیل شده است
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۳:۱۲
ادعای ترامپ:
ما امروز جنگ با ایران را پایان دادیم و آنها موافقت کردهاند که هرگز سلاح هستهای نداشته باشند، چیزی که ما بر آن اصرار داشتیم. این هدف اصلی بود. این ۹۵٪ از کل موضوع را تشکیل میدهد، و آنها این کار را به قویترین شکل ممکن انجام دادهاند.
ما با ایران به توافق رسیدیم. یک معامله بزرگ انجام دادیم. هیچ سلاح هستهای وجود نخواهد داشت.
کار تقریباً تکمیل شده است.
نکتهٔ اصلی این است که هیچ سلاح هستهای در ایران وجود نخواهد داشت. یعنی نه تولید شده و نه خریداری شده./انتخاب
صداوسیما از قول یک منبع نظامی: صداهای انفجار شنیده شده در سیریک مربوط به مقابله با یک شناور متخلف بود که قصد عبور از تنگه هرمز را داشت / این نفتکش با اخطار سپاه، ناچار به رعایت قانون منع تردد در تنگه شد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۲:۳۴
بنا بر اعلام خبرگزاری صداوسیما، یک منبع آگاه نظامی تایید کرد صداهای انفجار شنیده شده در شهرستان سیریک مربوط به مقابله رزمندگان با یک فروند شناور متخلفی است که قصد عبور از تنگه هرمز را داشت
این منبع آگاه در نیروی دریایی سپاه گفت: پس از شرارتهای دیشب ارتش تروریستی و کودککش آمریکا در سواحل جنوبی کشور، نیروی دریایی سپاه تنگه هرمز را مسدود کرده و با اطلاعیههای پی در پی، شناورها را از دریانوردی ناایمن در تنگه هرمز برحذر داشته و اعلام کرده هر گونه تلاش برای گذر از تنگه هرمز، اقدامی مخل امنیت محسوب میشود.
براساس اعلام این منبع نظامی، با شناورهای متخلف از هر نوعی به شدت برخورد خواهد شد.
این منبع آگاه نظامی گفت: ناخدایان و کاپیتانهای کشتیها فریب ارتش تروریستی آمریکا برای گذشتن از تنگه هرمز را نخورند و بر اساس اطلاعیه نیروی دریایی سپاه در لنگرگاه بمانند.
براساس اعلام این مقام نظامی، شناوری که دقایقی پیش مخل نظم دریانوردی اعلام شده بود یک فروند نفتکش است که با اخطار نیروی دریایی سپاه ناچار به رعایت قانون منع تردد در تنگه هرمز شد.
نیروی دریایی سپاه بر حسب وظیفه ذاتی هم اینک مشغول رصد و پایش تنگه هرمز است و با هر شناوری که قصد عبور از این آبراهه را داشته باشد به شدت برخورد میکند.
رئیس سابق میز ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل: نه آمریکا و نه کشورهای حاشیه خلیج فارس، از جمله امارات تمایلی به بازگشت به جنگ با ایران ندارند / اسرائیل تنها دولتی است که خواهان بازگشت به جنگ است
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۲:۱۳
دنیس سیترونوویچ رئیس سابق میز ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل در تحلیلی عنوان کرد:
در پی گزارشهایی که درباره دیدار طحنون بن زاید با ایرانیها منتشر شده، و همچنین با توجه به توییت امروز ترامپ که بهخوبی با رویکرد او از روزهای جنگ هماهنگ است، لازم است یک نکته را روشن کنم: اسرائیل تقریباً تنها دولتی است که خواهان بازگشت به رویارویی نظامی با ایران است.
نه دولت آمریکا و نه کشورهای حاشیه خلیج فارس، از جمله امارات متحده عربی، تمایلی به بازگشت به جنگ با ایران ندارند. از دیدگاه آنها، کارزار گذشته کافی بوده است. انتظار میرود این موضع پیامدهای قابلتوجهی در آینده نیز داشته باشد.
کشورهای حاشیه خلیج فارس بهخوبی درک میکنند که به هیچ وجه نباید ایران را به گوشهای برانند.
به نظر میرسد که همه بازیگران منطقه (به جز اسرائیل) با این نتیجهگیری که جنگ راهحل مسئله ایران است، فاصله زیادی دارند.
اف‑۳۵ آمریکا کد اضطراری مخابره کرده / احتمال فرود اضطراری در پایگاه هوایی الظفره در ابوظبی
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۱:۵۶
ایجپت اینتل ابزرور نوشت:
یک فروند جنگنده اف‑۳۵آ لایتنینگ ۲ متعلق به نیروی هوایی ایالات متحده، بر فراز امارات متحده عربی کد اضطراری ۷۷۰۰ را مخابره کرده و به نظر میرسد که احتمالاً در حال بازگشت از یک مأموریت در نزدیکی تنگه هرمز است.
به نظر میرسد این جنگنده در حال تغییر مسیر برای فرود اضطراری در پایگاه هوایی الظفره در ابوظبی است.

فارس: ایران اجازۀ عبور یک نفتکش متخلف به تنگه را نداد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۱:۴۱
فارس نوشت:
دقایقی قبل نیروهای ایران اجازۀ عبور یک نفتکش متخلف که بدون هماهنگی وارد محدودۀ تنگه شده بود را ندادند.
صداوسیما: شنیده شدن دو صدای انفجار در بندرعباس/ منشا صدا هنوز مشخص نیست
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۱:۳۳
صداوسیما اعلام کرد:
شنیده شدن دو صدای انفجار در بندرعباس
منشا صدا هنوز مشخص نیست.
یک منبع در استانداری هرمزگان: تا این لحظه هیچ اصابت پرتابه و درگیری در سیریک وجود نداشته
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۱:۳۲
یک منبع در استانداری هرمزگان به تسنیم گفت:
تا این لحظه هیچ اصابت پرتابه و درگیری در سیریک وجود نداشته است.
صداهای شنیده شده از سمت دریا و مرتبط با تنگه هرمز است.
تسنیم: آمریکا اعلام کرده نیازی به اصلاحیههای اخیرش در توافق نیست اما متن همچنان نیازمند بررسی در ایران است
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۱:۳۱
تسنیم نوشت:
آمریکا از طریق واسطه قطری اعلام کرده است که نیازی به اصلاحیههای اخیر آمریکا نیست.
با این حال این متن همچنان نیازمند بررسی و نهایی شدن در نهادهای ذیربط در ایران است.
سخنگوی وزارت خارجه: ادعاها درباره زمان و مکان توافق صرفا گمانهزنی رسانهای است
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۱:۳۰
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه گفت:
ادعاها درباره زمان و مکان توافق صرفا گمانهزنی رسانهای است.
تا مراجع ذیربط درباره تکتک اجزای متن توافق به جمعبندی نهایی نرسند صحبت درباره شکل امضا و مکان آن فایده ندارد.
یک پیام دیپلماتیک واضح؛ یک کشور منطقه، حریم هوایی خود را به روی اسرائیل بست
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۱:۲۹
شبکه کان اسرائیل اعلام کرد که یک کشور منطقهای استفاده اسرائیل از حریم هوایی خود را در جریان حملات هوایی این هفته علیه ایران مسدود کرد.
در حالی که اسرائیل انتظار داشت همان همکاریای را ببیند که در درگیریهای گذشته وجود داشت، یک منبع میگوید که این بسته شدن ناگهانی حریم هوایی، «پیام دیپلماتیکی واضح» درباره تغییر معادلات منطقهای ارسال میکند.
اکسیوس: نتانیاهو از توییت ترامپ درباره توافق با ایران غافلگیر شد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۰:۵۸
اکسیوس نوشت: بر اساس گفته یک منبع آگاه، نتانیاهو از قبل درباره توافق اطلاع نداشت و زمانی که ترامپ توییت اولیه خود را درباره توافق منتشر کرد، غافلگیر شد.
مهر: ️شنیده شدن صدای انفجار در نزدیکی ساحل سیریک؛ جزئیات همچنان مبهم
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۰:۵۳
مهر نوشت: منابع محلی در استان هرمزگان از شنیده شدن صدای انفجاری در دریا، حدود دو کیلومتری ساحل سیریک، خبر میدهند. هنوز علت و منبع این صدا تأیید نشده است.
منابع محلی در منطقه سیریک (استان هرمزگان) میگویند صدای انفجاری در دریا، در فاصله حدود دو کیلومتری ساحل، به گوش رسیده است.
هنوز از ماهیت و علت این انفجار اطلاعات دقیقی در دست نیست، اما با توجه به دستورالعملهای مربوط به بسته بودن تنگه هرمز، این وضعیت احتمالی میتواند در همین راستا باشد.
دولت ترامپ به دنبال دیپورت تریتا پارسی به دلیل مخالفت با جنگ علیه ایران
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۰:۲۹
میدل ایست آی نوشت:
دولت ترامپ تحقیقی را درباره «تریتا پارسی»، منتقد سرشناس جنگ با ایران، آغاز کرده است.
به گفته مقامات آمریکایی و اسنادی که این نشریه طرفدار ترامپ بررسی کرده، مقامات در حال بررسی امکان اخراج (دیپورت) پارسی هستند که شهروندی ایران و سوئد را دارد.
پارسی که یکی از بنیانگذاران و معاون اجرایی مؤسسه کوئینسی و همچنین از بنیانگذاران شورای ملی ایرانیان آمریکا (نایاک) است، از منتقدان سرسخت حملات آمریکا به ایران به شمار میرود.
یک مقام دولت ترامپ به فری پرس گفت که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، «بسیار روشن» اعلام کرده که با «افرادی که از دشمنان ما حمایت میکنند و کارشان به پیشبرد دستور کار آنها و تضعیف امنیت ما منجر میشود» برخورد خواهد کرد.
معافیت آمریکا به قطر برای ارائه حق پخش جام جهانی در ایران
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۰:۲۴
رسانه بریتانیایی امواج نوشت:
با میانجیگری قطر، آمریکا به شبکه beIN Sports معافیت داده تا مسابقات جام جهانی را در ایران پخش کند.
این امتیاز توسط دولت ایران و کاملاً جدا از هرگونه یادداشت تفاهم (MoU) به دست آمده.
ادعای العربیه: آمریکا دسترسی به داراییهای مسدودشده ایران را تسهیل خواهد کرد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۰:۲۳
العربیه مدعی شد: آمریکا دسترسی به داراییهای مسدودشده ایران را تسهیل خواهد کرد.
ادعای ترامپ: احتمالاً مراسم امضای توافق با ایران، طی آخر هفته در اروپا برگزار شود/ من نمیتوانم آنجا باشم، اما ونس حضور خواهد داشت
۱۴۰۵/۰۳/۲۱ - ۲۳:۲۳
ترامپ مدعی شد: ما به یک توافق بزرگ درباره جنگ با ایران دست یافتهایم. ممکن است در روزهای آینده یک توافق نهایی حاصل شود.
وی افزود: احتمالاً مراسم امضای توافق ایران در اروپا برگزار خواهد شد.
ترامپ در این خصوص ادعا کرد: ممکن است توافق با ایران آخر این هفته در اروپا امضا شود. من نمیتوانم آنجا حضور داشته باشم، اما جیدی ونس حضور خواهد داشت.
او مدعی شد: همه بسیار خوشحال هستند. کل خاورمیانه خوشحال است. و فراتر از خاورمیانه نیز همینطور.
رئیسجمهور آمریکا ادعا کرد: ما بهزودی [توافق را] امضا خواهیم کرد و اسناد در وضعیت تقریباً نهایی هستند. باید خیلی سریع انجام شود.
وزارت خارجه مصر در بیانیهای تاکید کرد که مصر از اعلام دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا برای لغو حملات نظامی به ایران قدردانی میکند و امیدوار است که طرفین فرصت موجود را برای دستیابی به توافق در مسائل مختلف مغتنم شمارند.
مصر در این بیانیه از تهران و واشنگتن خواستار انعقاد توافقی شد که ضمن پایان دادن به جنگ، به آغاز مرحله جدیدی از ثبات منطقهای میانجامد.
ارتش آمریکا ادعا کرد که در حال بررسی گزارشها درباره حمله به تاسیسات آب آشامیدنی در سواحل جنوبی ایران، نزدیک تنگه هرمز است.
سخنگوی فرماندهی مرکزی ایالات متحده در منطقه موسوم به سنتکام در گفت وگو با شبکه سی بی اس نیوز مدعی شد که در حال بررسی گزارشهایی مبنی بر حمله هوایی آمریکا به یک تاسیسات آب در جنوب ایران در روز چهارشنبه است.
«کاپیتان تیم هاوکینز» سخنگوی سنتکام به شبکه سیبیاس نیوز گفت: «ما از این گزارشها مطلع و در حال بررسی آنها هستیم.»
اکسیوس نوشت: یادداشت تفاهم (MOU) میان آمریکا و ایران که رئیسجمهور ترامپ مدعی است بهزودی امضا خواهد شد، بر اساس گفتههای یک دیپلمات از یکی از کشورهای میانجی و یک مقام آمریکایی، خواستار بازگشایی فوری تنگه هرمز بدون دریافت عوارض عبور و همچنین اعطای کاهش تحریمها به ایران بر مبنای میزان پایبندی این کشور به توافق است.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: این یادداشت تفاهم، آتشبس را به مدت ۶۰ روز تمدید میکند؛ آتشبسی که لبنان را نیز در بر میگیرد. در طول این مدت، مذاکرات هستهای برگزار خواهد شد.
متن توافق شامل چارچوبی برای رسیدگی به ذخایر اورانیوم غنیشده ایران است، هرچند هرگونه اقدام عملی در مورد برنامه هستهای ایران منوط به دستیابی به توافقی دوم و با جزئیات بیشتر خواهد بود.
وضعیت فعلی
دیپلماتی از یکی از کشورهای میانجی که متن نهایی را برای آکسیوس تشریح کرده، گفته است: «آمریکا و ایران بر سر متن توافق به تفاهم رسیدهاند.»
با این حال، او تأکید کرد که توافق هنوز به تأیید نهایی نیاز دارد.
دو منبع آگاه اعلام کردند که تا عصر پنجشنبه، توافق در سطوح عالی در ایران تأیید شده بود، اما احتمالاً هنوز از سوی رهبر عالی ایران تأیید نهایی نشده است.
ترامپ گفته است انتظار دارد مراسم امضای توافق در آخر هفته برگزار شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز اعلام کرد که تهران «هنوز تصمیم نهایی نگرفته است.»
کاخ سفید طی دو ماه گذشته چندین بار تصور کرده بود که توافق نزدیک است، اما مذاکرات در نهایت شکست خورده بود. با این حال، دیپلمات مذکور ابراز خوشبینی کرد که این بار متن توافق پابرجا خواهد ماند.
آخرین تحولات
چهار فروند هواپیمای ترابری C-17 نیروی هوایی آمریکا روز پنجشنبه به سمت اروپا پرواز کردند و تجهیزات لازم برای احتمال سفر معاون رئیسجمهور ونس به مراسم امضای توافق در ژنو طی روزهای آینده را منتقل کردند.
پشت پرده
به گفته دو دیپلمات از دو کشور میانجی و دو مقام آمریکایی، توافق اولیه شامگاه چهارشنبه پس از ساعتها مذاکره میان میانجی قطری علی الثوادی و وزیر خارجه ایران عباس عراقچی حاصل شد.
در جریان مذاکرات تهران، الثوادی چندین بار از طریق تلفن با نمایندگان ترامپ، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، گفتوگو کرد.
اعلام ترامپ مبنی بر نهایی شدن توافق برای نخستوزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو غافلگیرکننده بود.
به گفته یک منبع آمریکایی که مستقیماً در جریان موضوع قرار دارد، نتانیاهو در روزهای اخیر از جزئیات بیاطلاع بوده و با متحدان نزدیک به دولت ترامپ تماس میگرفته تا اطلاعات بیشتری به دست آورد.
جزئیات توافق
بر اساس این یادداشت تفاهم، ایران متعهد میشود اقداماتی را در ارتباط با برنامه هستهای خود انجام دهد؛ مهمترین آنها این است که هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند و همچنین بنبست موجود پیرامون ذخایر اورانیوم غنیشده خود را حلوفصل کند.
یک مقام ارشد آمریکایی گفته است ترامپ پذیرفته که یکی از گزینههای حل این مسئله، کاهش سطح غنیسازی اورانیوم با غنای بالا در داخل ایران و تحت نظارت بازرسان سازمان ملل باشد.
با این حال، هرگونه اقدام عملی درباره برنامه هستهای ایران تنها در صورتی انجام خواهد شد که توافق دوم نیز حاصل شود؛ موضوعی که با توجه به دشواری مذاکرات فعلی، همچنان نامطمئن به نظر میرسد.
دیپلمات مذکور ادعا کرده است:«یادداشت تفاهم درباره همه مسائل هستهای با جزئیات صحبت میکند» و «تمام خواستههای آمریکا را برآورده میسازد.»
نگاهی دقیقتر
بر اساس این توافق، تنگه هرمز باید فوراً و بدون دریافت عوارض عبور بازگشایی شود و حجم حملونقل دریایی ظرف ۳۰ روز به سطح پیش از جنگ بازگردد.
در مقابل، محاصره اعمالشده از سوی آمریکا نیز لغو خواهد شد.
مقامهای آمریکایی پیشتر به آکسیوس گفته بودند که پس از بازگشایی تنگه، ایران برای مدت ۶۰ روز معافیت موقت از تحریمها دریافت خواهد کرد تا بتواند نفت بفروشد؛ اقدامی که درآمد بسیار مورد نیاز تهران را تأمین خواهد کرد.
در صورتی که ایران به توافق اولیه پایبند باشد و در مذاکرات بعدی «حسن نیت» نشان دهد، میزان کاهش تحریمها افزایش خواهد یافت.
این دیپلمات گفت: «هیچ تاریخ مشخصی برای کاهش تحریمها تعیین نشده و این موضوع به نحوه اجرای توافق بستگی دارد.»
نکته مبهم
هنوز روشن نیست که آیا متن توافق توضیح دقیقی درباره سرنوشت میلیاردها دلار دارایی مسدودشده ایران در خارج از کشور ارائه میدهد یا خیر.
ایران اصرار داشته است که باید بلافاصله پس از امضای هر توافق اولیه، بخشی از این منابع مالی را دریافت کند؛ در حالی که آمریکا گفته است این داراییها به صورت مرحلهای و بر اساس میزان پایبندی ایران آزاد خواهند شد.
یک منبع آمریکایی خارج از دولت ابراز نگرانی کرده که موضوع داراییهای مسدودشده ممکن است در قالب یک توافق جانبی محرمانه تنظیم شده باشد. با این حال، یک مقام آمریکایی اخیراً چنین احتمالی را برای آکسیوس رد کرده است.
به گفته یک مقام آمریکایی و یک منبع از کشورهای میانجی، آمریکا، ایران و قطر در روزهای اخیر درباره سازوکاری گفتوگو کردهاند که بر اساس آن ایران بتواند به بخشی از داراییهای مسدودشده خود در قطر برای خرید کالاهای بشردوستانه دسترسی پیدا کند.
گام بعدی
این توافق که با میانجیگری مشترک قطر و پاکستان حاصل شده، در صورت امضای نهایی طرفین «توافق اسلامآباد» نام خواهد گرفت.
دیپلمات یکی از کشورهای میانجی گفت: «ما در حال همکاری با طرفها برای تکمیل جزئیات نهایی توافق و تعیین تاریخ مراسم امضا هستیم.»
توجه: این متن ادعاهای مطرحشده در گزارش آکسیوس را ترجمه میکند. من صحت یا وقوع این رویدادها را تأیید نمیکنم. اگر بخواهید، میتوانم همچنین بررسی کنم که آیا این گزارش واقعاً منتشر شده و منابع مستقل چه ارزیابیای از آن داشتهاند.
ایرنا: شبکه فاکس نیوز پنجشنبه شب به وقت محلی به نقل از یک مقام آمریکایی مدعی شد که دو پهپاد ایرانی را سرنگون کردهاند.
شبکه فاکس نیوز به نقل از یک مقام ارشد پنتاگون (وزارت جنگ آمریکا) ادعا کرد: در پی تلاش ایران برای هدف قرار دادن کشتیهای عبوری از تنگه هرمز، نیروهای آمریکایی دو پهپاد ایرانی را سرنگون کردند.
این مقام پنتاگون مدعی شد: «به نظر می رسد ایران امشب (پنجشنبه شب) تلاش کرده است کشتیهای تجاریِ در حال عبور از تنگه هرمز را هدف قرار دهد.»
این مقام پنتاگون ادعا کرد: «نیروهای آمریکایی دو پهپاد تهاجمی یک طرفه (انتحاری) ایرانی را سرنگون کردند و تردد کشتیها از طریق تنگه همچنان ادامه دارد.»
ادعای ترامپ:
ما امروز جنگ با ایران را پایان دادیم و آنها موافقت کردهاند که هرگز سلاح هستهای نداشته باشند، چیزی که ما بر آن اصرار داشتیم. این هدف اصلی بود. این ۹۵٪ از کل موضوع را تشکیل میدهد، و آنها این کار را به قویترین شکل ممکن انجام دادهاند.
ما با ایران به توافق رسیدیم. یک معامله بزرگ انجام دادیم. هیچ سلاح هستهای وجود نخواهد داشت.
کار تقریباً تکمیل شده است.
نکتهٔ اصلی این است که هیچ سلاح هستهای در ایران وجود نخواهد داشت. یعنی نه تولید شده و نه خریداری شده./انتخاب
بنا بر اعلام خبرگزاری صداوسیما، یک منبع آگاه نظامی تایید کرد صداهای انفجار شنیده شده در شهرستان سیریک مربوط به مقابله رزمندگان با یک فروند شناور متخلفی است که قصد عبور از تنگه هرمز را داشت
این منبع آگاه در نیروی دریایی سپاه گفت: پس از شرارتهای دیشب ارتش تروریستی و کودککش آمریکا در سواحل جنوبی کشور، نیروی دریایی سپاه تنگه هرمز را مسدود کرده و با اطلاعیههای پی در پی، شناورها را از دریانوردی ناایمن در تنگه هرمز برحذر داشته و اعلام کرده هر گونه تلاش برای گذر از تنگه هرمز، اقدامی مخل امنیت محسوب میشود.
براساس اعلام این منبع نظامی، با شناورهای متخلف از هر نوعی به شدت برخورد خواهد شد.
این منبع آگاه نظامی گفت: ناخدایان و کاپیتانهای کشتیها فریب ارتش تروریستی آمریکا برای گذشتن از تنگه هرمز را نخورند و بر اساس اطلاعیه نیروی دریایی سپاه در لنگرگاه بمانند.
براساس اعلام این مقام نظامی، شناوری که دقایقی پیش مخل نظم دریانوردی اعلام شده بود یک فروند نفتکش است که با اخطار نیروی دریایی سپاه ناچار به رعایت قانون منع تردد در تنگه هرمز شد.
نیروی دریایی سپاه بر حسب وظیفه ذاتی هم اینک مشغول رصد و پایش تنگه هرمز است و با هر شناوری که قصد عبور از این آبراهه را داشته باشد به شدت برخورد میکند.
دنیس سیترونوویچ رئیس سابق میز ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل در تحلیلی عنوان کرد:
در پی گزارشهایی که درباره دیدار طحنون بن زاید با ایرانیها منتشر شده، و همچنین با توجه به توییت امروز ترامپ که بهخوبی با رویکرد او از روزهای جنگ هماهنگ است، لازم است یک نکته را روشن کنم: اسرائیل تقریباً تنها دولتی است که خواهان بازگشت به رویارویی نظامی با ایران است.
نه دولت آمریکا و نه کشورهای حاشیه خلیج فارس، از جمله امارات متحده عربی، تمایلی به بازگشت به جنگ با ایران ندارند. از دیدگاه آنها، کارزار گذشته کافی بوده است. انتظار میرود این موضع پیامدهای قابلتوجهی در آینده نیز داشته باشد.
کشورهای حاشیه خلیج فارس بهخوبی درک میکنند که به هیچ وجه نباید ایران را به گوشهای برانند.
به نظر میرسد که همه بازیگران منطقه (به جز اسرائیل) با این نتیجهگیری که جنگ راهحل مسئله ایران است، فاصله زیادی دارند.
ایجپت اینتل ابزرور نوشت:
یک فروند جنگنده اف‑۳۵آ لایتنینگ ۲ متعلق به نیروی هوایی ایالات متحده، بر فراز امارات متحده عربی کد اضطراری ۷۷۰۰ را مخابره کرده و به نظر میرسد که احتمالاً در حال بازگشت از یک مأموریت در نزدیکی تنگه هرمز است.
به نظر میرسد این جنگنده در حال تغییر مسیر برای فرود اضطراری در پایگاه هوایی الظفره در ابوظبی است.

فارس نوشت:
دقایقی قبل نیروهای ایران اجازۀ عبور یک نفتکش متخلف که بدون هماهنگی وارد محدودۀ تنگه شده بود را ندادند.
صداوسیما اعلام کرد:
شنیده شدن دو صدای انفجار در بندرعباس
منشا صدا هنوز مشخص نیست.
یک منبع در استانداری هرمزگان به تسنیم گفت:
تا این لحظه هیچ اصابت پرتابه و درگیری در سیریک وجود نداشته است.
صداهای شنیده شده از سمت دریا و مرتبط با تنگه هرمز است.
تسنیم نوشت:
آمریکا از طریق واسطه قطری اعلام کرده است که نیازی به اصلاحیههای اخیر آمریکا نیست.
با این حال این متن همچنان نیازمند بررسی و نهایی شدن در نهادهای ذیربط در ایران است.
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه گفت:
ادعاها درباره زمان و مکان توافق صرفا گمانهزنی رسانهای است.
تا مراجع ذیربط درباره تکتک اجزای متن توافق به جمعبندی نهایی نرسند صحبت درباره شکل امضا و مکان آن فایده ندارد.
شبکه کان اسرائیل اعلام کرد که یک کشور منطقهای استفاده اسرائیل از حریم هوایی خود را در جریان حملات هوایی این هفته علیه ایران مسدود کرد.
در حالی که اسرائیل انتظار داشت همان همکاریای را ببیند که در درگیریهای گذشته وجود داشت، یک منبع میگوید که این بسته شدن ناگهانی حریم هوایی، «پیام دیپلماتیکی واضح» درباره تغییر معادلات منطقهای ارسال میکند.
اکسیوس نوشت: بر اساس گفته یک منبع آگاه، نتانیاهو از قبل درباره توافق اطلاع نداشت و زمانی که ترامپ توییت اولیه خود را درباره توافق منتشر کرد، غافلگیر شد.
مهر نوشت: منابع محلی در استان هرمزگان از شنیده شدن صدای انفجاری در دریا، حدود دو کیلومتری ساحل سیریک، خبر میدهند. هنوز علت و منبع این صدا تأیید نشده است.
منابع محلی در منطقه سیریک (استان هرمزگان) میگویند صدای انفجاری در دریا، در فاصله حدود دو کیلومتری ساحل، به گوش رسیده است.
هنوز از ماهیت و علت این انفجار اطلاعات دقیقی در دست نیست، اما با توجه به دستورالعملهای مربوط به بسته بودن تنگه هرمز، این وضعیت احتمالی میتواند در همین راستا باشد.
میدل ایست آی نوشت:
دولت ترامپ تحقیقی را درباره «تریتا پارسی»، منتقد سرشناس جنگ با ایران، آغاز کرده است.
به گفته مقامات آمریکایی و اسنادی که این نشریه طرفدار ترامپ بررسی کرده، مقامات در حال بررسی امکان اخراج (دیپورت) پارسی هستند که شهروندی ایران و سوئد را دارد.
پارسی که یکی از بنیانگذاران و معاون اجرایی مؤسسه کوئینسی و همچنین از بنیانگذاران شورای ملی ایرانیان آمریکا (نایاک) است، از منتقدان سرسخت حملات آمریکا به ایران به شمار میرود.
یک مقام دولت ترامپ به فری پرس گفت که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، «بسیار روشن» اعلام کرده که با «افرادی که از دشمنان ما حمایت میکنند و کارشان به پیشبرد دستور کار آنها و تضعیف امنیت ما منجر میشود» برخورد خواهد کرد.
رسانه بریتانیایی امواج نوشت:
با میانجیگری قطر، آمریکا به شبکه beIN Sports معافیت داده تا مسابقات جام جهانی را در ایران پخش کند.
این امتیاز توسط دولت ایران و کاملاً جدا از هرگونه یادداشت تفاهم (MoU) به دست آمده.
العربیه مدعی شد: آمریکا دسترسی به داراییهای مسدودشده ایران را تسهیل خواهد کرد.
ترامپ مدعی شد: ما به یک توافق بزرگ درباره جنگ با ایران دست یافتهایم. ممکن است در روزهای آینده یک توافق نهایی حاصل شود.
وی افزود: احتمالاً مراسم امضای توافق ایران در اروپا برگزار خواهد شد.
ترامپ در این خصوص ادعا کرد: ممکن است توافق با ایران آخر این هفته در اروپا امضا شود. من نمیتوانم آنجا حضور داشته باشم، اما جیدی ونس حضور خواهد داشت.
او مدعی شد: همه بسیار خوشحال هستند. کل خاورمیانه خوشحال است. و فراتر از خاورمیانه نیز همینطور.
رئیسجمهور آمریکا ادعا کرد: ما بهزودی [توافق را] امضا خواهیم کرد و اسناد در وضعیت تقریباً نهایی هستند. باید خیلی سریع انجام شود.
∎