صمد حمزهای روز دوشنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا، با اشاره به شعار «بازاندیشی؛ فراتر از جهانی که میشناسیم، رابطهای نو با اقیانوسها»، بر اهمیت راهبردی دریاها و اقیانوسها در حفظ حیات زمین تاکید کرد و افزود: دریاها و اقیانوسها علاوه بر تامین بخش قابل توجهی از اکسیژن مورد نیاز کره زمین، نقش اساسی در تنظیم اقلیم، تامین امنیت غذایی و حفظ تنوع زیستی ایفا میکنند و سلامت آنها ارتباط مستقیمی با آینده زندگی بشر دارد.
وی اضافه کرد: آلودگیهای نفتی، ورود پسماندهای پلاستیکی، کاهش اکسیژن محلول آب، اسیدی شدن دریاها و پیامدهای ناشی از تغییرات اقلیمی از مهمترین تهدیداتی هستند که اکوسیستمهای دریایی را با چالش مواجه کردهاند و ادامه این روند میتواند معیشت میلیونها نفر از ساکنان مناطق ساحلی را تحت تاثیر قرار دهد.
حمزهای با اشاره به ویژگیهای منحصربهفرد خلیج فارس و دریای عمان گفت: خلیج فارس به عنوان یک پهنه آبی نیمهبسته، کمژرفا و دارای شرایط دمایی و شوری ویژه، زیستگاه ارزشمند جنگلهای حرا و مرجانهای مقاوم است و دریای عمان نیز به دلیل ارتباط مستقیم با آبهای آزاد اقیانوس هند، از غنای زیستی قابل توجهی برخوردار است.
وی خاطرنشان کرد: این زیستبومهای ارزشمند در سالهای اخیر با تهدیدهایی همچون آلودگیهای نفتی و صنعتی، ورود فاضلابهای تصفیهنشده، صید بیرویه، تخریب زیستگاههای حساس ساحلی و پیامدهای تغییرات اقلیمی مواجه بودهاند که ضرورت حفاظت از آنها را دوچندان میکند.
مدیریت پایدار منابع دریایی مستلزم عبور از نگاه صرفاً مصرفمحور
رئیس مرکز اقیانوسشناسی هرمزگان تاکید کرد: مدیریت پایدار منابع دریایی مستلزم عبور از نگاه صرفاً مصرفمحور و حرکت به سوی رویکردی مبتنی بر دانش، مسئولیتپذیری و توسعه پایدار است.
وی نقش مراکز علمی و پژوهشی را در این مسیر تعیینکننده دانست و افزود: پایش مستمر کیفیت آب، شناسایی منابع آلودگی، ارزیابی ذخایر آبزیان، مطالعه اثرات تغییرات اقلیمی و توسعه فناوریهای بومی برای مقابله با آلودگیهای دریایی و احیای زیستگاههای آسیبدیده از جمله اقداماتی است که باید با جدیت دنبال شود.
حمزهای همچنین بر اهمیت مشارکت جوامع محلی در حفاظت از دریاها تاکید کرد و گفت: صیادان و ساکنان سواحل به واسطه تجربه و دانش بومی خود میتوانند نقش موثری در مدیریت پایدار صید، حفاظت از زیستگاههای دریایی و گزارشدهی آلودگیها ایفا کنند.
وی توسعه مشاغل جایگزین و پایدار از جمله گردشگری دریایی، آبزیپروری و سایر فعالیتهای سازگار با محیط زیست را از راهکارهای کاهش فشار بر منابع دریایی عنوان کرد.
رئیس مرکز اقیانوسشناسی هرمزگان در ادامه، تشکلهای مردمی و سازمانهای مردمنهاد را حلقه اتصال میان جامعه و نهادهای اجرایی دانست و اظهار کرد: ارتقای آگاهی عمومی، اجرای برنامههای آموزشی، برگزاری پویشهای پاکسازی سواحل و مطالبهگری در حوزه محیط زیست دریایی از مهمترین ظرفیتهای این نهادها به شمار میرود.
خلیج فارس و دریای عمان سرمایههایی راهبردی و میراثی ارزشمند برای نسلهای آینده است
وی افزود: در کنار مشارکت مردمی، دستگاههای اجرایی و حاکمیتی نیز باید با تقویت نظارتها، اجرای دقیق قوانین زیستمحیطی، توسعه زیرساختهای تصفیه فاضلاب، مدیریت صید و گسترش مناطق حفاظتشده دریایی، نقش خود را در صیانت از این سرمایههای ملی ایفا کنند.
حمزهای همچنین بر ضرورت توسعه همکاریهای منطقهای و دیپلماسی زیستمحیطی با کشورهای همسایه تاکید کرد و گفت: بسیاری از چالشهای زیستمحیطی دریاها ماهیتی فرامرزی دارند و مقابله با آنها نیازمند همکاری و هماهنگی مشترک کشورهای منطقه است.
وی در پایان تصریح کرد: خلیج فارس و دریای عمان سرمایههایی راهبردی و میراثی ارزشمند برای نسلهای آینده هستند و حفاظت از آنها تنها زمانی محقق میشود که جامعه علمی، جوامع محلی، نهادهای مردمی و دستگاههای دولتی در کنار یکدیگر برای حفظ این اکوسیستمهای حیاتی تلاش کنند.