صاحبخبر -
آتشبس میان ایران و آمریکا در حالی وارد روز شصت و ششم شده که دونالد ترامپ ساعاتی قبل، از تهدید خود برای حمله مجدد به ایران عقب نشست و ادعا کرد که توافق، احتمالاً آخر این هفته امضا میشود.همزمان، منابع داخلی هم از احتمال تایید متن توافق توسط ایران خبر دادهاند.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
در روز شصت و پنجم آتشبس چه گذشت؟ (۲۱ خرداد ۱۴۰۵) / ادعای ترامپ: ممکن است که توافق آخر این هفته در اروپا امضا شود/ من نمیتوانم آنجا باشم، اما ونس حضور دارد/ ادعای نیویورکتایمز: پاکستانیها به ترامپ گفتند «با ایران به توافق رسیدیم»/ ادعای الحدث: عراقچی احتمالاً شنبه به پاکستان میرود/ ادعای ترامپ: مذاکرات مورد تأیید قرار گرفت؛ لغو حملات امشب/ زمان و مکان امضای [توافق] به زودی اعلام میشود
آخرین اخبار مربوط به روز شصت و ششم آتش بس (۲۲ خرداد ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
عراقچی: تفاهم از راه دور به امضای دو طرف میرسد و اعلام خواهد شد؛ ممکن است در چند روز آینده اتفاق بیفتد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۲۳:۳۸
سید عباس عراقچی جمعه شب در برنامه گفتوگوی ویژه خبری گفت: در این مذاکرات، دو مرحله پیشبینی شده؛ اول یادداشت تفاهم و بعد توافق نهایی. موضوع هسته ای را به توافق نهایی موکول کردیم.
بخشهایی از اظهارات وی به شرح زیر است:
مقاومتی که اتفاق افتاده مدیون نیروهای مسلح و مردم است
دشمن تصور میکرد که بعد از جنگ ۱۲ روزه، در جنگ ۴۰ روزه میتواند ایران را تسلیم کند اما با مقاومت جانانهٔ مردم و نیروهای مسلح ایران مواجه شد.
مذاکره و مذاکره کننده متکی به قدرت های میدانی است.
ارتباط مستمری بین دیپلماتها و فرماندهان وجود دارد.
مجموعهی نظام، رهبری تیم مذاکرات را به آقای قالیباف دادند.
بهترین زمان برای خاتمه جنگ وقتی است که دست بالاتر را داریم؛ ما واقعا پیروز میدان هستیم.
نتیجهٔ تفاهم یک یادداشت ۱۴ مادهای است و وقتی نهایی شد تکتک آن را به مردم میگوییم.
در این مذاکرات، دو مرحله پیشبینی شده؛ اول یادداشت تفاهم و بعد توافق نهایی.
موضوع هسته ای را به توافق نهایی موکول کردیم.
در یادداشت تفاهم، در همه جبهه ها از جمله لبنان، خاتمه جنگ اعلام می شود.
بحث رفع محاصره دریایی و بحث دور بعدی مذاکرات که شامل چه چیزی است و رفع تحریم ها و بازسازی و توسعه اقتصادی در یادداشت تفاهم وجود دارد.
دشمن تعهد خواهد داد که دیگر آغازگر جنگ نباشد و از تهدید و زور استفاده نکند و دوطرف به حاکمیت یکدیگر احترام بگذارند و در امور داخلی یکدیگر دخالت نکنند.
به صراحت می گویم که این توافق دشمنانی دارد که در راس آنها اسرائیل است.
فعلا هیچیک از متون منتشره قابل تایید نیست.
توافق و مذاکره دو طرفه است، ولی طرفین باید به سطحی رضایت رسیده باشند
هیچ توافقی وجود ندارد که یک طرف، صفر درصد برده باشد و دیگری ۱۰۰.
تنگه به یکی از مهمترین ابزارهای بازدارندگی ایران بدل شده.
بعد از یادداشت تفاهم، ۶۰ روز مذاکرات آغاز می شود.
تنگه هرمز تحت حاکمیت ایران و عمان است.
طبق تصمیم جدی ایران، آیندهٔ تنگهٔ هرمز و ادارهٔ آن مثل گذشته نخواهد بود.
اگر متن تفاهم عملی نشود، هیچ مذاکرهای آغاز نخواهد شد و به مرحلهٔ دوم نخواهیم رفت.
سازوکار طرح بازسازی در طول مذاکرات ۶۰ روزه نهایی خواهد شد
رفع تحریم و موضوعات هسته ای در توافق نهایی بحث می شود.
طبق قوانین بینالملل گرفتن عوارض از تنگهٔ هرمز امکانپذیر نیست اما هزینهٔ خدمات دریافت خواهد شد.
بهزودی ایران و عمان بیانیه مشترکی در مورد اداره تنگه هرمز منتشر خواهند کرد.
از نظر ما تنها شیوهٔ بررسی مواد غنیشده، رقیقسازی آن در داخل ایران است.
اگر در ۶۰ روز به توافق نهایی نرسیم اما دو طرف از روند راضی باشند، مذاکرات تمدید می شود که در یادداشت تفاهم هم پیشبینی شده.
شورای عالی امنیت ملی بر مذاکرات و یادداشت تفاهم نظارت کامل دارد.
یادداشت تفاهم کمتر از ۲ صفحه است و کلمهبهکلمه آن بارها بالاپایین شده و وزارت خارجه با نهایت دقت تمام موارد خواسته شده را لحاظ کرده.
اگر آخرین مرحله مذاکرات انجام شود تفاهم از راه دور به امضای دو طرف میرسد و اعلام خواهد شد
ممکن است در چند روز آینده اتفاق بیفتد.
رسانهها فضا را مشوش نکنند.
قالیباف: باید به تعهداتی که داده شده عمل شود؛ برای توافق نزدیک پیشرو، راه دیگری نیست
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۲۲:۵۲
قالیباف نوشت: باید به تعهداتی که داده شده عمل شود، بدون هیچ اما و اگر و بهانهای.
برای توافق نزدیک پیشرو، راه دیگری نیست.
هر کسی درنهایت چیزی را درو میکند که کاشته است.
خبرگزاری فرانسه: سوئیس پیشنهاد میزبانی مراسم امضای احتمالی یک تفاهمنامه میان ایالات متحده و ایران را ارائه کرده
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۲۲:۲۵
خبرگزاری فرانسه نوشت: سوئیس پیشنهاد میزبانی مراسم امضای احتمالی یک تفاهمنامه میان ایالات متحده و ایران را ارائه کرده است
وزارتخارجه سوئیس گفت: «این کشور در حالت آمادهباش کامل است. ما در تماس نزدیک با ایالات متحده و ایران هستیم.»
همچنین وزارت امور خارجه سوئیس افزود که «بهعنوان میانجی برای حمایت از تلاشها جهت یک تفاهمنامه فعالیت میکند؛ تفاهمنامهای که هدف آن تقویت آتشبس و هموار کردن مسیر کاهش تنش در چارچوب مناقشه میان ایران و ایالات متحده است.»
این وزارتخانه توضیح داد که «سوئیس بهعنوان مکانی برای امضای احتمالی پیشنهاد شده است، در صورتی که طرفها بر سر آن توافق کنند.»
رویترز به نقل از دو منبع منطقهای: امارات قرار است مجموعاً ۱۰ یا ۲۰ میلیارد دلار از پولهای ایران را آزاد کند که بیش از ۳ میلیارد دلار آن قبلاً تحویل شده / این اقدام در ازای توقف حملات ایران به امارات اعلام میشود اما این حرکت راهی برای حل مناقشه میان آمریکا و ایران بدون رد شدن از خط قرمز طرفین است
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۲۲:۲۵
دو منبع منطقه ای به رویترز گفتند امارات موافقت کرده مجموعاً ۱۰ میلیارد دلار آزاد کند که بیش از ۳ میلیارد دلار آن قبلاً پرداخت شده است.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: دو منبع دیگر با آگاهی از این توافق، مبلغ کل درگیر را ۲۰ میلیارد دلار عنوان کردند و افزودند که این اقدام در ازای توقف حملات ایران به امارات صورت گرفته است. یکی از این منابع همچنین گفت که ترانشه اول ۳ میلیارد دلار قبلاً در دسترس قرار گرفته است.
رویترز نتوانست تشخیص دهد که وجوه اختصاص یافته برای این انتقال ها متعلق به امارات است یا از حسابهای بلوکه شدهٔ ایران در سیستم بانکی امارات یا جای دیگر سرچشمه میگیرد.
اما یک مقام اماراتی در پاسخ به سوالی درباره این انتقال گفت که این کشور تلاش دارد تنش را کاهش داده و صلح را تقویت کند.
کاخ سفید بلافاصله به درخواست برای اظهارنظر درباره این اقدام پاسخ نداد.
در واشنگتن، معاون رئیس جمهور، جی.دی. ونس، روز جمعه گفت که صرفاً به خاطر امضای توافق با آمریکا یا شرکت در جلسه، وجوهی به ایران آزاد نخواهد شد و افزود ساختار توافق احتمالی به گونه ای است که در صورت پایبندی ایران به تعهداتش، منافع اقتصادی به تهران سرازیر شود.
یکی از منابع آگاه از این توافق گفت که این حرکت راهی برای حل مناقشه میان آمریکا و ایران بدون رد شدن از خط قرمز هیچیک از طرفین ارائه می دهد: ایران میتواند ادعا کند غرامت خسارات جنگی دریافت کرده، واشنگتن م یتواند اصرار کند چیزی نپرداخته، و ابوظبی امنیت خود و جایگاه دبی را به عنوان قطب تجاری به دست می آورد و همزمان این اقدام را سرمای هگذاری برای بازسازی اعتماد منطقه ای قلمداد می کند.
منبع دیگر آگاه از این توافق گفت که در ازای پرداخت، ایران حملات موشکی و پهپادی به امارات را متوقف می کند و روابط دوجانبه شامل اشتراک اطلاعات و همکاری اقتصادی بازسازی خواهد شد.
آخرین حمله مستقیم شناخته شده ایران به امارات بیش از یک ماه پیش بود: حمله ۱۴ اردیبهشت به بندر فجیره در دریای عمان.
اولین منبع آگاه از این توافق گفت که مذاکرات چند هفته پیش آغاز شد، اما زمانی شتاب گرفت که مقامات ایرانی هفته گذشته برای دیدار با شیخ طحنون بن زاید آل نهیان (مشاور امنیت ملی امارات و معاون حاکم ابوظبی) به ابوظبی سفر کردند و در مهمانسرای او اقامت داشتند. پس از این سفر، هیئتی از امارات برای مذاکره درباره جزئیات سازوکار به تهران رفت.
داراییهای قابل توجه ایران در دبی
این توافق امارات و ایران در پس زمینه مالی پیچیده ای شکل می گیرد که احتمالاً دبی، قطب تجاری اصلی امارات و یکی از حیاتی ترین شریانهای اقتصادی تهران، در آن نقش دارد.
در تاریخ ۱۱ آوریل، یک منبع ارشد ایرانی گفته بود آمریکا با آزادسازی داراییهای بلوکه شده ایران در قطر و سایر بانکهای خارجی موافقت کرده است، هرچند یک مقام آمریکایی بلافاصله این ادعا را تکذیب کرد.
ادعای شبکه ۱۲ رژیم صهیونیستی: نتانیاهو در در آخرین تماس خود با ترامپ دریافته است که توانایی تأثیرگذاری بر توافق را ندارد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۲۱:۵۹
شبکه ۱۲ رژیم صهیونیستی مدعی شد: ترامپ، در آخرین تماس خود به نتانیاهو، گفته است زمان پایان دادن به جنگ فرا رسیده است.
نتانیاهو در طول تماس تلفنی با ترامپ زیاد صحبت نکرده و دریافته است که توانایی تأثیرگذاری بر این توافق را ندارد.
دوحه: وزرای خارجه قطر و مصر، نسبت به امضای قریبالوقوع توافق از سوی تهران و واشنگتن ابراز امیدواری کردند
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۲۱:۴۲
دوحه و قاهره در تازهترین موضعگیری مشترک خود، از پیشرفت روند میانجیگری میان تهران و واشنگتن استقبال کرده و بر حلوفصل اختلافات از مسیر گفتوگو و راهکارهای سیاسی تأکید کردند.
وزارت امور خارجه قطر اعلام کرد که محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر امور خارجه این کشور در گفتوگو با بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، آخرین تحولات مربوط به روند میانجیگری میان جمهوری اسلامی ایران و آمریکا را بررسی کردهاند.
طبق گزارش شبکه الحزیره و بر اساس بیانیه وزارت خارجه قطر، دو طرف از اعلام میانجیگری پاکستان مبنی بر دستیابی به متن نهایی توافق میان ایران و آمریکا ابراز خرسندی کردند.
در این گفتوگو همچنین نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر و وزیر امور خارجه مصر، نسبت به امضای قریبالوقوع توافق از سوی تهران و واشنگتن ابراز امیدواری کردند.
دوحه و قاهره همچنین بر حمایت کامل خود از تلاشها برای حل مسائل باقیمانده از طریق گفتوگو، دیپلماسی و ابزارهای مسالمتآمیز تأکید کردند.
الحدث: وزیر خارجه پاکستان امشب عازم ژنو میشود
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۲۱:۳۲
الحدث نوشت: وزیر خارجه پاکستان امشب عازم ژنو میشود.
سخنگوی وزارت خارجه: جلسه نهادهای ذیربط برای بررسی متن پیش نویس تفاهم اولیه در حال برگزاری است
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۲۱:۳۱
سخنگوی وزارت خارجه شامگاه جمعه ۲۲ خرداد با حضور در برنامه تلویزیونی «به وقت ایران» به پرسشهایی درباره آخرین وضعیت مذاکرات برای خاتمه جنگ میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا با میانجیگری رسمی پاکستان، پاسخ داد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که چرا در برابر روایت آمریکا، ایران روایت خود را منتشر نمیکند، گفت: طبیعی است در هر روند دیپلماتیک و مذاکره و گفتوگویی، هر طرفی سعی کند که روایت خود را داشته باشد، ولی ما همیشه سعی کردیم که روایتمان مبتنی بر واقعیت باشد و نکاتمان را شفاف خدمت مردم اعلام کردیم. در رابطه با این موضوع هم از ابتدا نکاتی که مطرح شده، از همان ابتدای شروع روند مذاکرات و میانجیگری پاکستان، مواضع خود را بیان کردیم. گفتیم که چه مواردی از نظر ما اساسی محسوب میشود و به نوعی خط قرمز ما محسوب میشود و در این مورد هم موضع ما ثابت بوده است.
خطوط قرمز مذاکراتی ایران از ابتدا ثابت بودهاند
بقائی درباره توییت امروز وزیر امور خارجه درباره متن تفاهم هم گفت: نکتهای که آقای دکتر عراقچی مطرح کردند، ما به انحای مختلف در این سه چهار هفته تکرار کردیم. اینکه ما خیلی نزدیک هستیم به تفاهم، نکته جدیدی نیست. من قبلاً هم عرض کردم، دیشب هم در مصاحبه با یکی از شبکههای تلویزیونی این را تکرار کردم که رسیدن به تفاهم میشد حتی چند هفته قبل انجام شود. مشکلی که ما در این مدت داشتیم، تغییرات مکرر در مواضع طرف مقابل، اظهار نظرهای ضدونقیض و اضافه کردن یک سری مطالب بوده که خب این باعث میشود کل روند دیپلماتیک طولانی شود.
وی افزود: اینکه ایران را متهم کنند به عدم حسن نیت، برای همه روشن است که کدام طرف حسن نیت داشته و کدام طرف نداشته است. ما اگر نگاه کنیم به روند مذاکراتی در همین ۱۰ سال اخیر، این جمهوری اسلامی ایران بود که در سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ روند مذاکرات و اجرای تفاهم برجام را با حسن نیت و با صداقت کامل انجام داد. آمریکا بود که خارج شد.
ما در مرحله پایانی جمعبندیهای داخلی قرار داریم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که چرا ایران در حال حاضر یک ادبیات نزدیکی به مذاکرات را مطرح میکند و آیا این ربطی به ضربالاجل و فشاری که طرف آمریکایی در تعرضهای مکررش برای ما خلق کرده ندارد؟ گفت: خاطرتان باشد دو سه هفته قبل، زمانی که هیئت پاکستانی دیداری داشتند و اینجا مذاکراتی انجام شد، عرض کردم «خیلی دور، خیلی نزدیک». در مصاحبهای که داشتم چند روز قبل، در حاشیه نشست بزرگداشت کودکان میناب در دانشگاه آزاد اسلامی، عرض کردم که این مذاکرات به دلیل رفتار غیرقابل پیشبینی و نامتعارف طرف آمریکایی تبدیل شده به نوعی بازی مار و پله؛ یعنی ما خیلی جاها میرسیم به نقطه تفاهم، اما به دلیل رفتارهای طرف مقابل مجدداً برمیگردیم به پلههای پایینتر.
سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: در حال حاضر، درباره بخش عمدهای از موضوعات، تفاهم حاصل شده و ما در مرحله پایانی جمعبندیهای داخلی قرار داریم. از این رو، نکتهای که آقای دکتر عراقچی درباره نزدیک بودن به تفاهم مطرح کردند، نکتهای دقیق و قابل توجه است.
بقائی افزود: با این حال، همچنان با همان الگوی رفتاری طرف مقابل مواجه هستیم؛ یعنی تلاش برای متهم کردن ایران به غیرقابل اعتماد بودن. به نظر من، ما موظف هستیم با واقعبینی و البته با در نظر گرفتن بدعهدیهای گذشته، برای تأمین منافع ملی ایران از روش دیپلماتیک استفاده کنیم.
رویکرد ایران در مذاکرات همواره نتیجهمحور بوده است
سخنگوی وزارت خارجه گفت: وقتی وارد یک روند مذاکره میشویم، رویکرد ما همواره نتیجهمحور بوده است. از تجربیات گذشته درس میگیریم، اما قرار نیست مدام یک ادبیات ثابت و تکراری را بازتولید کنیم. ما با توجه به روند مذاکرات و بر اساس واقعبینی، تحولات را رصد میکنیم و آخرین وضعیت را بیان میکنیم.
بقائی با اشاره به اینکه ما در این حوزه دست بسته نیستیم، گفت: با توجه به رصد دقیق مواضع طرف مقابل، متناسب با شرایط، مواضع خود را اعلام خواهیم کرد. همین الان که در خدمت شما هستم، جلسات نهادهای ذیربط در حال برگزاری است. این یک روند مستمر است و ما نمیتوانیم بدون توجه به مواضع و رویکرد طرف مقابل، مسیر خود را تعیین کنیم. این فرایندی است که باید به تصمیم نهایی منتهی شود. ممکن است این روند به نتیجه برسد و تأییدیههای لازم اخذ شود و ممکن است چنین نشود.
بقائی با اشاره به اینکه روند تصمیمگیری در کشور مشخص است، گفت: برای رسیدن به یک نتیجه قطعی و نهایی، باید میان مراجع تصمیمگیر و نهادهای مرتبط با این موضوع اجماع حاصل شود. این روندی کاملاً منطقی و طبیعی است. نکتهای که در هر مرحله باید مدنظر داشته باشیم این است که تجربیات گذشته ما در مذاکرات با آمریکا و نوع واکنش طرف مقابل، بر تصمیمگیریها و گامهای بعدی تأثیرگذار است.
هیچیک از مطالب منتشرشده درباره محتوای مذاکرات را نمیتوانم به صورت رسمی تأیید کنم
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که آیا وزارت امور خارجه مطالب منتشرشده درباره مذاکرات را تأیید میکند؟ گفت: باید توجه داشته باشید که به دلیل حساسیت موضوع، طبیعی است که خبرنگاران و رسانهها تلاش کنند با استفاده از ابزارهای حرفهای خود به اطلاعات مرتبط با مذاکرات دست پیدا کنند. این موضوع نه در رسانههای غربی عجیب است و نه در رسانههای داخلی ما. خوشبختانه ما از پویایی ارزشمندی در رسانههای کشور برخورداریم.
وی ادامه داد: اما هیچیک از مطالب منتشرشده را نمیتوانم به صورت رسمی تأیید کنم. هر زمان که به جمعبندی نهایی برسیم، حتماً اطلاعرسانی خواهیم کرد.
بقائی با اشاره به اینکه این به معنای آن نیست که مردم محرم نیستند، گفت: گاهی اوقات برخی دوستان موضوع را به گونهای مطرح میکنند که گویا وزارت امور خارجه در این مرحله از ارائه جزئیات خودداری میکند، چون مردم را محرم نمیداند. چنین برداشتی کاملاً نادرست است. مسئله این است که در روندهای دیپلماتیک، ملاحظاتی وجود دارد که باید رعایت شود.
درباره زمان، مکان و چگونگی نهایی شدن مذاکرات در این مرحله، باید منتظر تصمیم نهایی باشیم
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا گمانه زنی های رسانهای درباره امضا تفاهم در پایان هفته یا روز دوشنبه را تایید میکنید؟ گفت: در حال حاضر نمیتوانم درباره این موضوع نظر قطعی بدهم. همه این موارد بستگی به نحوه پیشرفت روند مذاکرات دارد. درباره زمان، مکان و چگونگی نهایی شدن موضوع، باید منتظر تصمیمات نهایی باشیم. هر زمان تصمیم لازم اتخاذ شود، اطلاعرسانی رسمی انجام خواهد شد.
یک مقام آمریکایی: توافق با ایران شامل لبنان نیز میشود
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۲۰:۵۵
یک مقام آمریکایی به خبرگزاری فرانسه گفت: توافق با ایران شامل لبنان نیز میشود.
رویترز: مقامات آمریکایی برآورد میکنند که احتمال امضای توافق با ایران بین ۸۰ تا ۸۵ درصد است
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۲۰:۵۴
رویترز نوشت: مقامات آمریکایی برآورد میکنند که احتمال امضای توافق با ایران بین ۸۰ تا ۸۵ درصد است.
ادعای سیانان: آمریکا تا آستانه بررسی یک عملیات زمینی بزرگ برای تصرف اورانیوم با غنای بالای ایران پیش رفت/ رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، در ماه می سفری فوری و مخفیانه به مقر سنتکام در فلوریدا داشت تا پیش از گزارش به ترامپ، این طرحها را بازبینی کند/ در نهایت، این عملیات به دلیل نگرانی از اینکه میتواند باعث تلافیجویانه شدید ایران، طولانی شدن جنگ و تلفات قابل توجه آمریکا شود، متوقف شد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۲۰:۲۹
بر اساس گزارش سیانان، آمریکا تا آستانه بررسی یک عملیات زمینی بزرگ برای تصرف اورانیوم با غنای بالای ایران پیش رفت. دان کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، در ماه می سفری فوری و مخفیانه به مقر فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) در فلوریدا داشت تا پیش از گزارش به ترامپ، این طرحها را بازبینی کند.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: در نهایت، این عملیات به دلیل نگرانی از اینکه میتواند باعث تلافیجویانه شدید ایران، طولانی شدن جنگ، آسیب به اقتصاد جهانی و تلفات قابل توجه آمریکا شود، متوقف شد.
برنامهریزان نظامی، ریسک این مأموریت را «بالا تا بسیار شدید» ارزیابی کرده بودند که احتمالاً نیازمند ورود صدها نفر از نیروهای ویژه به تأسیسات هستهای زیرزمینی به شدت مستحکم بود.
هرچند اطلاعات آمریکا معتقد است محل مواد هستهای (فردو، نطنز و اصفهان) را میداند، کارشناسان هستهای این پرسش را مطرح میکنند که آیا در جریان یک عملیات جنگی میتوان آن مواد را به سلامت مکانیابی و خارج کرد.
مقامات آمریکایی همچنین ارزیابی کردند که ایران میتواند از نظر اقتصادی تلافی کند، مثلاً با تشویق حوثیها به مختل کردن تنگه بابالمندب، که حمل و نقل جهانی و بازارهای انرژی را تهدید میکند.
یک مقام اسرائیلی: ترامپ ما را فریب داد و توافقی که قرار است بهزودی حاصل شود، بسیار بد به نظر میرسد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۲۰:۱۲
یک مقام اسرائیلی به روزنامه عبری یدیعوت آحارونوت گفت: ترامپ ما را فریب داد و توافقی که قرار است بهزودی حاصل شود، بسیار بد به نظر میرسد و اصولی را که هنگام آغاز جنگ با ایران درباره آنها صحبت کرده بودیم، برآورده نمیکند.
نخستوزیر پاکستان: میتوانیم تأیید کنیم که متن نهایی و مورد توافق توافقنامه صلح به دست آمده
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۹:۵۲
نخستوزیر پاکستان گفت که میتوانیم تأیید کنیم که متن نهایی و مورد توافق توافقنامه صلح به دست آمده است.
به گزارش «انتخاب»؛ بخشهایی از اظهارات شهباز شریف نخست وزیر پاکستان به شرح زیر است:
همزمان با تلاشهای فشرده میانجیگری که پاکستان در پیش گرفته است، ما کاملاً از کارزار بیوقفه اطلاعات نادرست و شایعهپراکنی از سوی کسانی که میخواهند توافق صلح را خراب کنند، آگاه هستیم.
با نادیده گرفتن این سر و صداها، میتوانیم تأیید کنیم که متن نهایی و مورد توافق توافقنامه صلح به دست آمده است
پاکستان اکنون از نزدیک با هر دو طرف برای نهایی کردن گامهای بعدی همکاری میکند.
صلح هیچگاه به اندازه الان به این نزدیکی نبوده است.
ترامپ، توییت عباس عراقچی را در شبکه اجتماعی خود بازنشر کرد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۹:۲۸
ترامپ، توییت عباس عراقچی را درباره اینکه تفاهمنامه اسلامآباد هیچگاه تا این حد به نهایی شدن نزدیک نبوده در شبکه اجتماعی خود بازنشر کرد.
ونس، معاون ترامپ: افرادی که یک ماه پیش میگفتند ترامپ یک رئیسجمهور تاریخی است، اکنون بر اساس گزارشهای تأییدنشدهٔ رسانهای از توافق با ایران انتقاد میکنند
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۸:۵۲
جیدیونس، معاون ترامپ گفت: در چند ساعت گذشته متوجه چند نکتهٔ عجیب در پوشش رسانهای شدهام.
وی افزود: نخست، افرادی که یک ماه پیش میگفتند دونالد ترامپ یک رئیسجمهور تاریخی است، اکنون بر اساس گزارشهای تأییدنشدهٔ رسانهای از توافق با ایران انتقاد میکنند.
او در ادامه بیان کرد: دوم، افرادی که میگویند نمیتوان به یک کلمه از گفتههای [ایران] اعتماد کرد، ظاهراً به پستهای شبکههای اجتماعی که منبع آنها بهصورت ناشناس ذکر شده، باور دارند.
ونس افزود: رئیسجمهور، به هر شکل که باشد، برای ما نتیجهای مطلوب به دست خواهد آورد.
عراقچی: تفاهمنامه اسلامآباد هیچگاه تا این حد به نهایی شدن نزدیک نبوده / تمامی جزئیات در زمان مقتضی با عموم مردم به اشتراک گذاشته خواهد شد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۸:۳۵
سید عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: تفاهمنامه اسلامآباد هیچگاه تا این حد به نهایی شدن نزدیک نبوده است. تا زمان تکمیل و نهایی شدن آن، رسانهها باید از گمانهزنی درباره محتوای آن خودداری کنند.
وی افزود: در راستای رویکرد مسئولانه و شفاف ما، تمامی جزئیات در زمان مقتضی با عموم مردم به اشتراک گذاشته خواهد شد.
ادعای ترامپ: مفادی که ایران به رسانههای فیک نیوز درز داده، هیچ ربطی به مفادی که به صورت کتبی توافق شده بود، ندارد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۸:۲۷
ترامپ مدعی شد: مفادی که ایران به رسانههای فیک نیوز درز داده، هیچ ربطی به مفادی که به صورت کتبی توافق شده بود، ندارد.
زمان کار با آنها، هیچچیز به نام حسننیت وجود ندارد.
اردوغان: منطقه به دلیل جنگ علیه ایران بهای اقتصادی سنگینی را میپردازد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۷:۴۴
رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، اظهار داشت که منطقه به دلیل حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، در حالی که جنگ روسیه و اوکراین هنوز ادامه دارد، بهای اقتصادی سنگینی میپردازد.
سیانان از تلاشهای اسرائیل برای اخلال در توافق ایران و آمریکا خبر داد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۷:۰۲
سیانان از تلاشهای اسرائیل برای اخلال در توافق ایران و آمریکا خبر داد.
یک منبع اسرائیلی میگوید: اسرائیل به آمریکا فشار میآورد تا از آزادسازی داراییهای ایران در چارچوب توافق جلوگیری کند.
سخنگوی وزارت خارجه: اطلاعرسانی رسمی درباره هرگونه توافق، منوط به دستیابی به نتیجه نهایی است؛ مراجع ذیربط نظام باید درباره جزءبهجزء متن و هرگونه تفاهم احتمالی به جمعبندی برسند
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۶:۲۶
سخنگوی وزارت خارجه، در واکنش به برخی گمانهزنیهای رسانهای درباره زمان و مکان برگزاری نشست امضای تفاهم اولیه میان ایران و آمریکا گفت: اطلاعرسانی رسمی درباره هرگونه توافق، منوط به دستیابی به نتیجه نهایی است و بلافاصله پس از آن انجام خواهد شد.
روند تصمیمگیری در جمهوری اسلامی ایران کاملاً مشخص است و مراجع ذیربط نظام باید درباره جزءبهجزء متن و هرگونه تفاهم احتمالی به جمعبندی برسند.
جزئیات مربوط به نحوه امضای تفاهم، در مراحل بعدی مورد بحث قرار خواهد گرفت و آنچه تاکنون در این زمینه مطرح شده، عمدتاً در چارچوب گمانهزنیهای رسانهای بوده است.
ادعای نتانیاهو: ترامپ به من فشار آورده بود تا واکنش اسرائیل به حمله موشکی ایران را محدود کنم
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۵:۳۱
یدیعوت آحارونت نوشت: نتانیاهو گفت که ترامپ به او فشار آورده بود تا واکنش اسرائیل به حمله موشکی ایران را محدود کند.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: نخست وزیر اسرائیل گفت: «ترامپ از من پرسید: "آیا آنها کسی از مردم شما را کشتند؟"»
نتانیاهو گفت که پاسخ داده: «من آماده نیستم چنین معادلهای را بپذیرم که فقط در صورتی پاسخ بدهیم که افرادی کشته شوند. اگر آنها به خاک اسرائیل حمله کنند، من پاسخ میدهم و متقابلاً ضربه میزنم.»
نتانیاهو در واکنش به مسئله وابستگی به واشنگتن، به وزیران خود گفت: «ما تابع آمریکاییها نیستیم؛ ما متحد آنها هستیم.»
مهر: خبر انتقال ۳ میلیارد دلار از امارات به ایران کذب است
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۵:۲۴
مهر نوشت: خبر منتشر شده مبنی بر انتقال ۳ میلیارد دلار پول از امارات یه ایران توسط هواپیمایی امارات کذب است و هیچ گونه منابع مالی مسدودشده ایران تاکنون آزادسازی نشده است.
صداوسیما: اکنون تنگه هرمز کاملاً آرام است / حدود ۵۰ فروند کشتی منتظرند تا نیروی دریایی سپاه به آنها اجازه عبور از تنگه هرمز را بدهد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۵:۰۵
خبرنگار صداوسیما گفت: اکنون تنگه هرمز کاملاً آرام است و نظم ایرانی در آن حاکم.
وی افزود: حدود ۵۰ فروند کشتی منتظرند تا نیروی دریایی سپاه به آنها اجازه عبور از تنگه هرمز را بدهد، اما نیروی دریایی سپاه اعلام کرده که به دلیل شرارتهای نیروی تروریستی آمریکا و برای حفظ امنیت خود، فعلاً تا دستور بعدی امکان عبور از تنگه هرمز وجود ندارد.
او در ادامه بیان کرد: تقریباً ۲۰ برابر این تعداد نیز در لنگرگاههای دوم و سوم لنگر انداختهاند و منتظر اتفاقات بعدی هستند.
خبرگزاری دولت: تمامی خطوط قرمز تعیین شده از سوی رهبر انقلاب، آیتالله سید مجتبی خامنهای، در چارچوب نظارت مستمر شورای عالی امنیت ملی در متن مورد توجه قرار گرفته / متن نهایی تفاهمنامه تا زمان پذیرش قطعی آن توسط دو طرف منتشر نخواهد شد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۴:۴۲
ایرنا نوشت: بعد از یک ماه و نیم تبادل پیام، به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، کلیات و متن تفاهمنامه پایان جنگ میان ایران و آمریکا تقریباً نهایی شدهاست و در انتظار تصمیم نهایی نهادهای تصمیمگیری در ایران است. در طول این مدت این متن دستخوش تغییرات زیادی شدهاست، اما استخوانبندی تفاهم ایران و آمریکا در چه چارچوبی تهیه شدهاست و آیا منافع ملی و خطوط قرمز آن در آن لحاظ شدهاست یا نه؟
فرآیند بررسی طرح دو مرحلهای ایران برای پایان جنگ در تمامی جبهههای منطقه از ۵ اردیبهشت و سفر سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، به اسلامآباد آغاز شد.
متن اصلی تفاهمنامه پایان جنگ بر اساس طرح ۱۴ مادهای ایران و در چارچوب پیشنهاد ایران برای احاله مذاکرات مرتبط با پرونده هستهای به پس از پایان قطعی جنگ تهیه شدهبود که از همان ابتدا اصول این پیشنهاد مورد پذیرش آمریکا قرار گرفت.
با وجود موافقت اصولی دو طرف بر یک چارچوب دو مرحلهای (پایان جنگ در تمامی جبههها در مرحله اول و مذاکره هستهای در مرحله دوم) جزئیات این تفاهم به دلیل فقدان اعتماد و سوءظن شدید طرفهای درگیری به یکدیگر وارد فرآیند طولانی اصلاحات مکرر و جرح و تعدیلهای چندینباره شد.
متن تفاهمنامه از روز پنجشنبه عملاً به ایستگاه نهایی نزدیک شدهاست. این موضوع مورد تأیید سخنگوی وزارت امور خارجه هم قرار گرفت. اسماعیل بقائی، پنجشنبه شب تأکید کرد: «از لحاظ متنی، متن تقریباً و در بخش عمده خود نهایی شده است.»
بقائی تصریح کرد: «روند تصمیمگیری در کشور ما کاملاً روشن است؛ مراجع ذیربط نظام باید درباره جزءبهجزء متن و هرگونه تفاهم احتمالی به جمعبندی برسند. به محض آنکه به جمعبندی نهایی دست پیدا کنیم، حتماً به صورت رسمی اعلام خواهیم کرد.»
دقت حداکثری هیئت مذاکره کننده بر تامین منافع ملی در متن
به دلیل دقت مذاکرهکنندگان ایرانی برای تهیه متن تفاهمنامه اولیهای که چارچوبهای اصولی مورد نظر ایران را حفظ کند، تک تک کلمات متن تفاهمنامه با دقت و وسواس فراوان مورد بررسی موشکافانه قرار گرفتهاند تا زمینه عهدشکنی و فرار از بار مسئولیت را از طرف مقابل سلب کنند.
علاوه بر این، تهران در طول دوران تبادل پیامها، برای اطمینان از اجرای برخی مفاد تفاهمنامه تضمینهای معتبری نیز از برخی طرفهای ثالث برای اجرای تعهدات پیشبینی شده دریافت کردهاست و مذاکرات فشردهای با تعدادی از واسطهها و میانجیها برای اجرای کامل تعهدات در صورت امضای تفاهمنامه پایان جنگ انجام دادهاست.
واضح است که صرف امضای تفاهم پایان جنگ به معنای رعایت آن از سوی طرفهای آمریکایی و اسرائیلی نیست. آمریکا در تمام دورههای قبل مذاکرات به شکل واضحی تعهدات خود را نقض کردهاست و دو بار در طول مذاکرات با تجاوز نظامی غیرقانونی علیه ایران، به گفته وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران «به دیپلماسی خیانت کردهاست.»
اما تضمین بنیادین و اساسی هر توافقی برای ایران، دستاوردهای دو جنگ اخیر و مقاومت پیروزمندانه ملت ایران در مقابل زورگوییهای دو قدرت هستهای در میدان است. تردیدی وجود ندارد که اگر پیروزیهای ایران در میدان نبرد وجود نداشت، دولت آمریکا به تفاهمنامه پایان جنگ با شرایطی که ایران تعیین کردهاست تن نمیداد. در این چارچوب قدرتمندترین تضمین اجرای این توافق قدرت نظامی و تابآوری ملی ایرانیان است. طرف مقابل دریافتهاست که از طریق فشار اقتصادی، سیاسی و در مرحله آخر نظامی نمیتواند اراده ملت ایران را سست کند.
در همین راستا امضای احتمالی تفاهمنامه پایان جنگ، در سوءظن کامل به طرف مقابل و با آمادگی کامل نیروهای مسلح و مردم ایران برای مقابله با هر نوع نقض عهد و فریب انجام میشود. مقامهای جمهوری اسلامی ایران بارها تأکید کردهاند که «هیچ اعتمادی به طرف آمریکایی ندارند و امضای تفاهمنامه به معنای برطرف شدن سوءظن و کنار گذاشتن آمادگی رزمی و دفاعی کشور نیست.»
آیا خطوط قرمز ایران در متن فعلی رعایت شدهاست؟
بر خلاف برخی ادعاها که از سوی برخی جریانها و فعلان سیاسی در طول قریب به یک ماه گذشته مطرح شدهاست، متن تفاهمنامه پایان جنگ میان ایران و آمریکا با دقت و وسواس بسیار تهیه شدهاست تا جای هیچگونه تفسیر به رأی و فرار از تعهدی برای طرف مقابل وجود نداشتهباشد.
نکته مهم این است که تا زمان پذیرش کامل متن توسط جمهوری اسلامی ایران، تمامی متنهای منتشر شده در رسانهها، صرفا گمانهزنیهای رسانهای هستند و متن نهایی تلقی نمیشوند. برخی از متون منتشر شده در دو روز گذشته، هر چند برخی از اصول موجود در متن تفاهم نهایی را مورد اشاره قرار دادهاند، اما به شکل گمراهکنندهای به عنوان «متن نهایی» نامگذاری شدهاند، اما این متون فاقد اعتبار هستند. متن نهایی تفاهمنامه تا زمان پذیرش قطعی آن توسط دو طرف منتشر نخواهد شد.
تمامی خطوط قرمز تعیین شده از سوی رهبر معظم انقلاب، آیتالله سید مجتبی خامنهای، در چارچوب نظارت مستمر شورای عالی امنیت ملی در متن مورد توجه قرار گرفتهاست.
خطوط کلی متن فعلی توافق در چارچوبهای زیر است:
۱- پرونده هستهای: در شرایط فعلی هیچ توافقی در مورد پرونده هستهای انجام نمیشود، ایران هیچ تعهد جدیدی نمیدهد و چارچوب برنامه صلح آمیز هستهای ایران در پی امضای تفاهم دستنخورده باقی میماند. بر اساس پیشنهاد اولیه ایران، هرگونه مذاکره هستهای در مهلت ۶۰ روزه پس از امضای تفاهمنامه انجام خواهد شد. اشارههای گذرایی که در متن تفاهمنامه به برنامه هستهای ایران شدهاست، هیچ یک تعهد جدیدی برای ایران ایجاد نمیکند و صرفاً اشاره به مذاکرات بعدی و تعهد قطعی ایران بر عدم توسعه تسلیحات هستهای بر اساس سیاست همیشگی نظام جمهوری اسلامی ایران است. تردیدی وجود ندارد که در مذاکرات ۶۰ روزه پس از امضای تفاهمنامه نیز ایران صرفا در چارچوب اصول بنیادین مورد نظر نظام در مورد برنامه هستهای مذاکره خواهد کرد و مسائلی مانند حق غنیسازی ایران و باقی ماندن مواد غنیشده نزد جمهوری اسلامی ایران برای قرار گرفتن در توافق نهایی مورد تاکید قرار خواهد گرفت.
۲- تنگه هرمز: بر خلاف برخی ادعاهای عجیب در رسانهها، ایران به هیچ عنوان در این متن تعهدی در مورد واگذاری مدیریت و یا بازگشت شرایط تنگه هرمز به پیش از تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به طرف مقابل نمیدهد. تنها موضوع مورد اشاره، عادی شدن عبور و مرور از تنگه هرمز در صورت پایان جنگ، برقراری امنیت دریانوردی توسط کشورهای ساحلی، پایان محاصره غیرقانونی و رفع تهدیدها از عبور و مرور کشتیهای تجاری توسط آمریکا و اسرائیل است. بنا به خواست ایران، ایالات متحده آمریکا اساساً هیچ نقشی در آینده مدیریت تنگه هرمز نخواهد داشت و به وضوح اعلام شدهاست که آینده اداره تنگه هرمز بر مبنای ابتکار و پیشنهاد ایران در چارچوب یک امر مرتبط با کشورهای منطقه صورت خواهد گرفت. در این چارچوب، بحث درباره آینده تنگه هرمز، حتی در مذاکرات پس از امضای تفاهمنامه هم جایی نخواهد داشت و تهران، راسا در گفتوگو با عمان به عنوان دیگر کشور ساحلی این مساله را حل و فصل میکند.
۳- پایان جنگ در تمامی جبههها: هدف اصلی امضای تفاهمنامه، پایان جنگ در تمامی جبههها در منطقه است. در این تفاهمنامه پایان جنگ علیه ایران به اضافه تمامی جبهههای دیگر منطقه به شمول لبنان مورد اشاره قرار گرفتهاست. نام کشور لبنان به عنوان بخشی از توافق پایان جنگ در صورت امضای متن فعلی تفاهمنامه مورد اشاره قرار گرفتهاست و آمریکا تعهد میدهد که رژیم اسرائیل را وادار به پایان جنگ در لبنان،کند.
۴- داراییهای مسدودشده: فرآیند روشنی برای آزادی داراییهای ایران همزمان با امضای تفاهمنامه و در طول مذاکرات در نظر گرفتهشدهاست. تهران تضمینهای روشنی برای آزادی این داراییها بر اساس ساز و کارهای مشخص و مورد نظر تهران دریافت کردهاست و در صورت تصمیم تهران به امضای تفاهمنامه پایان جنگ، بخشی از داراییهای مسدود شده بلافاصله و بقیه به تدریج در طول مذاکرات، آزاد خواهند شد.
۵- غرامت جنگ: موضوع خسارات وارده به ایران در تجاوز غیرقانونی آمریکا و اسرائیل، از جمله موارد مورد اشاره در تفاهمنامه است. تهران در چارچوب یک نگاه واقعبینانه و عملیاتی، ساز و کاری در نظر گرفتهاست که امکان دریافت خسارات از طریق آن وجود داشتهباشد. در این چارچوب ضمن تأکید بر ضرورت دریافت این خسارات در تفاهمنامه پایان جنگ، ساز و کار اجرایی آن در مذاکرات ۶۰ روزه پس از امضای احتمالی تفاهمنامه مورد توافق قرار خواهد گرفت. درست مانند داراییهای مسدود شده، تهران تضمینهای مشخصی در مورد دریافت خسارات از طرفهای ثالث دریافت کردهاست.
۶- تحریمها: در چارچوب خواست ایران برای رفع تمامی تحریمهای وضع شده چه از سوی آمریکا و چه در چارچوب قطعنامههای بینالمللی، این موضوع به صورت مشخص در مهلت ۶۰ روزه مذاکرات هستهای مورد بررسی قرار خواهد گرفت. همانگونه که در تفاهمنامه پایان جنگ ایران تعهد جدیدی در مورد پرونده هستهای نمیدهد، طرف مقابل هم در تفاهمنامه در مورد پایان تحریمها تعهد قطعی نمیدهد و تعیین تکلیف تحریمها به پس از امضای تفاهم و مذاکرات ۶۰ روزه احاله شدهاست.
گفتگوی وزیر خارجهٔ پاکستان با مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا دربارهٔ تلاشها برای دستیابی به تفاهم میان آمریکا و ایران
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۴:۲۶
العربیه نوشت: وزیر امور خارجهٔ پاکستان در گفتوگوی تلفنی با مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا دربارهٔ تلاشها برای دستیابی به تفاهم میان آمریکا و ایران گفتوگو کرد.
ادعای بلومبرگ به نقل از یک مقام در گروه هفت: امضای یادداشت تفاهم ایران و آمریکا در ژنو در روز یکشنبه؛ توافق نهایی به مرحلهای بعد موکول میشود
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۳:۴۶
خبرگزاری بلومبرگ به نقل از یک مقام در گروه هفت اعلام کرد که آنچه قرار است یکشنبه آینده در ژنو امضا شود، یک یادداشت تفاهم خواهد بود، نه یک توافق نهایی.
منابع این خبرگزاری همچنین اشاره کردند که احتمال دارد این امضا در حاشیه نشست گروه هفت در هفته آینده انجام شود.
العربیه: یک تیم حقوقی پاکستانی برای حضور در مراسم امضای توافق میان ایران و آمریکا در یک کشور اروپایی شرکت خواهد کرد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۳:۰۰
خبرنگار العربیه نوشت: یک تیم حقوقی پاکستانی برای حضور در مراسم امضای توافق میان ایران و آمریکا در یک کشور اروپایی شرکت خواهد کرد.
ایران درخواست کرده است که توافق با آمریکا در یک کشور اروپایی امضا شود تا به آن جنبه و اعتبار بینالمللی داده شود.
شبکه ۱۲ رژیم صهیونیستی: مذاکرات نهایی ایران و آمریکا شامل بحثهایی درباره برنامه موشکهای بالستیک ایران نخواهد شد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۲:۳۳
شبکه ۱۲ رژیم صهیونیستی نوشت: مذاکرات نهایی ایران و آمریکا بر مسائل اقتصادی و هستهای متمرکز خواهد بود و شامل بحثهایی درباره برنامه موشکهای بالستیک ایران نخواهد شد.
کلش ریپورت: ایران در حملات اخیر به رادار هشدار اولیه AR-۳۲۷ در جبل الدخان، بلندترین نقطه بحرین هدف قرار داده / این سایت مسیرهای دریایی خلیج فارس و مسیرهای هوایی منتهی به تنگه هرمز را تحت نظر دارد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۲:۳۱
کلش ریپورت نوشت: به نظر میرسد ایران به رادار هشدار اولیه AR-327 در جبل الدخان، بلندترین نقطه بحرین با ارتفاع ۱۳۴ متر، حمله کرده است.
این سایت میزبان یک رادار مراقبت هوایی سهبعدی برد بلند ساخت شرکت بریتانیایی BAE Systems با برد حدود ۴۷۰ کیلومتر است که در یک رادوم ثابت قرار دارد و مسیرهای دریایی خلیج فارس و مسیرهای هوایی منتهی به تنگه هرمز را تحت نظر دارد.
ستونهای دود در تصاویر منتشرشده توسط ایران، توسط تحلیلگران OSINT بهطور مستقیم به محوطه راداری در مختصات حدود 26.0375N, 50.5420E مکانیابی شدهاند.
این رادار یکی از گرههای شبکه منطقهای هشدار اولیه و دفاع موشکی مرتبط با ایالات متحده است که به عملیات ناوگان پنجم (Fifth Fleet) متصل میباشد.
وزیر پیشین رژیم صهیونیستی: توافق واشنگتن و تهران پیامدهایی برای سرنوشت سیاسی نتانیاهو دارد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۲:۰۲
حاییم رامون، وزیر پیشین رژیم صهیونیستی می گوید که توافق میان واشنگتن و تهران توافقی بد است و به اسرائیل آسیب میزند؛ همچنین این توافق پیامدهایی برای سرنوشت سیاسی نتانیاهو نیز دارد.
روایت منبع نزدیک به تیم مذاکره کننده ایرانی از جزئیات جدید از پیشنویس تفاهمنامه ۱۴ ماده ای ایران و آمریکا: بازگشایی تنگه طی ۳۰روز، لزوم ارائه طرحهای بازسازی ایران حداقل به مبلغ ۳۰۰میلیارد دلار توسط آمریکا و متحدانش/۶۰روز مذاکره برای رسیدن به توافق نهایی برای موضوعات هستهای و لغو کامل تحریمهای اولیه، ثانویه، آمریکا و قطعنامههای شورای امنیت و شورای حکام/آزادسازی ۲۴میلیارد دلار پولهای بلوکه شده در دوره ۶۰ روزه مذاکرات؛ نیمی از این مبلغ قبل از شروع مذاکرات باید دردسترس قرارگیرد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۲:۰۲
جزئیات جدید از پیش نویس تفاهمنامه ۱۴ ماده ای ایران و آمریکا توسط منبع نزدیک به تیم مذاکره کننده ایرانی منتشر شد. جزییات این پیشنویس به شرح ذیل است:
۱- توقف دائمی و فوری جنگ در همه جبهه ها از جمله لبنان
۲- تعهد آمریکا به عدم مداخله در امور داخلی ایران و احترام به حاکمیت جمهوری اسلامی ایران.
۳- رفع کامل محاصره دریایی ظرف ۳۰ روز
۴- تعهد آمریکا به خروج نیروهایش از پیرامون ایران
۵- بازگشایی تنگه هرمز ظرف ۳۰ روز با ترتیبات ایرانی
۶- تعلیق تحریم های فروش نفت، محصولات پتروشیمی و مشتقات و دسترسی کامل ایران به منابع مالی آن.
۷- لزوم ارائه طرح های بازسازی ایران حداقل به مبلغ ۳۰۰ میلیارد دلار توسط آمریکا و متحدانش
۸- ۶۰ روز مذاکره برای رسیدن به توافق نهایی مبتنی بر موضوعات هسته ای و لغو کامل تحریم های اولیه، ثانویه، آمریکا و قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل و شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی
۹- تکرار تعهد ایران در پیمان ان پی تی مبنی بر عدم تولید سلاح هسته ای
۱۰- در دوره مذاکرات آمریکا متعهد شده به نیروهای خود در منطقه اضافه نمی کند و تحریم جدیدی هم وضع نخواهد کرد.
۱۱- آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار پول های بلوکه شده ایران در دوره ۶۰ روزه مذاکرات نهایی. نیمی از این مبلغ قبل از شروع مذاکرات باید در دسترس ایران قرار گیرد.
۱۲- تشکیل سازوکار نظارتی برای اجرایی کردن توافق.
۱۳- توافق نامه نهایی توسط قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل به تایید می رسد.
۱۴- مذاکره نهایی قبل از آزادسازی نیمی از پول های بلوکه شده ایران، تعلیق تحریم های نفتی ایران و رفع محاصره دریایی آغاز نمی شود و توافق نهایی صرفا در موضوع سرنوشت مواد غنی شده و غنی سازی، رفع تحریم ها، برنامه بازسازی اقتصاد ایران انجام می شود و بحث درباره برنامه موشکی ایران و حمایت از گروه های مقاومت به صورت قطعی از دستور کار خارج شده است.
همانطور که سخنگوی وزارت خارجه اعلام کرد، این متن همچنان نیازمند بررسی و نهایی شدن در نهادهای ذیربط در ایران است.
یدیعوت آحارونوت: نتانیاهو به ترامپ تأکید کرده که درک میکند او در پی دستیابی به توافقی با ایران است، اما اسرائیل نباید قربانی این توافق شود
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۱:۳۸
یدیعوت آحارونوت نوشت: نتانیاهو، گفته است که به ترامپ تأکید کرده که درک میکند او در پی دستیابی به توافقی با ایران است، اما اسرائیل نباید قربانی این توافق شود.
الاخبار: ایران پاسخ نهایی را از ایالات متحده دریافت کرده که مبنی بر گنجاندن لبنان در تفاهمنامههای آتشبس است
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۱:۱۲
منابع آگاه به روزنامه الاخبار مدعی شدند دادههای سیاسی حاکی از آن است که جمهوری اسلامی ایران پاسخ نهایی را از ایالات متحده دریافت کرده که مبنی بر گنجاندن لبنان در تفاهمنامههای مرتبط با پایان جنگ در منطقه است.
این منابع میگویند دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا سه تماس تلفنی با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی در مورد موضوع لبنان داشته است.
این منابع به روزنامه لبنانی الاخبار گفتند که تفاهمنامه پیشنهادی محدود به آتشبس نیست، بلکه شامل توقف کامل عملیات نظامی، تعیین جدول زمانی برای خروج اشغالگران از خاک لبنان، توقف عملیات تخریب و آزادی زندانیان است.
در همین راستا، منابع توضیح دادند که در سایه تحولات شتابزده منطقه، بهویژه مقاومت ایران و افزایش نگرانیها در خصوص توسعه توطئه و طرح و نقشه اسرائیل در منطقه، موضع عربستان در قبال حزبالله، اخیرا در مقایسه با دورههای قبلی که سختگیرانه بود، واقع گرایانهتر شده است.
این منابع همچنین اظهار داشتند که اشاره آمریکاییها به احتمال مداخله سوریه در امور لبنان، بیشتر در حوزه فشارهای سیاسی و رسانهای قرار میگیرد تا گزینههای عملی قابل اجرا. آنها تاکید کردند که دمشق عدم تمایل خود به مداخله مستقیم در لبنان، و نگاه آن به روابط با بیروت از دریچه هماهنگی رسمی و احترام به حاکمیت را به طرفهای مربوطه اطلاع داده است.
منابع در پایان تاکید کردند در سایه تلاشهای بینالمللی برای ایجاد تفاهماتی که تشدید تنش را محدود و ثبات را در منطقه تثبیت میکند، این تحولات، منعکس کننده مرحله حساس منطقهای است که با تغییر مواضع سیاسی در بیش از یک سطح همراه است.
ادعای پولتیکو: اطمینان مقامهای ارشد قطر، امارات و پاکستان مبنی بر اینکه دستیابی به یک توافق در دسترس است، ترامپ را متقاعد کرد که از اقدام علیه ایران عقبنشینی کند
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۱:۰۲
پولتیکو نوشت: مقامهای ارشد قطر، امارات متحده عربی و پاکستان در حالی که ترامپ تهدید کرده بود «امشب ایران را بسیار سخت» هدف قرار خواهد داد، با او تماس گرفتند. اطمینان آنها مبنی بر اینکه دستیابی به یک توافق در دسترس است، او را متقاعد کرد که از این اقدام عقبنشینی کند.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: اندکی پس از آنکه رئیسجمهور دونالد ترامپ صبح پنجشنبه در شبکه اجتماعی خود نوشت که «امشب ایران را بسیار سخت (VERY HARD TONIGHT)» هدف قرار خواهد داد، رهبران کشورهای حوزه خلیج فارس و جنوب آسیا در آخرین تلاش برای تغییر نظر او با وی تماس گرفتند. آنها به او اطمینان دادند که یک توافق اولیه که راه را برای مذاکرات جزئیتر هموار میکند، در واقع در دسترس است.
به گفته دو مقام دولت آمریکا و یک دیپلمات مطلع از این تماسها، که پیشتر گزارش نشده بودند، تماسها از سوی امیر قطر، رئیس امارات متحده عربی و فرمانده دفاعی پاکستان انجام شد. این منابع به دلیل حساسیت تلاشهای میانجیگرانه دیپلماتیک، نخواستند نامشان فاش شود.
به گفته یکی از مقامهای دولت آمریکا، این کشورها بر تهران نفوذ دارند و همین اطمینان آنها مبنی بر نزدیک بودن توافق، ترامپ را به عقبنشینی از برنامههای حمله واداشت.
ترامپ روز پنجشنبه در شبکه تروث سوشال اعلام کرد که توافقی ممکن است حتی در همین آخر هفته امضا شود.
او بعداً در دفتر بیضی به خبرنگاران گفت: «ما بهتازگی به یک توافق عالی برای پایان جنگ در ایران دست یافتهایم و اکنون در مرحله نهاییسازی اسناد قرار داریم. فکر میکنم طی چند روز آینده این کار به پایان برسد.»
اما پیام ایران متفاوت بود. رسانههای دولتی ایران به نقل از اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، گزارش دادند که اگرچه بخشهای بزرگی از متن مذاکرات نهایی شده است، اما ایران از خطوط قرمز خود عقبنشینی نخواهد کرد.
او گفت: «ایران هنوز به جمعبندی نهایی درباره یک توافق نرسیده است.»
کاخ سفید بلافاصله به درخواست اظهار نظر پاسخ نداد.
با این حال، مقامهای آمریکایی و عرب با احتیاط نسبت به این موضوع خوشبین بودند که اعلامیه ترامپ در روز پنجشنبه میتواند نشانه دستیابی به یک توافق واقعی باشد، هرچند هنوز موانع زیادی بر سر راه یک راهحل پایدار برای این مناقشه چهارماهه وجود دارد.
به گفته یک مقام اسرائیلی و فردی مطلع از روند دیپلماسی، آنچه ظاهراً اکنون روی میز قرار دارد تنها توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به محاصره آمریکا بر این آبراه حیاتی است.
روبیو وزیر امور خارجه آمریکا، هفته گذشته به کنگره گفت که مذاکرات تفصیلی درباره برنامه هستهای ایران زمان بیشتری خواهد برد و بازگشایی تنگه هرمز صرفاً نخستین گام است.
گفتوگوهای دشوارتر درباره برنامه هستهای ایران در مراحل بعدی انجام خواهد شد.
یکی از دیپلماتهای عرب گفت: «وقتی ببینم، باور میکنم.»
فردی نزدیک به کاخ سفید گفت که اعتبار هرگونه توافق به این بستگی دارد که دولت ترامپ دقیقاً با چه کسانی در حال مذاکره است.
آمریکا و ایران طی روزهای اخیر از طریق قطر و پاکستان پیشنهادهایی را رد و بدل کردهاند، اما ترامپ بهطور فزایندهای ناامید شده بود و حتی با صدای بلند این احتمال را مطرح کرده بود که ایران صرفاً در حال وقتکشی است.
سپس در همین هفته، پس از آنکه ایران یک بالگرد آمریکایی را سرنگون کرد، دو طرف بار دیگر حملات متقابل انجام دادند و ترامپ تلاش کرد فشار بیشتری بر تهران وارد کند تا سریعتر با یک توافق موافقت کند.
به گفته یک مقام اروپایی و فرد دیگری که در جریان مذاکرات قرار دارد، در چارچوب گفتوگوها، آمریکا و ایران درباره اعطای دسترسی تهران به داراییهای محدودشدهای که در قطر و سایر نقاط نگهداری میشود و مجموع آنها میتواند به بیش از ۱۶ میلیارد دلار برسد، مذاکره کردهاند.
آمریکا پیشتر استفاده ایران از این داراییها را تنها برای خریدهای محدود مجاز دانسته بود، اما در سال ۲۰۲۳ و همزمان با جنگ اسرائیل و حماس از بانکها خواست که روند آزادسازی این منابع را متوقف کنند. موافقت آمریکا میتواند راهکارهایی را فراهم کند که ایران بدون نقض فنی تحریمهای آمریکا یا دسترسی مستقیم به داراییهای مسدودشده، بتواند از این منابع مالی استفاده کند.
روبیو هفته گذشته به کنگره گفته بود که آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز هیچگونه کاهش تحریم یا امتیاز تحریمی را از پیش به ایران اعطا نخواهد کرد. چنین امتیازهایی تنها در مذاکرات بعدی و زمانی مطرح خواهد شد که ایران با محدودیتهایی بر برنامه هستهای خود موافقت کند.
با این حال، ازسرگیری جریان مالی برای خریدهای محدود میتواند بخشی از خواستههای مکرر ایران برای دریافت نوعی گشایش اقتصادی پیش از ورود به مذاکرات دشوارتر درباره برنامه هستهای را برآورده کند. آزاد شدن داراییهای محدودشده میتواند دستاوردی ملموس برای نمایش به افکار عمومی ایران فراهم کند، در حالی که مذاکرات بر سر مسائل پیچیدهتر ادامه مییابد.
هر توافقی احتمالاً با مقاومت نخستوزیر اسرائیل روبهرو خواهد شد؛ کسی که در ماه فوریه ترامپ را تشویق کرده بود به دلیل خودداری ایران از پذیرش خواستههای هستهای آمریکا و اسرائیل، به این کشور حمله کند.
ترامپ و نتانیاهو روز پنجشنبه درباره توافق در حال شکلگیری گفتوگو کردند.
دفتر نتانیاهو در بیانیهای اعلام کرد: «نخستوزیر از تعهد رئیسجمهور ترامپ مبنی بر اینکه توافق نهایی در پایان مذاکرات شامل خارجسازی مواد غنیشده، برچیدن زیرساختهای غنیسازی، اعمال محدودیت بر تولید موشک و پایان دادن به حمایت ایران از گروههای نیابتی تروریستی در منطقه خواهد بود، قدردانی کرد.»
بانک جهانی: جنگ علیه ایران موجب خواهد شد رشد اقتصادی جهان به ضعیفترین سطح خود از زمان همهگیری کرونا برسد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۱۰:۳۷
بانک جهانی در گزارشی که روز پنجشنبه منتشر شد اعلام کرد که جنگ ایران موجب خواهد شد رشد اقتصادی جهان به ضعیفترین سطح خود از زمان همهگیری کووید-۱۹ برسد و در صورت تشدید دوباره درگیریها، این رشد ممکن است بیش از این نیز کاهش یابد.
به گزارش «انتخاب»؛ بر اساس این گزارش، رشد اقتصادی جهانی در سال جاری ۲.۵ درصد پیشبینی شده است که نسبت به ۲.۹ درصد در سال ۲۰۲۵ کاهش نشان میدهد.
بانک جهانی هشدار داد: «تشدید دوباره درگیریها یا اختلالات طولانیتر در جریان عرضه کالاها میتواند باعث افزایش بیشتر قیمت کالاهای اساسی، تشدید فشارهای تورمی و ناامنی غذایی، ایجاد تنش در بازارهای مالی و کاهش رشد اقتصادی شود.»
این نهاد افزود: «اگر اختلال در عرضه انرژی شدیدتر از حد فرضشده باشد و همزمان با فشارهای قابلتوجه در بازارهای مالی همراه شود، رشد اقتصادی جهان در سال ۲۰۲۶ ممکن است تنها به ۱.۳ درصد سقوط کند.»
قیمت نفت، گاز و کودهای شیمیایی در پی تداوم اختلال در حملونقل دریایی از طریق تنگه هرمز بهشدت افزایش یافته است و عبور و مرور از این آبراه عملاً مسدود باقی مانده است.
رایزنی پادشاه بحرین و ترامپ درباره تحولات ایران و آمریکا
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۹:۴۵
پادشاه بحرین و رئیس جمهور آمریکا تلفنی درباره تحولات منطقهای، بینالمللی و مسائل مورد اهتمام دو طرف رایزنی کردند.
در گفتوگوی تلفنی حمد بن عیسی آل خلیفه، پادشاه بحرین با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا تحولات مرتبط با تلاشها برای دستیابی به یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا و آخرین تحولات منطقهای، بینالمللی و مسائل مورد علاقه دو طرف مورد بررسی قرار گرفت.
پادشاه بحرین طی این تماس که از سوی رئیس جمهور آمریکا انجام شد، از دیدگاههای وی در حمایت از بحرین قدردانی کرد.
درخواست مصر از ایران و آمریکا برای امضای توافقنامه پایان جنگ
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۹:۱۰
وزارت خارجه مصر در بیانیهای تاکید کرد که مصر از اعلام دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا برای لغو حملات نظامی به ایران قدردانی میکند و امیدوار است که طرفین فرصت موجود را برای دستیابی به توافق در مسائل مختلف مغتنم شمارند.
مصر در این بیانیه از تهران و واشنگتن خواستار انعقاد توافقی شد که ضمن پایان دادن به جنگ، به آغاز مرحله جدیدی از ثبات منطقهای میانجامد.
ادعای ارتش آمریکا: در حال بررسی گزارشها درباره حمله به تاسیسات آب ایران هستیم
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۸:۳۹
ارتش آمریکا ادعا کرد که در حال بررسی گزارشها درباره حمله به تاسیسات آب آشامیدنی در سواحل جنوبی ایران، نزدیک تنگه هرمز است.
سخنگوی فرماندهی مرکزی ایالات متحده در منطقه موسوم به سنتکام در گفت وگو با شبکه سی بی اس نیوز مدعی شد که در حال بررسی گزارشهایی مبنی بر حمله هوایی آمریکا به یک تاسیسات آب در جنوب ایران در روز چهارشنبه است.
«کاپیتان تیم هاوکینز» سخنگوی سنتکام به شبکه سیبیاس نیوز گفت: «ما از این گزارشها مطلع و در حال بررسی آنها هستیم.»
ادعای اکسیوس: چهار فروند هواپیمای ترابری آمریکا روز پنجشنبه به سمت اروپا پرواز کردند و تجهیزات لازم برای احتمال سفر ونس به مراسم امضای توافق در ژنو طی روزهای آینده را منتقل کردند / نتانیاهو در روزهای اخیر از جزئیات توافق بیاطلاع بوده و با متحدان نزدیک به دولت ترامپ تماس میگرفته تا اطلاعات بیشتری به دست آورد / توافق در صورت امضای نهایی طرفین «توافق اسلامآباد» نام خواهد گرفت
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۸:۱۸
اکسیوس نوشت: یادداشت تفاهم (MOU) میان آمریکا و ایران که رئیسجمهور ترامپ مدعی است بهزودی امضا خواهد شد، بر اساس گفتههای یک دیپلمات از یکی از کشورهای میانجی و یک مقام آمریکایی، خواستار بازگشایی فوری تنگه هرمز بدون دریافت عوارض عبور و همچنین اعطای کاهش تحریمها به ایران بر مبنای میزان پایبندی این کشور به توافق است.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: این یادداشت تفاهم، آتشبس را به مدت ۶۰ روز تمدید میکند؛ آتشبسی که لبنان را نیز در بر میگیرد. در طول این مدت، مذاکرات هستهای برگزار خواهد شد.
متن توافق شامل چارچوبی برای رسیدگی به ذخایر اورانیوم غنیشده ایران است، هرچند هرگونه اقدام عملی در مورد برنامه هستهای ایران منوط به دستیابی به توافقی دوم و با جزئیات بیشتر خواهد بود.
وضعیت فعلی
دیپلماتی از یکی از کشورهای میانجی که متن نهایی را برای آکسیوس تشریح کرده، گفته است: «آمریکا و ایران بر سر متن توافق به تفاهم رسیدهاند.»
با این حال، او تأکید کرد که توافق هنوز به تأیید نهایی نیاز دارد.
دو منبع آگاه اعلام کردند که تا عصر پنجشنبه، توافق در سطوح عالی در ایران تأیید شده بود، اما احتمالاً هنوز از سوی رهبر عالی ایران تأیید نهایی نشده است.
ترامپ گفته است انتظار دارد مراسم امضای توافق در آخر هفته برگزار شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز اعلام کرد که تهران «هنوز تصمیم نهایی نگرفته است.»
کاخ سفید طی دو ماه گذشته چندین بار تصور کرده بود که توافق نزدیک است، اما مذاکرات در نهایت شکست خورده بود. با این حال، دیپلمات مذکور ابراز خوشبینی کرد که این بار متن توافق پابرجا خواهد ماند.
آخرین تحولات
چهار فروند هواپیمای ترابری C-17 نیروی هوایی آمریکا روز پنجشنبه به سمت اروپا پرواز کردند و تجهیزات لازم برای احتمال سفر معاون رئیسجمهور ونس به مراسم امضای توافق در ژنو طی روزهای آینده را منتقل کردند.
پشت پرده
به گفته دو دیپلمات از دو کشور میانجی و دو مقام آمریکایی، توافق اولیه شامگاه چهارشنبه پس از ساعتها مذاکره میان میانجی قطری علی الثوادی و وزیر خارجه ایران عباس عراقچی حاصل شد.
در جریان مذاکرات تهران، الثوادی چندین بار از طریق تلفن با نمایندگان ترامپ، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، گفتوگو کرد.
اعلام ترامپ مبنی بر نهایی شدن توافق برای نخستوزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو غافلگیرکننده بود.
به گفته یک منبع آمریکایی که مستقیماً در جریان موضوع قرار دارد، نتانیاهو در روزهای اخیر از جزئیات بیاطلاع بوده و با متحدان نزدیک به دولت ترامپ تماس میگرفته تا اطلاعات بیشتری به دست آورد.
جزئیات توافق
بر اساس این یادداشت تفاهم، ایران متعهد میشود اقداماتی را در ارتباط با برنامه هستهای خود انجام دهد؛ مهمترین آنها این است که هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند و همچنین بنبست موجود پیرامون ذخایر اورانیوم غنیشده خود را حلوفصل کند.
یک مقام ارشد آمریکایی گفته است ترامپ پذیرفته که یکی از گزینههای حل این مسئله، کاهش سطح غنیسازی اورانیوم با غنای بالا در داخل ایران و تحت نظارت بازرسان سازمان ملل باشد.
با این حال، هرگونه اقدام عملی درباره برنامه هستهای ایران تنها در صورتی انجام خواهد شد که توافق دوم نیز حاصل شود؛ موضوعی که با توجه به دشواری مذاکرات فعلی، همچنان نامطمئن به نظر میرسد.
دیپلمات مذکور ادعا کرده است:«یادداشت تفاهم درباره همه مسائل هستهای با جزئیات صحبت میکند» و «تمام خواستههای آمریکا را برآورده میسازد.»
نگاهی دقیقتر
بر اساس این توافق، تنگه هرمز باید فوراً و بدون دریافت عوارض عبور بازگشایی شود و حجم حملونقل دریایی ظرف ۳۰ روز به سطح پیش از جنگ بازگردد.
در مقابل، محاصره اعمالشده از سوی آمریکا نیز لغو خواهد شد.
مقامهای آمریکایی پیشتر به آکسیوس گفته بودند که پس از بازگشایی تنگه، ایران برای مدت ۶۰ روز معافیت موقت از تحریمها دریافت خواهد کرد تا بتواند نفت بفروشد؛ اقدامی که درآمد بسیار مورد نیاز تهران را تأمین خواهد کرد.
در صورتی که ایران به توافق اولیه پایبند باشد و در مذاکرات بعدی «حسن نیت» نشان دهد، میزان کاهش تحریمها افزایش خواهد یافت.
این دیپلمات گفت: «هیچ تاریخ مشخصی برای کاهش تحریمها تعیین نشده و این موضوع به نحوه اجرای توافق بستگی دارد.»
نکته مبهم
هنوز روشن نیست که آیا متن توافق توضیح دقیقی درباره سرنوشت میلیاردها دلار دارایی مسدودشده ایران در خارج از کشور ارائه میدهد یا خیر.
ایران اصرار داشته است که باید بلافاصله پس از امضای هر توافق اولیه، بخشی از این منابع مالی را دریافت کند؛ در حالی که آمریکا گفته است این داراییها به صورت مرحلهای و بر اساس میزان پایبندی ایران آزاد خواهند شد.
یک منبع آمریکایی خارج از دولت ابراز نگرانی کرده که موضوع داراییهای مسدودشده ممکن است در قالب یک توافق جانبی محرمانه تنظیم شده باشد. با این حال، یک مقام آمریکایی اخیراً چنین احتمالی را برای آکسیوس رد کرده است.
به گفته یک مقام آمریکایی و یک منبع از کشورهای میانجی، آمریکا، ایران و قطر در روزهای اخیر درباره سازوکاری گفتوگو کردهاند که بر اساس آن ایران بتواند به بخشی از داراییهای مسدودشده خود در قطر برای خرید کالاهای بشردوستانه دسترسی پیدا کند.
گام بعدی
این توافق که با میانجیگری مشترک قطر و پاکستان حاصل شده، در صورت امضای نهایی طرفین «توافق اسلامآباد» نام خواهد گرفت.
دیپلمات یکی از کشورهای میانجی گفت: «ما در حال همکاری با طرفها برای تکمیل جزئیات نهایی توافق و تعیین تاریخ مراسم امضا هستیم.»
توجه: این متن ادعاهای مطرحشده در گزارش آکسیوس را ترجمه میکند. من صحت یا وقوع این رویدادها را تأیید نمیکنم. اگر بخواهید، میتوانم همچنین بررسی کنم که آیا این گزارش واقعاً منتشر شده و منابع مستقل چه ارزیابیای از آن داشتهاند.
مقام آمریکایی مدعی سرنگونی دو پهپاد ایرانی دز تنگه هرمز شد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۸:۱۵
ایرنا: شبکه فاکس نیوز پنجشنبه شب به وقت محلی به نقل از یک مقام آمریکایی مدعی شد که دو پهپاد ایرانی را سرنگون کردهاند.
شبکه فاکس نیوز به نقل از یک مقام ارشد پنتاگون (وزارت جنگ آمریکا) ادعا کرد: در پی تلاش ایران برای هدف قرار دادن کشتیهای عبوری از تنگه هرمز، نیروهای آمریکایی دو پهپاد ایرانی را سرنگون کردند.
این مقام پنتاگون مدعی شد: «به نظر می رسد ایران امشب (پنجشنبه شب) تلاش کرده است کشتیهای تجاریِ در حال عبور از تنگه هرمز را هدف قرار دهد.»
این مقام پنتاگون ادعا کرد: «نیروهای آمریکایی دو پهپاد تهاجمی یک طرفه (انتحاری) ایرانی را سرنگون کردند و تردد کشتیها از طریق تنگه همچنان ادامه دارد.»
ادعای ترامپ: ما امروز جنگ با ایران را پایان دادیم؛ با آنها به توافق رسیدیم؛ کار تقریباً تکمیل شده است
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۳:۱۲
ادعای ترامپ:
ما امروز جنگ با ایران را پایان دادیم و آنها موافقت کردهاند که هرگز سلاح هستهای نداشته باشند، چیزی که ما بر آن اصرار داشتیم. این هدف اصلی بود. این ۹۵٪ از کل موضوع را تشکیل میدهد، و آنها این کار را به قویترین شکل ممکن انجام دادهاند.
ما با ایران به توافق رسیدیم. یک معامله بزرگ انجام دادیم. هیچ سلاح هستهای وجود نخواهد داشت.
کار تقریباً تکمیل شده است.
نکتهٔ اصلی این است که هیچ سلاح هستهای در ایران وجود نخواهد داشت. یعنی نه تولید شده و نه خریداری شده./انتخاب
صداوسیما از قول یک منبع نظامی: صداهای انفجار شنیده شده در سیریک مربوط به مقابله با یک شناور متخلف بود که قصد عبور از تنگه هرمز را داشت / این نفتکش با اخطار سپاه، ناچار به رعایت قانون منع تردد در تنگه شد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۲:۳۴
بنا بر اعلام خبرگزاری صداوسیما، یک منبع آگاه نظامی تایید کرد صداهای انفجار شنیده شده در شهرستان سیریک مربوط به مقابله رزمندگان با یک فروند شناور متخلفی است که قصد عبور از تنگه هرمز را داشت
این منبع آگاه در نیروی دریایی سپاه گفت: پس از شرارتهای دیشب ارتش تروریستی و کودککش آمریکا در سواحل جنوبی کشور، نیروی دریایی سپاه تنگه هرمز را مسدود کرده و با اطلاعیههای پی در پی، شناورها را از دریانوردی ناایمن در تنگه هرمز برحذر داشته و اعلام کرده هر گونه تلاش برای گذر از تنگه هرمز، اقدامی مخل امنیت محسوب میشود.
براساس اعلام این منبع نظامی، با شناورهای متخلف از هر نوعی به شدت برخورد خواهد شد.
این منبع آگاه نظامی گفت: ناخدایان و کاپیتانهای کشتیها فریب ارتش تروریستی آمریکا برای گذشتن از تنگه هرمز را نخورند و بر اساس اطلاعیه نیروی دریایی سپاه در لنگرگاه بمانند.
براساس اعلام این مقام نظامی، شناوری که دقایقی پیش مخل نظم دریانوردی اعلام شده بود یک فروند نفتکش است که با اخطار نیروی دریایی سپاه ناچار به رعایت قانون منع تردد در تنگه هرمز شد.
نیروی دریایی سپاه بر حسب وظیفه ذاتی هم اینک مشغول رصد و پایش تنگه هرمز است و با هر شناوری که قصد عبور از این آبراهه را داشته باشد به شدت برخورد میکند.
رئیس سابق میز ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل: نه آمریکا و نه کشورهای حاشیه خلیج فارس، از جمله امارات تمایلی به بازگشت به جنگ با ایران ندارند / اسرائیل تنها دولتی است که خواهان بازگشت به جنگ است
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۲:۱۳
دنیس سیترونوویچ رئیس سابق میز ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل در تحلیلی عنوان کرد:
در پی گزارشهایی که درباره دیدار طحنون بن زاید با ایرانیها منتشر شده، و همچنین با توجه به توییت امروز ترامپ که بهخوبی با رویکرد او از روزهای جنگ هماهنگ است، لازم است یک نکته را روشن کنم: اسرائیل تقریباً تنها دولتی است که خواهان بازگشت به رویارویی نظامی با ایران است.
نه دولت آمریکا و نه کشورهای حاشیه خلیج فارس، از جمله امارات متحده عربی، تمایلی به بازگشت به جنگ با ایران ندارند. از دیدگاه آنها، کارزار گذشته کافی بوده است. انتظار میرود این موضع پیامدهای قابلتوجهی در آینده نیز داشته باشد.
کشورهای حاشیه خلیج فارس بهخوبی درک میکنند که به هیچ وجه نباید ایران را به گوشهای برانند.
به نظر میرسد که همه بازیگران منطقه (به جز اسرائیل) با این نتیجهگیری که جنگ راهحل مسئله ایران است، فاصله زیادی دارند.
اف‑۳۵ آمریکا کد اضطراری مخابره کرده / احتمال فرود اضطراری در پایگاه هوایی الظفره در ابوظبی
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۱:۵۶
ایجپت اینتل ابزرور نوشت:
یک فروند جنگنده اف‑۳۵آ لایتنینگ ۲ متعلق به نیروی هوایی ایالات متحده، بر فراز امارات متحده عربی کد اضطراری ۷۷۰۰ را مخابره کرده و به نظر میرسد که احتمالاً در حال بازگشت از یک مأموریت در نزدیکی تنگه هرمز است.
به نظر میرسد این جنگنده در حال تغییر مسیر برای فرود اضطراری در پایگاه هوایی الظفره در ابوظبی است.

فارس: ایران اجازۀ عبور یک نفتکش متخلف به تنگه را نداد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۱:۴۱
فارس نوشت:
دقایقی قبل نیروهای ایران اجازۀ عبور یک نفتکش متخلف که بدون هماهنگی وارد محدودۀ تنگه شده بود را ندادند.
صداوسیما: شنیده شدن دو صدای انفجار در بندرعباس/ منشا صدا هنوز مشخص نیست
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۱:۳۳
صداوسیما اعلام کرد:
شنیده شدن دو صدای انفجار در بندرعباس
منشا صدا هنوز مشخص نیست.
یک منبع در استانداری هرمزگان: تا این لحظه هیچ اصابت پرتابه و درگیری در سیریک وجود نداشته
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۱:۳۲
یک منبع در استانداری هرمزگان به تسنیم گفت:
تا این لحظه هیچ اصابت پرتابه و درگیری در سیریک وجود نداشته است.
صداهای شنیده شده از سمت دریا و مرتبط با تنگه هرمز است.
تسنیم: آمریکا اعلام کرده نیازی به اصلاحیههای اخیرش در توافق نیست اما متن همچنان نیازمند بررسی در ایران است
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۱:۳۱
تسنیم نوشت:
آمریکا از طریق واسطه قطری اعلام کرده است که نیازی به اصلاحیههای اخیر آمریکا نیست.
با این حال این متن همچنان نیازمند بررسی و نهایی شدن در نهادهای ذیربط در ایران است.
سخنگوی وزارت خارجه: ادعاها درباره زمان و مکان توافق صرفا گمانهزنی رسانهای است
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۱:۳۰
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه گفت:
ادعاها درباره زمان و مکان توافق صرفا گمانهزنی رسانهای است.
تا مراجع ذیربط درباره تکتک اجزای متن توافق به جمعبندی نهایی نرسند صحبت درباره شکل امضا و مکان آن فایده ندارد.
یک پیام دیپلماتیک واضح؛ یک کشور منطقه، حریم هوایی خود را به روی اسرائیل بست
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۱:۲۹
شبکه کان اسرائیل اعلام کرد که یک کشور منطقهای استفاده اسرائیل از حریم هوایی خود را در جریان حملات هوایی این هفته علیه ایران مسدود کرد.
در حالی که اسرائیل انتظار داشت همان همکاریای را ببیند که در درگیریهای گذشته وجود داشت، یک منبع میگوید که این بسته شدن ناگهانی حریم هوایی، «پیام دیپلماتیکی واضح» درباره تغییر معادلات منطقهای ارسال میکند.
اکسیوس: نتانیاهو از توییت ترامپ درباره توافق با ایران غافلگیر شد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۰:۵۸
اکسیوس نوشت: بر اساس گفته یک منبع آگاه، نتانیاهو از قبل درباره توافق اطلاع نداشت و زمانی که ترامپ توییت اولیه خود را درباره توافق منتشر کرد، غافلگیر شد.
مهر: ️شنیده شدن صدای انفجار در نزدیکی ساحل سیریک؛ جزئیات همچنان مبهم
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۰:۵۳
مهر نوشت: منابع محلی در استان هرمزگان از شنیده شدن صدای انفجاری در دریا، حدود دو کیلومتری ساحل سیریک، خبر میدهند. هنوز علت و منبع این صدا تأیید نشده است.
منابع محلی در منطقه سیریک (استان هرمزگان) میگویند صدای انفجاری در دریا، در فاصله حدود دو کیلومتری ساحل، به گوش رسیده است.
هنوز از ماهیت و علت این انفجار اطلاعات دقیقی در دست نیست، اما با توجه به دستورالعملهای مربوط به بسته بودن تنگه هرمز، این وضعیت احتمالی میتواند در همین راستا باشد.
دولت ترامپ به دنبال دیپورت تریتا پارسی به دلیل مخالفت با جنگ علیه ایران
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۰:۲۹
میدل ایست آی نوشت:
دولت ترامپ تحقیقی را درباره «تریتا پارسی»، منتقد سرشناس جنگ با ایران، آغاز کرده است.
به گفته مقامات آمریکایی و اسنادی که این نشریه طرفدار ترامپ بررسی کرده، مقامات در حال بررسی امکان اخراج (دیپورت) پارسی هستند که شهروندی ایران و سوئد را دارد.
پارسی که یکی از بنیانگذاران و معاون اجرایی مؤسسه کوئینسی و همچنین از بنیانگذاران شورای ملی ایرانیان آمریکا (نایاک) است، از منتقدان سرسخت حملات آمریکا به ایران به شمار میرود.
یک مقام دولت ترامپ به فری پرس گفت که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، «بسیار روشن» اعلام کرده که با «افرادی که از دشمنان ما حمایت میکنند و کارشان به پیشبرد دستور کار آنها و تضعیف امنیت ما منجر میشود» برخورد خواهد کرد.
معافیت آمریکا به قطر برای ارائه حق پخش جام جهانی در ایران
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۰:۲۴
رسانه بریتانیایی امواج نوشت:
با میانجیگری قطر، آمریکا به شبکه beIN Sports معافیت داده تا مسابقات جام جهانی را در ایران پخش کند.
این امتیاز توسط دولت ایران و کاملاً جدا از هرگونه یادداشت تفاهم (MoU) به دست آمده.
ادعای العربیه: آمریکا دسترسی به داراییهای مسدودشده ایران را تسهیل خواهد کرد
۱۴۰۵/۰۳/۲۲ - ۰۰:۲۳
العربیه مدعی شد: آمریکا دسترسی به داراییهای مسدودشده ایران را تسهیل خواهد کرد.
ادعای ترامپ: احتمالاً مراسم امضای توافق با ایران، طی آخر هفته در اروپا برگزار شود/ من نمیتوانم آنجا باشم، اما ونس حضور خواهد داشت
۱۴۰۵/۰۳/۲۱ - ۲۳:۲۳
ترامپ مدعی شد: ما به یک توافق بزرگ درباره جنگ با ایران دست یافتهایم. ممکن است در روزهای آینده یک توافق نهایی حاصل شود.
وی افزود: احتمالاً مراسم امضای توافق ایران در اروپا برگزار خواهد شد.
ترامپ در این خصوص ادعا کرد: ممکن است توافق با ایران آخر این هفته در اروپا امضا شود. من نمیتوانم آنجا حضور داشته باشم، اما جیدی ونس حضور خواهد داشت.
او مدعی شد: همه بسیار خوشحال هستند. کل خاورمیانه خوشحال است. و فراتر از خاورمیانه نیز همینطور.
رئیسجمهور آمریکا ادعا کرد: ما بهزودی [توافق را] امضا خواهیم کرد و اسناد در وضعیت تقریباً نهایی هستند. باید خیلی سریع انجام شود.
سید عباس عراقچی جمعه شب در برنامه گفتوگوی ویژه خبری گفت: در این مذاکرات، دو مرحله پیشبینی شده؛ اول یادداشت تفاهم و بعد توافق نهایی. موضوع هسته ای را به توافق نهایی موکول کردیم.
بخشهایی از اظهارات وی به شرح زیر است:
مقاومتی که اتفاق افتاده مدیون نیروهای مسلح و مردم است
دشمن تصور میکرد که بعد از جنگ ۱۲ روزه، در جنگ ۴۰ روزه میتواند ایران را تسلیم کند اما با مقاومت جانانهٔ مردم و نیروهای مسلح ایران مواجه شد.
مذاکره و مذاکره کننده متکی به قدرت های میدانی است.
ارتباط مستمری بین دیپلماتها و فرماندهان وجود دارد.
مجموعهی نظام، رهبری تیم مذاکرات را به آقای قالیباف دادند.
بهترین زمان برای خاتمه جنگ وقتی است که دست بالاتر را داریم؛ ما واقعا پیروز میدان هستیم.
نتیجهٔ تفاهم یک یادداشت ۱۴ مادهای است و وقتی نهایی شد تکتک آن را به مردم میگوییم.
در این مذاکرات، دو مرحله پیشبینی شده؛ اول یادداشت تفاهم و بعد توافق نهایی.
موضوع هسته ای را به توافق نهایی موکول کردیم.
در یادداشت تفاهم، در همه جبهه ها از جمله لبنان، خاتمه جنگ اعلام می شود.
بحث رفع محاصره دریایی و بحث دور بعدی مذاکرات که شامل چه چیزی است و رفع تحریم ها و بازسازی و توسعه اقتصادی در یادداشت تفاهم وجود دارد.
دشمن تعهد خواهد داد که دیگر آغازگر جنگ نباشد و از تهدید و زور استفاده نکند و دوطرف به حاکمیت یکدیگر احترام بگذارند و در امور داخلی یکدیگر دخالت نکنند.
به صراحت می گویم که این توافق دشمنانی دارد که در راس آنها اسرائیل است.
فعلا هیچیک از متون منتشره قابل تایید نیست.
توافق و مذاکره دو طرفه است، ولی طرفین باید به سطحی رضایت رسیده باشند
هیچ توافقی وجود ندارد که یک طرف، صفر درصد برده باشد و دیگری ۱۰۰.
تنگه به یکی از مهمترین ابزارهای بازدارندگی ایران بدل شده.
بعد از یادداشت تفاهم، ۶۰ روز مذاکرات آغاز می شود.
تنگه هرمز تحت حاکمیت ایران و عمان است.
طبق تصمیم جدی ایران، آیندهٔ تنگهٔ هرمز و ادارهٔ آن مثل گذشته نخواهد بود.
اگر متن تفاهم عملی نشود، هیچ مذاکرهای آغاز نخواهد شد و به مرحلهٔ دوم نخواهیم رفت.
سازوکار طرح بازسازی در طول مذاکرات ۶۰ روزه نهایی خواهد شد
رفع تحریم و موضوعات هسته ای در توافق نهایی بحث می شود.
طبق قوانین بینالملل گرفتن عوارض از تنگهٔ هرمز امکانپذیر نیست اما هزینهٔ خدمات دریافت خواهد شد.
بهزودی ایران و عمان بیانیه مشترکی در مورد اداره تنگه هرمز منتشر خواهند کرد.
از نظر ما تنها شیوهٔ بررسی مواد غنیشده، رقیقسازی آن در داخل ایران است.
اگر در ۶۰ روز به توافق نهایی نرسیم اما دو طرف از روند راضی باشند، مذاکرات تمدید می شود که در یادداشت تفاهم هم پیشبینی شده.
شورای عالی امنیت ملی بر مذاکرات و یادداشت تفاهم نظارت کامل دارد.
یادداشت تفاهم کمتر از ۲ صفحه است و کلمهبهکلمه آن بارها بالاپایین شده و وزارت خارجه با نهایت دقت تمام موارد خواسته شده را لحاظ کرده.
اگر آخرین مرحله مذاکرات انجام شود تفاهم از راه دور به امضای دو طرف میرسد و اعلام خواهد شد
ممکن است در چند روز آینده اتفاق بیفتد.
رسانهها فضا را مشوش نکنند.
قالیباف نوشت: باید به تعهداتی که داده شده عمل شود، بدون هیچ اما و اگر و بهانهای.
برای توافق نزدیک پیشرو، راه دیگری نیست.
هر کسی درنهایت چیزی را درو میکند که کاشته است.
خبرگزاری فرانسه نوشت: سوئیس پیشنهاد میزبانی مراسم امضای احتمالی یک تفاهمنامه میان ایالات متحده و ایران را ارائه کرده است
وزارتخارجه سوئیس گفت: «این کشور در حالت آمادهباش کامل است. ما در تماس نزدیک با ایالات متحده و ایران هستیم.»
همچنین وزارت امور خارجه سوئیس افزود که «بهعنوان میانجی برای حمایت از تلاشها جهت یک تفاهمنامه فعالیت میکند؛ تفاهمنامهای که هدف آن تقویت آتشبس و هموار کردن مسیر کاهش تنش در چارچوب مناقشه میان ایران و ایالات متحده است.»
این وزارتخانه توضیح داد که «سوئیس بهعنوان مکانی برای امضای احتمالی پیشنهاد شده است، در صورتی که طرفها بر سر آن توافق کنند.»
دو منبع منطقه ای به رویترز گفتند امارات موافقت کرده مجموعاً ۱۰ میلیارد دلار آزاد کند که بیش از ۳ میلیارد دلار آن قبلاً پرداخت شده است.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: دو منبع دیگر با آگاهی از این توافق، مبلغ کل درگیر را ۲۰ میلیارد دلار عنوان کردند و افزودند که این اقدام در ازای توقف حملات ایران به امارات صورت گرفته است. یکی از این منابع همچنین گفت که ترانشه اول ۳ میلیارد دلار قبلاً در دسترس قرار گرفته است.
رویترز نتوانست تشخیص دهد که وجوه اختصاص یافته برای این انتقال ها متعلق به امارات است یا از حسابهای بلوکه شدهٔ ایران در سیستم بانکی امارات یا جای دیگر سرچشمه میگیرد.
اما یک مقام اماراتی در پاسخ به سوالی درباره این انتقال گفت که این کشور تلاش دارد تنش را کاهش داده و صلح را تقویت کند.
کاخ سفید بلافاصله به درخواست برای اظهارنظر درباره این اقدام پاسخ نداد.
در واشنگتن، معاون رئیس جمهور، جی.دی. ونس، روز جمعه گفت که صرفاً به خاطر امضای توافق با آمریکا یا شرکت در جلسه، وجوهی به ایران آزاد نخواهد شد و افزود ساختار توافق احتمالی به گونه ای است که در صورت پایبندی ایران به تعهداتش، منافع اقتصادی به تهران سرازیر شود.
یکی از منابع آگاه از این توافق گفت که این حرکت راهی برای حل مناقشه میان آمریکا و ایران بدون رد شدن از خط قرمز هیچیک از طرفین ارائه می دهد: ایران میتواند ادعا کند غرامت خسارات جنگی دریافت کرده، واشنگتن م یتواند اصرار کند چیزی نپرداخته، و ابوظبی امنیت خود و جایگاه دبی را به عنوان قطب تجاری به دست می آورد و همزمان این اقدام را سرمای هگذاری برای بازسازی اعتماد منطقه ای قلمداد می کند.
منبع دیگر آگاه از این توافق گفت که در ازای پرداخت، ایران حملات موشکی و پهپادی به امارات را متوقف می کند و روابط دوجانبه شامل اشتراک اطلاعات و همکاری اقتصادی بازسازی خواهد شد.
آخرین حمله مستقیم شناخته شده ایران به امارات بیش از یک ماه پیش بود: حمله ۱۴ اردیبهشت به بندر فجیره در دریای عمان.
اولین منبع آگاه از این توافق گفت که مذاکرات چند هفته پیش آغاز شد، اما زمانی شتاب گرفت که مقامات ایرانی هفته گذشته برای دیدار با شیخ طحنون بن زاید آل نهیان (مشاور امنیت ملی امارات و معاون حاکم ابوظبی) به ابوظبی سفر کردند و در مهمانسرای او اقامت داشتند. پس از این سفر، هیئتی از امارات برای مذاکره درباره جزئیات سازوکار به تهران رفت.
داراییهای قابل توجه ایران در دبی
این توافق امارات و ایران در پس زمینه مالی پیچیده ای شکل می گیرد که احتمالاً دبی، قطب تجاری اصلی امارات و یکی از حیاتی ترین شریانهای اقتصادی تهران، در آن نقش دارد.
در تاریخ ۱۱ آوریل، یک منبع ارشد ایرانی گفته بود آمریکا با آزادسازی داراییهای بلوکه شده ایران در قطر و سایر بانکهای خارجی موافقت کرده است، هرچند یک مقام آمریکایی بلافاصله این ادعا را تکذیب کرد.
شبکه ۱۲ رژیم صهیونیستی مدعی شد: ترامپ، در آخرین تماس خود به نتانیاهو، گفته است زمان پایان دادن به جنگ فرا رسیده است.
نتانیاهو در طول تماس تلفنی با ترامپ زیاد صحبت نکرده و دریافته است که توانایی تأثیرگذاری بر این توافق را ندارد.
دوحه و قاهره در تازهترین موضعگیری مشترک خود، از پیشرفت روند میانجیگری میان تهران و واشنگتن استقبال کرده و بر حلوفصل اختلافات از مسیر گفتوگو و راهکارهای سیاسی تأکید کردند.
وزارت امور خارجه قطر اعلام کرد که محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر امور خارجه این کشور در گفتوگو با بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، آخرین تحولات مربوط به روند میانجیگری میان جمهوری اسلامی ایران و آمریکا را بررسی کردهاند.
طبق گزارش شبکه الحزیره و بر اساس بیانیه وزارت خارجه قطر، دو طرف از اعلام میانجیگری پاکستان مبنی بر دستیابی به متن نهایی توافق میان ایران و آمریکا ابراز خرسندی کردند.
در این گفتوگو همچنین نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر و وزیر امور خارجه مصر، نسبت به امضای قریبالوقوع توافق از سوی تهران و واشنگتن ابراز امیدواری کردند.
دوحه و قاهره همچنین بر حمایت کامل خود از تلاشها برای حل مسائل باقیمانده از طریق گفتوگو، دیپلماسی و ابزارهای مسالمتآمیز تأکید کردند.
الحدث نوشت: وزیر خارجه پاکستان امشب عازم ژنو میشود.
سخنگوی وزارت خارجه شامگاه جمعه ۲۲ خرداد با حضور در برنامه تلویزیونی «به وقت ایران» به پرسشهایی درباره آخرین وضعیت مذاکرات برای خاتمه جنگ میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا با میانجیگری رسمی پاکستان، پاسخ داد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که چرا در برابر روایت آمریکا، ایران روایت خود را منتشر نمیکند، گفت: طبیعی است در هر روند دیپلماتیک و مذاکره و گفتوگویی، هر طرفی سعی کند که روایت خود را داشته باشد، ولی ما همیشه سعی کردیم که روایتمان مبتنی بر واقعیت باشد و نکاتمان را شفاف خدمت مردم اعلام کردیم. در رابطه با این موضوع هم از ابتدا نکاتی که مطرح شده، از همان ابتدای شروع روند مذاکرات و میانجیگری پاکستان، مواضع خود را بیان کردیم. گفتیم که چه مواردی از نظر ما اساسی محسوب میشود و به نوعی خط قرمز ما محسوب میشود و در این مورد هم موضع ما ثابت بوده است.
خطوط قرمز مذاکراتی ایران از ابتدا ثابت بودهاند
بقائی درباره توییت امروز وزیر امور خارجه درباره متن تفاهم هم گفت: نکتهای که آقای دکتر عراقچی مطرح کردند، ما به انحای مختلف در این سه چهار هفته تکرار کردیم. اینکه ما خیلی نزدیک هستیم به تفاهم، نکته جدیدی نیست. من قبلاً هم عرض کردم، دیشب هم در مصاحبه با یکی از شبکههای تلویزیونی این را تکرار کردم که رسیدن به تفاهم میشد حتی چند هفته قبل انجام شود. مشکلی که ما در این مدت داشتیم، تغییرات مکرر در مواضع طرف مقابل، اظهار نظرهای ضدونقیض و اضافه کردن یک سری مطالب بوده که خب این باعث میشود کل روند دیپلماتیک طولانی شود.
وی افزود: اینکه ایران را متهم کنند به عدم حسن نیت، برای همه روشن است که کدام طرف حسن نیت داشته و کدام طرف نداشته است. ما اگر نگاه کنیم به روند مذاکراتی در همین ۱۰ سال اخیر، این جمهوری اسلامی ایران بود که در سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ روند مذاکرات و اجرای تفاهم برجام را با حسن نیت و با صداقت کامل انجام داد. آمریکا بود که خارج شد.
ما در مرحله پایانی جمعبندیهای داخلی قرار داریم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که چرا ایران در حال حاضر یک ادبیات نزدیکی به مذاکرات را مطرح میکند و آیا این ربطی به ضربالاجل و فشاری که طرف آمریکایی در تعرضهای مکررش برای ما خلق کرده ندارد؟ گفت: خاطرتان باشد دو سه هفته قبل، زمانی که هیئت پاکستانی دیداری داشتند و اینجا مذاکراتی انجام شد، عرض کردم «خیلی دور، خیلی نزدیک». در مصاحبهای که داشتم چند روز قبل، در حاشیه نشست بزرگداشت کودکان میناب در دانشگاه آزاد اسلامی، عرض کردم که این مذاکرات به دلیل رفتار غیرقابل پیشبینی و نامتعارف طرف آمریکایی تبدیل شده به نوعی بازی مار و پله؛ یعنی ما خیلی جاها میرسیم به نقطه تفاهم، اما به دلیل رفتارهای طرف مقابل مجدداً برمیگردیم به پلههای پایینتر.
سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: در حال حاضر، درباره بخش عمدهای از موضوعات، تفاهم حاصل شده و ما در مرحله پایانی جمعبندیهای داخلی قرار داریم. از این رو، نکتهای که آقای دکتر عراقچی درباره نزدیک بودن به تفاهم مطرح کردند، نکتهای دقیق و قابل توجه است.
بقائی افزود: با این حال، همچنان با همان الگوی رفتاری طرف مقابل مواجه هستیم؛ یعنی تلاش برای متهم کردن ایران به غیرقابل اعتماد بودن. به نظر من، ما موظف هستیم با واقعبینی و البته با در نظر گرفتن بدعهدیهای گذشته، برای تأمین منافع ملی ایران از روش دیپلماتیک استفاده کنیم.
رویکرد ایران در مذاکرات همواره نتیجهمحور بوده است
سخنگوی وزارت خارجه گفت: وقتی وارد یک روند مذاکره میشویم، رویکرد ما همواره نتیجهمحور بوده است. از تجربیات گذشته درس میگیریم، اما قرار نیست مدام یک ادبیات ثابت و تکراری را بازتولید کنیم. ما با توجه به روند مذاکرات و بر اساس واقعبینی، تحولات را رصد میکنیم و آخرین وضعیت را بیان میکنیم.
بقائی با اشاره به اینکه ما در این حوزه دست بسته نیستیم، گفت: با توجه به رصد دقیق مواضع طرف مقابل، متناسب با شرایط، مواضع خود را اعلام خواهیم کرد. همین الان که در خدمت شما هستم، جلسات نهادهای ذیربط در حال برگزاری است. این یک روند مستمر است و ما نمیتوانیم بدون توجه به مواضع و رویکرد طرف مقابل، مسیر خود را تعیین کنیم. این فرایندی است که باید به تصمیم نهایی منتهی شود. ممکن است این روند به نتیجه برسد و تأییدیههای لازم اخذ شود و ممکن است چنین نشود.
بقائی با اشاره به اینکه روند تصمیمگیری در کشور مشخص است، گفت: برای رسیدن به یک نتیجه قطعی و نهایی، باید میان مراجع تصمیمگیر و نهادهای مرتبط با این موضوع اجماع حاصل شود. این روندی کاملاً منطقی و طبیعی است. نکتهای که در هر مرحله باید مدنظر داشته باشیم این است که تجربیات گذشته ما در مذاکرات با آمریکا و نوع واکنش طرف مقابل، بر تصمیمگیریها و گامهای بعدی تأثیرگذار است.
هیچیک از مطالب منتشرشده درباره محتوای مذاکرات را نمیتوانم به صورت رسمی تأیید کنم
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که آیا وزارت امور خارجه مطالب منتشرشده درباره مذاکرات را تأیید میکند؟ گفت: باید توجه داشته باشید که به دلیل حساسیت موضوع، طبیعی است که خبرنگاران و رسانهها تلاش کنند با استفاده از ابزارهای حرفهای خود به اطلاعات مرتبط با مذاکرات دست پیدا کنند. این موضوع نه در رسانههای غربی عجیب است و نه در رسانههای داخلی ما. خوشبختانه ما از پویایی ارزشمندی در رسانههای کشور برخورداریم.
وی ادامه داد: اما هیچیک از مطالب منتشرشده را نمیتوانم به صورت رسمی تأیید کنم. هر زمان که به جمعبندی نهایی برسیم، حتماً اطلاعرسانی خواهیم کرد.
بقائی با اشاره به اینکه این به معنای آن نیست که مردم محرم نیستند، گفت: گاهی اوقات برخی دوستان موضوع را به گونهای مطرح میکنند که گویا وزارت امور خارجه در این مرحله از ارائه جزئیات خودداری میکند، چون مردم را محرم نمیداند. چنین برداشتی کاملاً نادرست است. مسئله این است که در روندهای دیپلماتیک، ملاحظاتی وجود دارد که باید رعایت شود.
درباره زمان، مکان و چگونگی نهایی شدن مذاکرات در این مرحله، باید منتظر تصمیم نهایی باشیم
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا گمانه زنی های رسانهای درباره امضا تفاهم در پایان هفته یا روز دوشنبه را تایید میکنید؟ گفت: در حال حاضر نمیتوانم درباره این موضوع نظر قطعی بدهم. همه این موارد بستگی به نحوه پیشرفت روند مذاکرات دارد. درباره زمان، مکان و چگونگی نهایی شدن موضوع، باید منتظر تصمیمات نهایی باشیم. هر زمان تصمیم لازم اتخاذ شود، اطلاعرسانی رسمی انجام خواهد شد.
یک مقام آمریکایی به خبرگزاری فرانسه گفت: توافق با ایران شامل لبنان نیز میشود.
رویترز نوشت: مقامات آمریکایی برآورد میکنند که احتمال امضای توافق با ایران بین ۸۰ تا ۸۵ درصد است.
بر اساس گزارش سیانان، آمریکا تا آستانه بررسی یک عملیات زمینی بزرگ برای تصرف اورانیوم با غنای بالای ایران پیش رفت. دان کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، در ماه می سفری فوری و مخفیانه به مقر فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) در فلوریدا داشت تا پیش از گزارش به ترامپ، این طرحها را بازبینی کند.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: در نهایت، این عملیات به دلیل نگرانی از اینکه میتواند باعث تلافیجویانه شدید ایران، طولانی شدن جنگ، آسیب به اقتصاد جهانی و تلفات قابل توجه آمریکا شود، متوقف شد.
برنامهریزان نظامی، ریسک این مأموریت را «بالا تا بسیار شدید» ارزیابی کرده بودند که احتمالاً نیازمند ورود صدها نفر از نیروهای ویژه به تأسیسات هستهای زیرزمینی به شدت مستحکم بود.
هرچند اطلاعات آمریکا معتقد است محل مواد هستهای (فردو، نطنز و اصفهان) را میداند، کارشناسان هستهای این پرسش را مطرح میکنند که آیا در جریان یک عملیات جنگی میتوان آن مواد را به سلامت مکانیابی و خارج کرد.
مقامات آمریکایی همچنین ارزیابی کردند که ایران میتواند از نظر اقتصادی تلافی کند، مثلاً با تشویق حوثیها به مختل کردن تنگه بابالمندب، که حمل و نقل جهانی و بازارهای انرژی را تهدید میکند.
یک مقام اسرائیلی به روزنامه عبری یدیعوت آحارونوت گفت: ترامپ ما را فریب داد و توافقی که قرار است بهزودی حاصل شود، بسیار بد به نظر میرسد و اصولی را که هنگام آغاز جنگ با ایران درباره آنها صحبت کرده بودیم، برآورده نمیکند.
نخستوزیر پاکستان گفت که میتوانیم تأیید کنیم که متن نهایی و مورد توافق توافقنامه صلح به دست آمده است.
به گزارش «انتخاب»؛ بخشهایی از اظهارات شهباز شریف نخست وزیر پاکستان به شرح زیر است:
همزمان با تلاشهای فشرده میانجیگری که پاکستان در پیش گرفته است، ما کاملاً از کارزار بیوقفه اطلاعات نادرست و شایعهپراکنی از سوی کسانی که میخواهند توافق صلح را خراب کنند، آگاه هستیم.
با نادیده گرفتن این سر و صداها، میتوانیم تأیید کنیم که متن نهایی و مورد توافق توافقنامه صلح به دست آمده است
پاکستان اکنون از نزدیک با هر دو طرف برای نهایی کردن گامهای بعدی همکاری میکند.
صلح هیچگاه به اندازه الان به این نزدیکی نبوده است.
ترامپ، توییت عباس عراقچی را درباره اینکه تفاهمنامه اسلامآباد هیچگاه تا این حد به نهایی شدن نزدیک نبوده در شبکه اجتماعی خود بازنشر کرد.
جیدیونس، معاون ترامپ گفت: در چند ساعت گذشته متوجه چند نکتهٔ عجیب در پوشش رسانهای شدهام.
وی افزود: نخست، افرادی که یک ماه پیش میگفتند دونالد ترامپ یک رئیسجمهور تاریخی است، اکنون بر اساس گزارشهای تأییدنشدهٔ رسانهای از توافق با ایران انتقاد میکنند.
او در ادامه بیان کرد: دوم، افرادی که میگویند نمیتوان به یک کلمه از گفتههای [ایران] اعتماد کرد، ظاهراً به پستهای شبکههای اجتماعی که منبع آنها بهصورت ناشناس ذکر شده، باور دارند.
ونس افزود: رئیسجمهور، به هر شکل که باشد، برای ما نتیجهای مطلوب به دست خواهد آورد.
سید عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: تفاهمنامه اسلامآباد هیچگاه تا این حد به نهایی شدن نزدیک نبوده است. تا زمان تکمیل و نهایی شدن آن، رسانهها باید از گمانهزنی درباره محتوای آن خودداری کنند.
وی افزود: در راستای رویکرد مسئولانه و شفاف ما، تمامی جزئیات در زمان مقتضی با عموم مردم به اشتراک گذاشته خواهد شد.
ترامپ مدعی شد: مفادی که ایران به رسانههای فیک نیوز درز داده، هیچ ربطی به مفادی که به صورت کتبی توافق شده بود، ندارد.
زمان کار با آنها، هیچچیز به نام حسننیت وجود ندارد.
رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، اظهار داشت که منطقه به دلیل حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، در حالی که جنگ روسیه و اوکراین هنوز ادامه دارد، بهای اقتصادی سنگینی میپردازد.
سیانان از تلاشهای اسرائیل برای اخلال در توافق ایران و آمریکا خبر داد.
یک منبع اسرائیلی میگوید: اسرائیل به آمریکا فشار میآورد تا از آزادسازی داراییهای ایران در چارچوب توافق جلوگیری کند.
سخنگوی وزارت خارجه، در واکنش به برخی گمانهزنیهای رسانهای درباره زمان و مکان برگزاری نشست امضای تفاهم اولیه میان ایران و آمریکا گفت: اطلاعرسانی رسمی درباره هرگونه توافق، منوط به دستیابی به نتیجه نهایی است و بلافاصله پس از آن انجام خواهد شد.
روند تصمیمگیری در جمهوری اسلامی ایران کاملاً مشخص است و مراجع ذیربط نظام باید درباره جزءبهجزء متن و هرگونه تفاهم احتمالی به جمعبندی برسند.
جزئیات مربوط به نحوه امضای تفاهم، در مراحل بعدی مورد بحث قرار خواهد گرفت و آنچه تاکنون در این زمینه مطرح شده، عمدتاً در چارچوب گمانهزنیهای رسانهای بوده است.
یدیعوت آحارونت نوشت: نتانیاهو گفت که ترامپ به او فشار آورده بود تا واکنش اسرائیل به حمله موشکی ایران را محدود کند.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: نخست وزیر اسرائیل گفت: «ترامپ از من پرسید: "آیا آنها کسی از مردم شما را کشتند؟"»
نتانیاهو گفت که پاسخ داده: «من آماده نیستم چنین معادلهای را بپذیرم که فقط در صورتی پاسخ بدهیم که افرادی کشته شوند. اگر آنها به خاک اسرائیل حمله کنند، من پاسخ میدهم و متقابلاً ضربه میزنم.»
نتانیاهو در واکنش به مسئله وابستگی به واشنگتن، به وزیران خود گفت: «ما تابع آمریکاییها نیستیم؛ ما متحد آنها هستیم.»
مهر نوشت: خبر منتشر شده مبنی بر انتقال ۳ میلیارد دلار پول از امارات یه ایران توسط هواپیمایی امارات کذب است و هیچ گونه منابع مالی مسدودشده ایران تاکنون آزادسازی نشده است.
خبرنگار صداوسیما گفت: اکنون تنگه هرمز کاملاً آرام است و نظم ایرانی در آن حاکم.
وی افزود: حدود ۵۰ فروند کشتی منتظرند تا نیروی دریایی سپاه به آنها اجازه عبور از تنگه هرمز را بدهد، اما نیروی دریایی سپاه اعلام کرده که به دلیل شرارتهای نیروی تروریستی آمریکا و برای حفظ امنیت خود، فعلاً تا دستور بعدی امکان عبور از تنگه هرمز وجود ندارد.
او در ادامه بیان کرد: تقریباً ۲۰ برابر این تعداد نیز در لنگرگاههای دوم و سوم لنگر انداختهاند و منتظر اتفاقات بعدی هستند.
ایرنا نوشت: بعد از یک ماه و نیم تبادل پیام، به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، کلیات و متن تفاهمنامه پایان جنگ میان ایران و آمریکا تقریباً نهایی شدهاست و در انتظار تصمیم نهایی نهادهای تصمیمگیری در ایران است. در طول این مدت این متن دستخوش تغییرات زیادی شدهاست، اما استخوانبندی تفاهم ایران و آمریکا در چه چارچوبی تهیه شدهاست و آیا منافع ملی و خطوط قرمز آن در آن لحاظ شدهاست یا نه؟
فرآیند بررسی طرح دو مرحلهای ایران برای پایان جنگ در تمامی جبهههای منطقه از ۵ اردیبهشت و سفر سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، به اسلامآباد آغاز شد.
متن اصلی تفاهمنامه پایان جنگ بر اساس طرح ۱۴ مادهای ایران و در چارچوب پیشنهاد ایران برای احاله مذاکرات مرتبط با پرونده هستهای به پس از پایان قطعی جنگ تهیه شدهبود که از همان ابتدا اصول این پیشنهاد مورد پذیرش آمریکا قرار گرفت.
با وجود موافقت اصولی دو طرف بر یک چارچوب دو مرحلهای (پایان جنگ در تمامی جبههها در مرحله اول و مذاکره هستهای در مرحله دوم) جزئیات این تفاهم به دلیل فقدان اعتماد و سوءظن شدید طرفهای درگیری به یکدیگر وارد فرآیند طولانی اصلاحات مکرر و جرح و تعدیلهای چندینباره شد.
متن تفاهمنامه از روز پنجشنبه عملاً به ایستگاه نهایی نزدیک شدهاست. این موضوع مورد تأیید سخنگوی وزارت امور خارجه هم قرار گرفت. اسماعیل بقائی، پنجشنبه شب تأکید کرد: «از لحاظ متنی، متن تقریباً و در بخش عمده خود نهایی شده است.»
بقائی تصریح کرد: «روند تصمیمگیری در کشور ما کاملاً روشن است؛ مراجع ذیربط نظام باید درباره جزءبهجزء متن و هرگونه تفاهم احتمالی به جمعبندی برسند. به محض آنکه به جمعبندی نهایی دست پیدا کنیم، حتماً به صورت رسمی اعلام خواهیم کرد.»
دقت حداکثری هیئت مذاکره کننده بر تامین منافع ملی در متن
به دلیل دقت مذاکرهکنندگان ایرانی برای تهیه متن تفاهمنامه اولیهای که چارچوبهای اصولی مورد نظر ایران را حفظ کند، تک تک کلمات متن تفاهمنامه با دقت و وسواس فراوان مورد بررسی موشکافانه قرار گرفتهاند تا زمینه عهدشکنی و فرار از بار مسئولیت را از طرف مقابل سلب کنند.
علاوه بر این، تهران در طول دوران تبادل پیامها، برای اطمینان از اجرای برخی مفاد تفاهمنامه تضمینهای معتبری نیز از برخی طرفهای ثالث برای اجرای تعهدات پیشبینی شده دریافت کردهاست و مذاکرات فشردهای با تعدادی از واسطهها و میانجیها برای اجرای کامل تعهدات در صورت امضای تفاهمنامه پایان جنگ انجام دادهاست.
واضح است که صرف امضای تفاهم پایان جنگ به معنای رعایت آن از سوی طرفهای آمریکایی و اسرائیلی نیست. آمریکا در تمام دورههای قبل مذاکرات به شکل واضحی تعهدات خود را نقض کردهاست و دو بار در طول مذاکرات با تجاوز نظامی غیرقانونی علیه ایران، به گفته وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران «به دیپلماسی خیانت کردهاست.»
اما تضمین بنیادین و اساسی هر توافقی برای ایران، دستاوردهای دو جنگ اخیر و مقاومت پیروزمندانه ملت ایران در مقابل زورگوییهای دو قدرت هستهای در میدان است. تردیدی وجود ندارد که اگر پیروزیهای ایران در میدان نبرد وجود نداشت، دولت آمریکا به تفاهمنامه پایان جنگ با شرایطی که ایران تعیین کردهاست تن نمیداد. در این چارچوب قدرتمندترین تضمین اجرای این توافق قدرت نظامی و تابآوری ملی ایرانیان است. طرف مقابل دریافتهاست که از طریق فشار اقتصادی، سیاسی و در مرحله آخر نظامی نمیتواند اراده ملت ایران را سست کند.
در همین راستا امضای احتمالی تفاهمنامه پایان جنگ، در سوءظن کامل به طرف مقابل و با آمادگی کامل نیروهای مسلح و مردم ایران برای مقابله با هر نوع نقض عهد و فریب انجام میشود. مقامهای جمهوری اسلامی ایران بارها تأکید کردهاند که «هیچ اعتمادی به طرف آمریکایی ندارند و امضای تفاهمنامه به معنای برطرف شدن سوءظن و کنار گذاشتن آمادگی رزمی و دفاعی کشور نیست.»
آیا خطوط قرمز ایران در متن فعلی رعایت شدهاست؟
بر خلاف برخی ادعاها که از سوی برخی جریانها و فعلان سیاسی در طول قریب به یک ماه گذشته مطرح شدهاست، متن تفاهمنامه پایان جنگ میان ایران و آمریکا با دقت و وسواس بسیار تهیه شدهاست تا جای هیچگونه تفسیر به رأی و فرار از تعهدی برای طرف مقابل وجود نداشتهباشد.
نکته مهم این است که تا زمان پذیرش کامل متن توسط جمهوری اسلامی ایران، تمامی متنهای منتشر شده در رسانهها، صرفا گمانهزنیهای رسانهای هستند و متن نهایی تلقی نمیشوند. برخی از متون منتشر شده در دو روز گذشته، هر چند برخی از اصول موجود در متن تفاهم نهایی را مورد اشاره قرار دادهاند، اما به شکل گمراهکنندهای به عنوان «متن نهایی» نامگذاری شدهاند، اما این متون فاقد اعتبار هستند. متن نهایی تفاهمنامه تا زمان پذیرش قطعی آن توسط دو طرف منتشر نخواهد شد.
تمامی خطوط قرمز تعیین شده از سوی رهبر معظم انقلاب، آیتالله سید مجتبی خامنهای، در چارچوب نظارت مستمر شورای عالی امنیت ملی در متن مورد توجه قرار گرفتهاست.
خطوط کلی متن فعلی توافق در چارچوبهای زیر است:
۱- پرونده هستهای: در شرایط فعلی هیچ توافقی در مورد پرونده هستهای انجام نمیشود، ایران هیچ تعهد جدیدی نمیدهد و چارچوب برنامه صلح آمیز هستهای ایران در پی امضای تفاهم دستنخورده باقی میماند. بر اساس پیشنهاد اولیه ایران، هرگونه مذاکره هستهای در مهلت ۶۰ روزه پس از امضای تفاهمنامه انجام خواهد شد. اشارههای گذرایی که در متن تفاهمنامه به برنامه هستهای ایران شدهاست، هیچ یک تعهد جدیدی برای ایران ایجاد نمیکند و صرفاً اشاره به مذاکرات بعدی و تعهد قطعی ایران بر عدم توسعه تسلیحات هستهای بر اساس سیاست همیشگی نظام جمهوری اسلامی ایران است. تردیدی وجود ندارد که در مذاکرات ۶۰ روزه پس از امضای تفاهمنامه نیز ایران صرفا در چارچوب اصول بنیادین مورد نظر نظام در مورد برنامه هستهای مذاکره خواهد کرد و مسائلی مانند حق غنیسازی ایران و باقی ماندن مواد غنیشده نزد جمهوری اسلامی ایران برای قرار گرفتن در توافق نهایی مورد تاکید قرار خواهد گرفت.
۲- تنگه هرمز: بر خلاف برخی ادعاهای عجیب در رسانهها، ایران به هیچ عنوان در این متن تعهدی در مورد واگذاری مدیریت و یا بازگشت شرایط تنگه هرمز به پیش از تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به طرف مقابل نمیدهد. تنها موضوع مورد اشاره، عادی شدن عبور و مرور از تنگه هرمز در صورت پایان جنگ، برقراری امنیت دریانوردی توسط کشورهای ساحلی، پایان محاصره غیرقانونی و رفع تهدیدها از عبور و مرور کشتیهای تجاری توسط آمریکا و اسرائیل است. بنا به خواست ایران، ایالات متحده آمریکا اساساً هیچ نقشی در آینده مدیریت تنگه هرمز نخواهد داشت و به وضوح اعلام شدهاست که آینده اداره تنگه هرمز بر مبنای ابتکار و پیشنهاد ایران در چارچوب یک امر مرتبط با کشورهای منطقه صورت خواهد گرفت. در این چارچوب، بحث درباره آینده تنگه هرمز، حتی در مذاکرات پس از امضای تفاهمنامه هم جایی نخواهد داشت و تهران، راسا در گفتوگو با عمان به عنوان دیگر کشور ساحلی این مساله را حل و فصل میکند.
۳- پایان جنگ در تمامی جبههها: هدف اصلی امضای تفاهمنامه، پایان جنگ در تمامی جبههها در منطقه است. در این تفاهمنامه پایان جنگ علیه ایران به اضافه تمامی جبهههای دیگر منطقه به شمول لبنان مورد اشاره قرار گرفتهاست. نام کشور لبنان به عنوان بخشی از توافق پایان جنگ در صورت امضای متن فعلی تفاهمنامه مورد اشاره قرار گرفتهاست و آمریکا تعهد میدهد که رژیم اسرائیل را وادار به پایان جنگ در لبنان،کند.
۴- داراییهای مسدودشده: فرآیند روشنی برای آزادی داراییهای ایران همزمان با امضای تفاهمنامه و در طول مذاکرات در نظر گرفتهشدهاست. تهران تضمینهای روشنی برای آزادی این داراییها بر اساس ساز و کارهای مشخص و مورد نظر تهران دریافت کردهاست و در صورت تصمیم تهران به امضای تفاهمنامه پایان جنگ، بخشی از داراییهای مسدود شده بلافاصله و بقیه به تدریج در طول مذاکرات، آزاد خواهند شد.
۵- غرامت جنگ: موضوع خسارات وارده به ایران در تجاوز غیرقانونی آمریکا و اسرائیل، از جمله موارد مورد اشاره در تفاهمنامه است. تهران در چارچوب یک نگاه واقعبینانه و عملیاتی، ساز و کاری در نظر گرفتهاست که امکان دریافت خسارات از طریق آن وجود داشتهباشد. در این چارچوب ضمن تأکید بر ضرورت دریافت این خسارات در تفاهمنامه پایان جنگ، ساز و کار اجرایی آن در مذاکرات ۶۰ روزه پس از امضای احتمالی تفاهمنامه مورد توافق قرار خواهد گرفت. درست مانند داراییهای مسدود شده، تهران تضمینهای مشخصی در مورد دریافت خسارات از طرفهای ثالث دریافت کردهاست.
۶- تحریمها: در چارچوب خواست ایران برای رفع تمامی تحریمهای وضع شده چه از سوی آمریکا و چه در چارچوب قطعنامههای بینالمللی، این موضوع به صورت مشخص در مهلت ۶۰ روزه مذاکرات هستهای مورد بررسی قرار خواهد گرفت. همانگونه که در تفاهمنامه پایان جنگ ایران تعهد جدیدی در مورد پرونده هستهای نمیدهد، طرف مقابل هم در تفاهمنامه در مورد پایان تحریمها تعهد قطعی نمیدهد و تعیین تکلیف تحریمها به پس از امضای تفاهم و مذاکرات ۶۰ روزه احاله شدهاست.
العربیه نوشت: وزیر امور خارجهٔ پاکستان در گفتوگوی تلفنی با مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا دربارهٔ تلاشها برای دستیابی به تفاهم میان آمریکا و ایران گفتوگو کرد.
خبرگزاری بلومبرگ به نقل از یک مقام در گروه هفت اعلام کرد که آنچه قرار است یکشنبه آینده در ژنو امضا شود، یک یادداشت تفاهم خواهد بود، نه یک توافق نهایی.
منابع این خبرگزاری همچنین اشاره کردند که احتمال دارد این امضا در حاشیه نشست گروه هفت در هفته آینده انجام شود.
خبرنگار العربیه نوشت: یک تیم حقوقی پاکستانی برای حضور در مراسم امضای توافق میان ایران و آمریکا در یک کشور اروپایی شرکت خواهد کرد.
ایران درخواست کرده است که توافق با آمریکا در یک کشور اروپایی امضا شود تا به آن جنبه و اعتبار بینالمللی داده شود.
شبکه ۱۲ رژیم صهیونیستی نوشت: مذاکرات نهایی ایران و آمریکا بر مسائل اقتصادی و هستهای متمرکز خواهد بود و شامل بحثهایی درباره برنامه موشکهای بالستیک ایران نخواهد شد.
کلش ریپورت نوشت: به نظر میرسد ایران به رادار هشدار اولیه AR-327 در جبل الدخان، بلندترین نقطه بحرین با ارتفاع ۱۳۴ متر، حمله کرده است.
این سایت میزبان یک رادار مراقبت هوایی سهبعدی برد بلند ساخت شرکت بریتانیایی BAE Systems با برد حدود ۴۷۰ کیلومتر است که در یک رادوم ثابت قرار دارد و مسیرهای دریایی خلیج فارس و مسیرهای هوایی منتهی به تنگه هرمز را تحت نظر دارد.
ستونهای دود در تصاویر منتشرشده توسط ایران، توسط تحلیلگران OSINT بهطور مستقیم به محوطه راداری در مختصات حدود 26.0375N, 50.5420E مکانیابی شدهاند.
این رادار یکی از گرههای شبکه منطقهای هشدار اولیه و دفاع موشکی مرتبط با ایالات متحده است که به عملیات ناوگان پنجم (Fifth Fleet) متصل میباشد.
حاییم رامون، وزیر پیشین رژیم صهیونیستی می گوید که توافق میان واشنگتن و تهران توافقی بد است و به اسرائیل آسیب میزند؛ همچنین این توافق پیامدهایی برای سرنوشت سیاسی نتانیاهو نیز دارد.
جزئیات جدید از پیش نویس تفاهمنامه ۱۴ ماده ای ایران و آمریکا توسط منبع نزدیک به تیم مذاکره کننده ایرانی منتشر شد. جزییات این پیشنویس به شرح ذیل است:
۱- توقف دائمی و فوری جنگ در همه جبهه ها از جمله لبنان
۲- تعهد آمریکا به عدم مداخله در امور داخلی ایران و احترام به حاکمیت جمهوری اسلامی ایران.
۳- رفع کامل محاصره دریایی ظرف ۳۰ روز
۴- تعهد آمریکا به خروج نیروهایش از پیرامون ایران
۵- بازگشایی تنگه هرمز ظرف ۳۰ روز با ترتیبات ایرانی
۶- تعلیق تحریم های فروش نفت، محصولات پتروشیمی و مشتقات و دسترسی کامل ایران به منابع مالی آن.
۷- لزوم ارائه طرح های بازسازی ایران حداقل به مبلغ ۳۰۰ میلیارد دلار توسط آمریکا و متحدانش
۸- ۶۰ روز مذاکره برای رسیدن به توافق نهایی مبتنی بر موضوعات هسته ای و لغو کامل تحریم های اولیه، ثانویه، آمریکا و قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل و شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی
۹- تکرار تعهد ایران در پیمان ان پی تی مبنی بر عدم تولید سلاح هسته ای
۱۰- در دوره مذاکرات آمریکا متعهد شده به نیروهای خود در منطقه اضافه نمی کند و تحریم جدیدی هم وضع نخواهد کرد.
۱۱- آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار پول های بلوکه شده ایران در دوره ۶۰ روزه مذاکرات نهایی. نیمی از این مبلغ قبل از شروع مذاکرات باید در دسترس ایران قرار گیرد.
۱۲- تشکیل سازوکار نظارتی برای اجرایی کردن توافق.
۱۳- توافق نامه نهایی توسط قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل به تایید می رسد.
۱۴- مذاکره نهایی قبل از آزادسازی نیمی از پول های بلوکه شده ایران، تعلیق تحریم های نفتی ایران و رفع محاصره دریایی آغاز نمی شود و توافق نهایی صرفا در موضوع سرنوشت مواد غنی شده و غنی سازی، رفع تحریم ها، برنامه بازسازی اقتصاد ایران انجام می شود و بحث درباره برنامه موشکی ایران و حمایت از گروه های مقاومت به صورت قطعی از دستور کار خارج شده است.
همانطور که سخنگوی وزارت خارجه اعلام کرد، این متن همچنان نیازمند بررسی و نهایی شدن در نهادهای ذیربط در ایران است.
یدیعوت آحارونوت نوشت: نتانیاهو، گفته است که به ترامپ تأکید کرده که درک میکند او در پی دستیابی به توافقی با ایران است، اما اسرائیل نباید قربانی این توافق شود.
منابع آگاه به روزنامه الاخبار مدعی شدند دادههای سیاسی حاکی از آن است که جمهوری اسلامی ایران پاسخ نهایی را از ایالات متحده دریافت کرده که مبنی بر گنجاندن لبنان در تفاهمنامههای مرتبط با پایان جنگ در منطقه است.
این منابع میگویند دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا سه تماس تلفنی با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی در مورد موضوع لبنان داشته است.
این منابع به روزنامه لبنانی الاخبار گفتند که تفاهمنامه پیشنهادی محدود به آتشبس نیست، بلکه شامل توقف کامل عملیات نظامی، تعیین جدول زمانی برای خروج اشغالگران از خاک لبنان، توقف عملیات تخریب و آزادی زندانیان است.
در همین راستا، منابع توضیح دادند که در سایه تحولات شتابزده منطقه، بهویژه مقاومت ایران و افزایش نگرانیها در خصوص توسعه توطئه و طرح و نقشه اسرائیل در منطقه، موضع عربستان در قبال حزبالله، اخیرا در مقایسه با دورههای قبلی که سختگیرانه بود، واقع گرایانهتر شده است.
این منابع همچنین اظهار داشتند که اشاره آمریکاییها به احتمال مداخله سوریه در امور لبنان، بیشتر در حوزه فشارهای سیاسی و رسانهای قرار میگیرد تا گزینههای عملی قابل اجرا. آنها تاکید کردند که دمشق عدم تمایل خود به مداخله مستقیم در لبنان، و نگاه آن به روابط با بیروت از دریچه هماهنگی رسمی و احترام به حاکمیت را به طرفهای مربوطه اطلاع داده است.
منابع در پایان تاکید کردند در سایه تلاشهای بینالمللی برای ایجاد تفاهماتی که تشدید تنش را محدود و ثبات را در منطقه تثبیت میکند، این تحولات، منعکس کننده مرحله حساس منطقهای است که با تغییر مواضع سیاسی در بیش از یک سطح همراه است.
پولتیکو نوشت: مقامهای ارشد قطر، امارات متحده عربی و پاکستان در حالی که ترامپ تهدید کرده بود «امشب ایران را بسیار سخت» هدف قرار خواهد داد، با او تماس گرفتند. اطمینان آنها مبنی بر اینکه دستیابی به یک توافق در دسترس است، او را متقاعد کرد که از این اقدام عقبنشینی کند.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: اندکی پس از آنکه رئیسجمهور دونالد ترامپ صبح پنجشنبه در شبکه اجتماعی خود نوشت که «امشب ایران را بسیار سخت (VERY HARD TONIGHT)» هدف قرار خواهد داد، رهبران کشورهای حوزه خلیج فارس و جنوب آسیا در آخرین تلاش برای تغییر نظر او با وی تماس گرفتند. آنها به او اطمینان دادند که یک توافق اولیه که راه را برای مذاکرات جزئیتر هموار میکند، در واقع در دسترس است.
به گفته دو مقام دولت آمریکا و یک دیپلمات مطلع از این تماسها، که پیشتر گزارش نشده بودند، تماسها از سوی امیر قطر، رئیس امارات متحده عربی و فرمانده دفاعی پاکستان انجام شد. این منابع به دلیل حساسیت تلاشهای میانجیگرانه دیپلماتیک، نخواستند نامشان فاش شود.
به گفته یکی از مقامهای دولت آمریکا، این کشورها بر تهران نفوذ دارند و همین اطمینان آنها مبنی بر نزدیک بودن توافق، ترامپ را به عقبنشینی از برنامههای حمله واداشت.
ترامپ روز پنجشنبه در شبکه تروث سوشال اعلام کرد که توافقی ممکن است حتی در همین آخر هفته امضا شود.
او بعداً در دفتر بیضی به خبرنگاران گفت: «ما بهتازگی به یک توافق عالی برای پایان جنگ در ایران دست یافتهایم و اکنون در مرحله نهاییسازی اسناد قرار داریم. فکر میکنم طی چند روز آینده این کار به پایان برسد.»
اما پیام ایران متفاوت بود. رسانههای دولتی ایران به نقل از اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، گزارش دادند که اگرچه بخشهای بزرگی از متن مذاکرات نهایی شده است، اما ایران از خطوط قرمز خود عقبنشینی نخواهد کرد.
او گفت: «ایران هنوز به جمعبندی نهایی درباره یک توافق نرسیده است.»
کاخ سفید بلافاصله به درخواست اظهار نظر پاسخ نداد.
با این حال، مقامهای آمریکایی و عرب با احتیاط نسبت به این موضوع خوشبین بودند که اعلامیه ترامپ در روز پنجشنبه میتواند نشانه دستیابی به یک توافق واقعی باشد، هرچند هنوز موانع زیادی بر سر راه یک راهحل پایدار برای این مناقشه چهارماهه وجود دارد.
به گفته یک مقام اسرائیلی و فردی مطلع از روند دیپلماسی، آنچه ظاهراً اکنون روی میز قرار دارد تنها توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به محاصره آمریکا بر این آبراه حیاتی است.
روبیو وزیر امور خارجه آمریکا، هفته گذشته به کنگره گفت که مذاکرات تفصیلی درباره برنامه هستهای ایران زمان بیشتری خواهد برد و بازگشایی تنگه هرمز صرفاً نخستین گام است.
گفتوگوهای دشوارتر درباره برنامه هستهای ایران در مراحل بعدی انجام خواهد شد.
یکی از دیپلماتهای عرب گفت: «وقتی ببینم، باور میکنم.»
فردی نزدیک به کاخ سفید گفت که اعتبار هرگونه توافق به این بستگی دارد که دولت ترامپ دقیقاً با چه کسانی در حال مذاکره است.
آمریکا و ایران طی روزهای اخیر از طریق قطر و پاکستان پیشنهادهایی را رد و بدل کردهاند، اما ترامپ بهطور فزایندهای ناامید شده بود و حتی با صدای بلند این احتمال را مطرح کرده بود که ایران صرفاً در حال وقتکشی است.
سپس در همین هفته، پس از آنکه ایران یک بالگرد آمریکایی را سرنگون کرد، دو طرف بار دیگر حملات متقابل انجام دادند و ترامپ تلاش کرد فشار بیشتری بر تهران وارد کند تا سریعتر با یک توافق موافقت کند.
به گفته یک مقام اروپایی و فرد دیگری که در جریان مذاکرات قرار دارد، در چارچوب گفتوگوها، آمریکا و ایران درباره اعطای دسترسی تهران به داراییهای محدودشدهای که در قطر و سایر نقاط نگهداری میشود و مجموع آنها میتواند به بیش از ۱۶ میلیارد دلار برسد، مذاکره کردهاند.
آمریکا پیشتر استفاده ایران از این داراییها را تنها برای خریدهای محدود مجاز دانسته بود، اما در سال ۲۰۲۳ و همزمان با جنگ اسرائیل و حماس از بانکها خواست که روند آزادسازی این منابع را متوقف کنند. موافقت آمریکا میتواند راهکارهایی را فراهم کند که ایران بدون نقض فنی تحریمهای آمریکا یا دسترسی مستقیم به داراییهای مسدودشده، بتواند از این منابع مالی استفاده کند.
روبیو هفته گذشته به کنگره گفته بود که آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز هیچگونه کاهش تحریم یا امتیاز تحریمی را از پیش به ایران اعطا نخواهد کرد. چنین امتیازهایی تنها در مذاکرات بعدی و زمانی مطرح خواهد شد که ایران با محدودیتهایی بر برنامه هستهای خود موافقت کند.
با این حال، ازسرگیری جریان مالی برای خریدهای محدود میتواند بخشی از خواستههای مکرر ایران برای دریافت نوعی گشایش اقتصادی پیش از ورود به مذاکرات دشوارتر درباره برنامه هستهای را برآورده کند. آزاد شدن داراییهای محدودشده میتواند دستاوردی ملموس برای نمایش به افکار عمومی ایران فراهم کند، در حالی که مذاکرات بر سر مسائل پیچیدهتر ادامه مییابد.
هر توافقی احتمالاً با مقاومت نخستوزیر اسرائیل روبهرو خواهد شد؛ کسی که در ماه فوریه ترامپ را تشویق کرده بود به دلیل خودداری ایران از پذیرش خواستههای هستهای آمریکا و اسرائیل، به این کشور حمله کند.
ترامپ و نتانیاهو روز پنجشنبه درباره توافق در حال شکلگیری گفتوگو کردند.
دفتر نتانیاهو در بیانیهای اعلام کرد: «نخستوزیر از تعهد رئیسجمهور ترامپ مبنی بر اینکه توافق نهایی در پایان مذاکرات شامل خارجسازی مواد غنیشده، برچیدن زیرساختهای غنیسازی، اعمال محدودیت بر تولید موشک و پایان دادن به حمایت ایران از گروههای نیابتی تروریستی در منطقه خواهد بود، قدردانی کرد.»
بانک جهانی در گزارشی که روز پنجشنبه منتشر شد اعلام کرد که جنگ ایران موجب خواهد شد رشد اقتصادی جهان به ضعیفترین سطح خود از زمان همهگیری کووید-۱۹ برسد و در صورت تشدید دوباره درگیریها، این رشد ممکن است بیش از این نیز کاهش یابد.
به گزارش «انتخاب»؛ بر اساس این گزارش، رشد اقتصادی جهانی در سال جاری ۲.۵ درصد پیشبینی شده است که نسبت به ۲.۹ درصد در سال ۲۰۲۵ کاهش نشان میدهد.
بانک جهانی هشدار داد: «تشدید دوباره درگیریها یا اختلالات طولانیتر در جریان عرضه کالاها میتواند باعث افزایش بیشتر قیمت کالاهای اساسی، تشدید فشارهای تورمی و ناامنی غذایی، ایجاد تنش در بازارهای مالی و کاهش رشد اقتصادی شود.»
این نهاد افزود: «اگر اختلال در عرضه انرژی شدیدتر از حد فرضشده باشد و همزمان با فشارهای قابلتوجه در بازارهای مالی همراه شود، رشد اقتصادی جهان در سال ۲۰۲۶ ممکن است تنها به ۱.۳ درصد سقوط کند.»
قیمت نفت، گاز و کودهای شیمیایی در پی تداوم اختلال در حملونقل دریایی از طریق تنگه هرمز بهشدت افزایش یافته است و عبور و مرور از این آبراه عملاً مسدود باقی مانده است.
پادشاه بحرین و رئیس جمهور آمریکا تلفنی درباره تحولات منطقهای، بینالمللی و مسائل مورد اهتمام دو طرف رایزنی کردند.
در گفتوگوی تلفنی حمد بن عیسی آل خلیفه، پادشاه بحرین با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا تحولات مرتبط با تلاشها برای دستیابی به یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا و آخرین تحولات منطقهای، بینالمللی و مسائل مورد علاقه دو طرف مورد بررسی قرار گرفت.
پادشاه بحرین طی این تماس که از سوی رئیس جمهور آمریکا انجام شد، از دیدگاههای وی در حمایت از بحرین قدردانی کرد.
وزارت خارجه مصر در بیانیهای تاکید کرد که مصر از اعلام دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا برای لغو حملات نظامی به ایران قدردانی میکند و امیدوار است که طرفین فرصت موجود را برای دستیابی به توافق در مسائل مختلف مغتنم شمارند.
مصر در این بیانیه از تهران و واشنگتن خواستار انعقاد توافقی شد که ضمن پایان دادن به جنگ، به آغاز مرحله جدیدی از ثبات منطقهای میانجامد.
ارتش آمریکا ادعا کرد که در حال بررسی گزارشها درباره حمله به تاسیسات آب آشامیدنی در سواحل جنوبی ایران، نزدیک تنگه هرمز است.
سخنگوی فرماندهی مرکزی ایالات متحده در منطقه موسوم به سنتکام در گفت وگو با شبکه سی بی اس نیوز مدعی شد که در حال بررسی گزارشهایی مبنی بر حمله هوایی آمریکا به یک تاسیسات آب در جنوب ایران در روز چهارشنبه است.
«کاپیتان تیم هاوکینز» سخنگوی سنتکام به شبکه سیبیاس نیوز گفت: «ما از این گزارشها مطلع و در حال بررسی آنها هستیم.»
اکسیوس نوشت: یادداشت تفاهم (MOU) میان آمریکا و ایران که رئیسجمهور ترامپ مدعی است بهزودی امضا خواهد شد، بر اساس گفتههای یک دیپلمات از یکی از کشورهای میانجی و یک مقام آمریکایی، خواستار بازگشایی فوری تنگه هرمز بدون دریافت عوارض عبور و همچنین اعطای کاهش تحریمها به ایران بر مبنای میزان پایبندی این کشور به توافق است.
به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: این یادداشت تفاهم، آتشبس را به مدت ۶۰ روز تمدید میکند؛ آتشبسی که لبنان را نیز در بر میگیرد. در طول این مدت، مذاکرات هستهای برگزار خواهد شد.
متن توافق شامل چارچوبی برای رسیدگی به ذخایر اورانیوم غنیشده ایران است، هرچند هرگونه اقدام عملی در مورد برنامه هستهای ایران منوط به دستیابی به توافقی دوم و با جزئیات بیشتر خواهد بود.
وضعیت فعلی
دیپلماتی از یکی از کشورهای میانجی که متن نهایی را برای آکسیوس تشریح کرده، گفته است: «آمریکا و ایران بر سر متن توافق به تفاهم رسیدهاند.»
با این حال، او تأکید کرد که توافق هنوز به تأیید نهایی نیاز دارد.
دو منبع آگاه اعلام کردند که تا عصر پنجشنبه، توافق در سطوح عالی در ایران تأیید شده بود، اما احتمالاً هنوز از سوی رهبر عالی ایران تأیید نهایی نشده است.
ترامپ گفته است انتظار دارد مراسم امضای توافق در آخر هفته برگزار شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز اعلام کرد که تهران «هنوز تصمیم نهایی نگرفته است.»
کاخ سفید طی دو ماه گذشته چندین بار تصور کرده بود که توافق نزدیک است، اما مذاکرات در نهایت شکست خورده بود. با این حال، دیپلمات مذکور ابراز خوشبینی کرد که این بار متن توافق پابرجا خواهد ماند.
آخرین تحولات
چهار فروند هواپیمای ترابری C-17 نیروی هوایی آمریکا روز پنجشنبه به سمت اروپا پرواز کردند و تجهیزات لازم برای احتمال سفر معاون رئیسجمهور ونس به مراسم امضای توافق در ژنو طی روزهای آینده را منتقل کردند.
پشت پرده
به گفته دو دیپلمات از دو کشور میانجی و دو مقام آمریکایی، توافق اولیه شامگاه چهارشنبه پس از ساعتها مذاکره میان میانجی قطری علی الثوادی و وزیر خارجه ایران عباس عراقچی حاصل شد.
در جریان مذاکرات تهران، الثوادی چندین بار از طریق تلفن با نمایندگان ترامپ، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، گفتوگو کرد.
اعلام ترامپ مبنی بر نهایی شدن توافق برای نخستوزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو غافلگیرکننده بود.
به گفته یک منبع آمریکایی که مستقیماً در جریان موضوع قرار دارد، نتانیاهو در روزهای اخیر از جزئیات بیاطلاع بوده و با متحدان نزدیک به دولت ترامپ تماس میگرفته تا اطلاعات بیشتری به دست آورد.
جزئیات توافق
بر اساس این یادداشت تفاهم، ایران متعهد میشود اقداماتی را در ارتباط با برنامه هستهای خود انجام دهد؛ مهمترین آنها این است که هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند و همچنین بنبست موجود پیرامون ذخایر اورانیوم غنیشده خود را حلوفصل کند.
یک مقام ارشد آمریکایی گفته است ترامپ پذیرفته که یکی از گزینههای حل این مسئله، کاهش سطح غنیسازی اورانیوم با غنای بالا در داخل ایران و تحت نظارت بازرسان سازمان ملل باشد.
با این حال، هرگونه اقدام عملی درباره برنامه هستهای ایران تنها در صورتی انجام خواهد شد که توافق دوم نیز حاصل شود؛ موضوعی که با توجه به دشواری مذاکرات فعلی، همچنان نامطمئن به نظر میرسد.
دیپلمات مذکور ادعا کرده است:«یادداشت تفاهم درباره همه مسائل هستهای با جزئیات صحبت میکند» و «تمام خواستههای آمریکا را برآورده میسازد.»
نگاهی دقیقتر
بر اساس این توافق، تنگه هرمز باید فوراً و بدون دریافت عوارض عبور بازگشایی شود و حجم حملونقل دریایی ظرف ۳۰ روز به سطح پیش از جنگ بازگردد.
در مقابل، محاصره اعمالشده از سوی آمریکا نیز لغو خواهد شد.
مقامهای آمریکایی پیشتر به آکسیوس گفته بودند که پس از بازگشایی تنگه، ایران برای مدت ۶۰ روز معافیت موقت از تحریمها دریافت خواهد کرد تا بتواند نفت بفروشد؛ اقدامی که درآمد بسیار مورد نیاز تهران را تأمین خواهد کرد.
در صورتی که ایران به توافق اولیه پایبند باشد و در مذاکرات بعدی «حسن نیت» نشان دهد، میزان کاهش تحریمها افزایش خواهد یافت.
این دیپلمات گفت: «هیچ تاریخ مشخصی برای کاهش تحریمها تعیین نشده و این موضوع به نحوه اجرای توافق بستگی دارد.»
نکته مبهم
هنوز روشن نیست که آیا متن توافق توضیح دقیقی درباره سرنوشت میلیاردها دلار دارایی مسدودشده ایران در خارج از کشور ارائه میدهد یا خیر.
ایران اصرار داشته است که باید بلافاصله پس از امضای هر توافق اولیه، بخشی از این منابع مالی را دریافت کند؛ در حالی که آمریکا گفته است این داراییها به صورت مرحلهای و بر اساس میزان پایبندی ایران آزاد خواهند شد.
یک منبع آمریکایی خارج از دولت ابراز نگرانی کرده که موضوع داراییهای مسدودشده ممکن است در قالب یک توافق جانبی محرمانه تنظیم شده باشد. با این حال، یک مقام آمریکایی اخیراً چنین احتمالی را برای آکسیوس رد کرده است.
به گفته یک مقام آمریکایی و یک منبع از کشورهای میانجی، آمریکا، ایران و قطر در روزهای اخیر درباره سازوکاری گفتوگو کردهاند که بر اساس آن ایران بتواند به بخشی از داراییهای مسدودشده خود در قطر برای خرید کالاهای بشردوستانه دسترسی پیدا کند.
گام بعدی
این توافق که با میانجیگری مشترک قطر و پاکستان حاصل شده، در صورت امضای نهایی طرفین «توافق اسلامآباد» نام خواهد گرفت.
دیپلمات یکی از کشورهای میانجی گفت: «ما در حال همکاری با طرفها برای تکمیل جزئیات نهایی توافق و تعیین تاریخ مراسم امضا هستیم.»
توجه: این متن ادعاهای مطرحشده در گزارش آکسیوس را ترجمه میکند. من صحت یا وقوع این رویدادها را تأیید نمیکنم. اگر بخواهید، میتوانم همچنین بررسی کنم که آیا این گزارش واقعاً منتشر شده و منابع مستقل چه ارزیابیای از آن داشتهاند.
ایرنا: شبکه فاکس نیوز پنجشنبه شب به وقت محلی به نقل از یک مقام آمریکایی مدعی شد که دو پهپاد ایرانی را سرنگون کردهاند.
شبکه فاکس نیوز به نقل از یک مقام ارشد پنتاگون (وزارت جنگ آمریکا) ادعا کرد: در پی تلاش ایران برای هدف قرار دادن کشتیهای عبوری از تنگه هرمز، نیروهای آمریکایی دو پهپاد ایرانی را سرنگون کردند.
این مقام پنتاگون مدعی شد: «به نظر می رسد ایران امشب (پنجشنبه شب) تلاش کرده است کشتیهای تجاریِ در حال عبور از تنگه هرمز را هدف قرار دهد.»
این مقام پنتاگون ادعا کرد: «نیروهای آمریکایی دو پهپاد تهاجمی یک طرفه (انتحاری) ایرانی را سرنگون کردند و تردد کشتیها از طریق تنگه همچنان ادامه دارد.»
ادعای ترامپ:
ما امروز جنگ با ایران را پایان دادیم و آنها موافقت کردهاند که هرگز سلاح هستهای نداشته باشند، چیزی که ما بر آن اصرار داشتیم. این هدف اصلی بود. این ۹۵٪ از کل موضوع را تشکیل میدهد، و آنها این کار را به قویترین شکل ممکن انجام دادهاند.
ما با ایران به توافق رسیدیم. یک معامله بزرگ انجام دادیم. هیچ سلاح هستهای وجود نخواهد داشت.
کار تقریباً تکمیل شده است.
نکتهٔ اصلی این است که هیچ سلاح هستهای در ایران وجود نخواهد داشت. یعنی نه تولید شده و نه خریداری شده./انتخاب
بنا بر اعلام خبرگزاری صداوسیما، یک منبع آگاه نظامی تایید کرد صداهای انفجار شنیده شده در شهرستان سیریک مربوط به مقابله رزمندگان با یک فروند شناور متخلفی است که قصد عبور از تنگه هرمز را داشت
این منبع آگاه در نیروی دریایی سپاه گفت: پس از شرارتهای دیشب ارتش تروریستی و کودککش آمریکا در سواحل جنوبی کشور، نیروی دریایی سپاه تنگه هرمز را مسدود کرده و با اطلاعیههای پی در پی، شناورها را از دریانوردی ناایمن در تنگه هرمز برحذر داشته و اعلام کرده هر گونه تلاش برای گذر از تنگه هرمز، اقدامی مخل امنیت محسوب میشود.
براساس اعلام این منبع نظامی، با شناورهای متخلف از هر نوعی به شدت برخورد خواهد شد.
این منبع آگاه نظامی گفت: ناخدایان و کاپیتانهای کشتیها فریب ارتش تروریستی آمریکا برای گذشتن از تنگه هرمز را نخورند و بر اساس اطلاعیه نیروی دریایی سپاه در لنگرگاه بمانند.
براساس اعلام این مقام نظامی، شناوری که دقایقی پیش مخل نظم دریانوردی اعلام شده بود یک فروند نفتکش است که با اخطار نیروی دریایی سپاه ناچار به رعایت قانون منع تردد در تنگه هرمز شد.
نیروی دریایی سپاه بر حسب وظیفه ذاتی هم اینک مشغول رصد و پایش تنگه هرمز است و با هر شناوری که قصد عبور از این آبراهه را داشته باشد به شدت برخورد میکند.
دنیس سیترونوویچ رئیس سابق میز ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل در تحلیلی عنوان کرد:
در پی گزارشهایی که درباره دیدار طحنون بن زاید با ایرانیها منتشر شده، و همچنین با توجه به توییت امروز ترامپ که بهخوبی با رویکرد او از روزهای جنگ هماهنگ است، لازم است یک نکته را روشن کنم: اسرائیل تقریباً تنها دولتی است که خواهان بازگشت به رویارویی نظامی با ایران است.
نه دولت آمریکا و نه کشورهای حاشیه خلیج فارس، از جمله امارات متحده عربی، تمایلی به بازگشت به جنگ با ایران ندارند. از دیدگاه آنها، کارزار گذشته کافی بوده است. انتظار میرود این موضع پیامدهای قابلتوجهی در آینده نیز داشته باشد.
کشورهای حاشیه خلیج فارس بهخوبی درک میکنند که به هیچ وجه نباید ایران را به گوشهای برانند.
به نظر میرسد که همه بازیگران منطقه (به جز اسرائیل) با این نتیجهگیری که جنگ راهحل مسئله ایران است، فاصله زیادی دارند.
ایجپت اینتل ابزرور نوشت:
یک فروند جنگنده اف‑۳۵آ لایتنینگ ۲ متعلق به نیروی هوایی ایالات متحده، بر فراز امارات متحده عربی کد اضطراری ۷۷۰۰ را مخابره کرده و به نظر میرسد که احتمالاً در حال بازگشت از یک مأموریت در نزدیکی تنگه هرمز است.
به نظر میرسد این جنگنده در حال تغییر مسیر برای فرود اضطراری در پایگاه هوایی الظفره در ابوظبی است.

فارس نوشت:
دقایقی قبل نیروهای ایران اجازۀ عبور یک نفتکش متخلف که بدون هماهنگی وارد محدودۀ تنگه شده بود را ندادند.
صداوسیما اعلام کرد:
شنیده شدن دو صدای انفجار در بندرعباس
منشا صدا هنوز مشخص نیست.
یک منبع در استانداری هرمزگان به تسنیم گفت:
تا این لحظه هیچ اصابت پرتابه و درگیری در سیریک وجود نداشته است.
صداهای شنیده شده از سمت دریا و مرتبط با تنگه هرمز است.
تسنیم نوشت:
آمریکا از طریق واسطه قطری اعلام کرده است که نیازی به اصلاحیههای اخیر آمریکا نیست.
با این حال این متن همچنان نیازمند بررسی و نهایی شدن در نهادهای ذیربط در ایران است.
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه گفت:
ادعاها درباره زمان و مکان توافق صرفا گمانهزنی رسانهای است.
تا مراجع ذیربط درباره تکتک اجزای متن توافق به جمعبندی نهایی نرسند صحبت درباره شکل امضا و مکان آن فایده ندارد.
شبکه کان اسرائیل اعلام کرد که یک کشور منطقهای استفاده اسرائیل از حریم هوایی خود را در جریان حملات هوایی این هفته علیه ایران مسدود کرد.
در حالی که اسرائیل انتظار داشت همان همکاریای را ببیند که در درگیریهای گذشته وجود داشت، یک منبع میگوید که این بسته شدن ناگهانی حریم هوایی، «پیام دیپلماتیکی واضح» درباره تغییر معادلات منطقهای ارسال میکند.
اکسیوس نوشت: بر اساس گفته یک منبع آگاه، نتانیاهو از قبل درباره توافق اطلاع نداشت و زمانی که ترامپ توییت اولیه خود را درباره توافق منتشر کرد، غافلگیر شد.
مهر نوشت: منابع محلی در استان هرمزگان از شنیده شدن صدای انفجاری در دریا، حدود دو کیلومتری ساحل سیریک، خبر میدهند. هنوز علت و منبع این صدا تأیید نشده است.
منابع محلی در منطقه سیریک (استان هرمزگان) میگویند صدای انفجاری در دریا، در فاصله حدود دو کیلومتری ساحل، به گوش رسیده است.
هنوز از ماهیت و علت این انفجار اطلاعات دقیقی در دست نیست، اما با توجه به دستورالعملهای مربوط به بسته بودن تنگه هرمز، این وضعیت احتمالی میتواند در همین راستا باشد.
میدل ایست آی نوشت:
دولت ترامپ تحقیقی را درباره «تریتا پارسی»، منتقد سرشناس جنگ با ایران، آغاز کرده است.
به گفته مقامات آمریکایی و اسنادی که این نشریه طرفدار ترامپ بررسی کرده، مقامات در حال بررسی امکان اخراج (دیپورت) پارسی هستند که شهروندی ایران و سوئد را دارد.
پارسی که یکی از بنیانگذاران و معاون اجرایی مؤسسه کوئینسی و همچنین از بنیانگذاران شورای ملی ایرانیان آمریکا (نایاک) است، از منتقدان سرسخت حملات آمریکا به ایران به شمار میرود.
یک مقام دولت ترامپ به فری پرس گفت که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، «بسیار روشن» اعلام کرده که با «افرادی که از دشمنان ما حمایت میکنند و کارشان به پیشبرد دستور کار آنها و تضعیف امنیت ما منجر میشود» برخورد خواهد کرد.
رسانه بریتانیایی امواج نوشت:
با میانجیگری قطر، آمریکا به شبکه beIN Sports معافیت داده تا مسابقات جام جهانی را در ایران پخش کند.
این امتیاز توسط دولت ایران و کاملاً جدا از هرگونه یادداشت تفاهم (MoU) به دست آمده.
العربیه مدعی شد: آمریکا دسترسی به داراییهای مسدودشده ایران را تسهیل خواهد کرد.
ترامپ مدعی شد: ما به یک توافق بزرگ درباره جنگ با ایران دست یافتهایم. ممکن است در روزهای آینده یک توافق نهایی حاصل شود.
وی افزود: احتمالاً مراسم امضای توافق ایران در اروپا برگزار خواهد شد.
ترامپ در این خصوص ادعا کرد: ممکن است توافق با ایران آخر این هفته در اروپا امضا شود. من نمیتوانم آنجا حضور داشته باشم، اما جیدی ونس حضور خواهد داشت.
او مدعی شد: همه بسیار خوشحال هستند. کل خاورمیانه خوشحال است. و فراتر از خاورمیانه نیز همینطور.
رئیسجمهور آمریکا ادعا کرد: ما بهزودی [توافق را] امضا خواهیم کرد و اسناد در وضعیت تقریباً نهایی هستند. باید خیلی سریع انجام شود.
∎