دستگاه بومی «رُود هِدِر» که عملیات حفاری، بارگیری و حمل را بهصورت پیوسته و یکپارچه انجام میدهد، بیش از ۷۰ درصد داخلیسازی شده، قابلیت کنترل از راه دور دارد و با قیمتی کمتر از نمونههای خارجی برای شرایط زمینشناسی معادن ایران طراحی شده است.
شاهد شیرین مدیرعامل گروه دانشبنیان شایان فناوران در گفتوگو با آناتک، از توسعه تجهیزات مکانیزه حفاری و استخراج معادن زیرزمینی و نقش این دستگاه در افزایش بهرهوری معادن کشور سخن گفت.
وی با اشاره به سابقه فعالیت این مجموعه اظهار کرد: «تقریباً از سال ۱۳۹۴ بهعنوان یکی از نخستین شرکتهای دانشبنیان حوزه معدن و صنایع معدنی کشور، فعالیت خود را ذیل معاونت علمی آغاز کردیم. محصولات ما شامل دستگاههای حفاری تونل و استخراج معادن زیرزمینی است. دستگاه رودهدر برای حفاری پیوسته و مکانیزه مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین لودرهای زیرزمینی و انواع تجهیزات ایمنی و امنیتی معادن زیرزمینی زغالسنگ و صنایع نفت، گاز و پتروشیمی را نیز تولید میکنیم.»
شیرین درباره ضرورت توسعه این محصول گفت: «در کشور، موضوع نیروی انسانی برای کار در معادن زیرزمینی و پروژههای تونلسازی به یک معضل بزرگ تبدیل شده است. این چالش از دهه ۹۰ آغاز شد و اکنون به اوج خود رسیده است. نیروی انسانی متخصص وجود ندارد و ایمنی در تونلسازی و معدنکاری زیرزمینی در روشهای سنتی بسیار پایین است. از سوی دیگر، راندمان پایین باعث شده موضوع اقتصادی بودن تولید و افزایش بهرهوری با مشکلات جدی مواجه شود.»
مدیرعامل گروه دانشبنیان شایان فناوران افزود: «بر همین اساس، حرکت به سمت روشهای ماشینی و مکانیزه اجتنابناپذیر است. ما نیز فعالیت خود را در این مسیر آغاز کردیم و تاکنون در معادن سرب و روی، زغالسنگ، مس و سایر معادن کشور، پروژههای متعددی را با روشهای مکانیزه اجرا کردهایم و به راندمانهای مناسبی دست یافتهایم. این تجربهها میتواند زمینه توسعه این روشها در سطح کشور را فراهم کند.»
دستگاهی همه فن حریف در معادن
شیرین درباره سازوکار دستگاه رودهدر توضیح داد: «این دستگاه بهصورت مکانیزه عملیات حفاری، بارگیری و باربری را به شکل پیوسته انجام میدهد. در روشهای سنتی، برای هر بخش از عملیات نیاز به ماشینآلات جداگانه وجود دارد؛ یک دستگاه حفاری میکند، دستگاه دیگری بارگیری را انجام میدهد و ماشین دیگری وظیفه حمل را بر عهده دارد. اما رودهدر تمامی این فرآیندها را بهصورت یکپارچه انجام میدهد.»
وی ادامه داد: «به همین دلیل این دستگاه میتواند نسبت به روشهای سنتی، راندمانهای بسیار بالاتری ایجاد کند و حداقل چهار برابر افزایش بهرهوری داشته باشد.»
طراحی متناسب با موقعیت زمینشناسی ایران
مدیرعامل گروه دانشبنیان شایان فناوران درباره ویژگیهای فناورانه این محصول گفت: «این دستگاه قابلیت کنترل از راه دور دارد و میتواند بهصورت ریموت کنترل هدایت شود. همچنین امکان تعریف برنامه کاری از پیش تعیینشده یا Pre-programmed برای آن وجود دارد. دستگاه متناسب با شرایط خاک، سنگ، معادن و ویژگیهای ژئوفیزیکی ایران طراحی و ساخته شده و به همین دلیل میتواند در مقاطع کوچک و شرایط مختلف عملیاتی بهخوبی فعالیت کند.»
وی در تشریح تفاوت این محصول با نمونههای خارجی اظهار کرد: «یکی از مهمترین تفاوتها، ابعاد دستگاه است. ما آن را براساس نیاز بازار ایران طراحی و اصلاح کردهایم؛ چه برای معادن و چه برای پروژههای تونلسازی شهری. موضوع دیگر، قابلیت کنترل از راه دور است که در بسیاری از نمونههای وارداتی وجود ندارد. علاوه بر این، از نظر قیمت نیز توان رقابت با محصولات خارجی را داریم.»
شیرین افزود: «قیمت این دستگاه تقریباً نصف نمونههای اروپایی است و حتی میتوانیم محصول را با قیمتی حدود ۸۰ درصد نمونههای چینی به مشتری تحویل دهیم.»
بومیسازی ۷۰ درصدی تجهیزات
وی درباره میزان داخلیسازی این محصول گفت: «بیش از ۷۰ درصد ساخت داخل در این دستگاه محقق شده است. وزارت صمت نیز پس از بررسیهای انجامشده این میزان داخلیسازی را تأیید کرده است؛ بنابراین حدود ۷۰ درصد از اجزای این دستگاه در داخل کشور تولید میشود.»
افزایش راندمان تا پنج برابر
شیرین با اشاره به اثرات استفاده از این فناوری در معادن تصریح کرد: «در روشهای فعلی، برای استخراج مواد معدنی یا حفاری تونلهای دسترسی، در هر جبهه کاری و در هر شیفت معمولاً بیش از ۱۲ نفر نیروی انسانی درگیر هستند. در حالی که این دستگاه با سه نفر نیروی انسانی میتواند همان عملیات را انجام دهد.»
وی ادامه داد: «از آنجا که حفاری، بارگیری و حمل بهصورت پیوسته انجام میشود، راندمان عملیات میتواند چهار تا پنج برابر افزایش یابد. این نتایج در پروژههایی که خودمان بهصورت مستقیم اجرا کردهایم ثبت و مستندسازی شده است.»
مدیرعامل گروه دانشبنیان شایان فناوران افزود: «با کاهش هزینههای نیروی انسانی، حذف هزینههای مربوط به مواد ناریه و افزایش چندبرابری راندمان، طبیعتاً سودآوری پروژههای معدنی نیز افزایش پیدا میکند.»
وی درباره انطباق این محصول با شرایط معادن ایران گفت: «زمینشناسی ایران در مناطق مختلف ویژگیهای متفاوتی دارد. معادن زغالسنگ البرز شرقی، البرز مرکزی، ایران مرکزی و خراسان جنوبی معمولاً در لایههای جوانتر قرار دارند و مقاومت کمتری دارند. در مقابل، معادن عمیقتر مانند برخی معادن طبس و کرمان با مقاومتهای بالاتر و همچنین احتمال بیشتر گازخیزی مواجه هستند.»
شیرین افزود: «دستگاه ما قابلیت استفاده در معادن زغالسنگ را بهصورت ضدانفجار دارد و گواهینامههای ضدانفجار آن را نیز مستقیماً از اروپا دریافت کردهایم. این موضوع موجب افزایش ایمنی و کاهش خطاهای انسانی و حوادث ناشی از آن میشود.»
وی خاطرنشان کرد: «با توجه به اینکه خودم در رشته مهندسی معدن تحصیل کردهام و شناخت کافی از شرایط مکانیک سنگ، ژئوفیزیک و زمینشناسی کشور وجود داشت، تلاش کردیم دستگاه را برای بدترین سناریوهای عملیاتی طراحی کنیم تا در شرایط مختلف، راندمان مطلوبی ارائه دهد.»
هدفگذاری برای نزدیک شدن به استانداردهای اروپایی
مدیرعامل گروه دانشبنیان شایان فناوران در پاسخ به این پرسش که آیا این محصول توان جایگزینی کامل نمونههای خارجی را دارد، گفت: «در کشور ما مهمتر از آنکه صرفاً به رقابت با نمونههای خارجی فکر کنیم، باید از یک نقطه شروع کنیم. ما این مسیر را آغاز کردهایم.»
وی ادامه داد: «از نظر کیفیت، با نمونههای چینی بهطور کامل رقابت میکنیم. درباره محصولات اروپایی نیز نمیتوان ادعا کرد که امروز در سطح آنها قرار داریم؛ زیرا شرکتهای اروپایی نزدیک به یک قرن سابقه تحقیق و توسعه در این حوزه دارند و طبیعتاً تجربه بسیار بیشتری اندوختهاند.»
به گفته شیرین، پس از حدود ۱۰ سال فعالیت، این محصول به کیفیتی معادل ۷۰ تا ۸۰ درصد نمونههای اروپایی رسیده است.
وی در پایان تأکید کرد: «مهمتر از همه، ایجاد فرهنگ استفاده از محصول داخلی و توسعه فرهنگ مکانیزاسیون در معادن کشور است. با توجه به شرایط فعلی و محدودیتهای ایجادشده در تأمین مواد ناریه، زمان آن رسیده است که بهرهبرداران بیش از گذشته به روشهای مکانیکی و مکانیزه توجه کنند. اگر این فرهنگ شکل بگیرد و بازار توسعه یابد، قطعاً کیفیت محصولات داخلی نیز به مرور زمان ارتقا پیدا خواهد کرد و حتی میتواند با نمونههای اروپایی رقابت کند.»
انتهای پیام/