گروه بینالملل: حزب عدالت و توسعه برای ماندن در قدرت و تشکیل دولت یکی از 3 گزینه زیر را پیش رو دارد در غیر این صورت براساس قانون اساسی ترکیه، رئیسجمهور میتواند در صورت ناتوانی احزاب در تشکیل دولت 45 روز پس از انتخابات سراسری، دعوت به برگزاری یک انتخابات دیگر کند. البته از آنجا که رجب طیباردوغان رئیسجمهوری جاهطلب است که قصد دارد از طریق اکثریت پارلمانی، قانون اساسی کشور را به نفع افزایش اختیارات خود و تبدیل نظام پارلمانی به ریاستی که خود در آن نفر اول باشد، تغییر دهد، بعید نیست او با نیمنگاهی به مانورهای تبلیغاتی و حتی تقلب سازمانیافته در یک انتخابات جدید (آن طور که احزاب مخالف آکپارتی مدعی هستند) در تشکیل دولت ائتلافی توسط نخستوزیر همحزبیاش که رئیس حزب حاکم نیز هست، کارشکنی کند تا کار به یک انتخابات دیگر بکشد. در اینجا حالات مختلفی را که به تشکیل یک دولت جدید در آنکارا میانجامد بررسی میکنیم:
1- تشکیل دولت اقلیت عدالت و توسعه: در نظامهای پارلمانی مثل ترکیه، دولتهایی که دارای اکثریت در مجلس قانونگذاری نیستند میتوانند یک دولت اقلیت براساس ائتلافهای گوناگون در موضوعات مختلف تشکیل دهند یا حتی به گرفتن رای اعتماد از سایر احزاب مخالف که در ائتلاف شرکت نمیکنند بپردازند. اما مساله اینجاست که هر 3 حزب دارای کرسیهای قابل توجه در انتخابات یکشنبه همقسم شدهاند که به حکومت حزب حاکم عدالت و توسعه پایان دهند و رهبران آنها بلافاصله پس از انتخابات تاکید کردهاند که نه خبری از ائتلاف با حزب اردوغان و داوود اوغلو است و نه رای اعتماد.
2- ائتلاف عثمانی- ملی: حرکت ملی، دومین حزب بزرگ مخالف در پارلمان، دارای مشترکاتی با حزب عدالت و توسعه است. هر دو گروه به دنبال احیای عثمانیگری هستند و دارای پایگاه در میان قشر مذهبی و نیز بخشهای فقیرتر کشور بوده و موضعی بدبینانه درباره متحدان غربی ترکیه دارند. اما ملیگراها فراموش نمیکنند که آخرین بار که بخشی از یک دولت ائتلافی بودند توسط همین حزب عدالت و توسعه در سال 2002 از ساختمان نخستوزیری بیرون شدند. دولت باغچهلی، رئیس حزب حرکت ملی، در اولین اظهار نظر رسمی خود پس از انتخابات گفت حزبش آماده است در صورت دستیابی دیگران به توافقی برای ائتلاف در جایگاه حزب مخالف در پارلمان آتی فعالیت کند و اگر چنین توافقی حاصل نشد، تکرار انتخابات بهترین نتیجه خواهد بود. به معنای دیگر ملیگراها دیگر قید ائتلاف با حزب حاکم را زدهاند. مهمترین مانع در ائتلاف بین ملیگراها و عدالت و توسعه، مساله کردهاست. یکی از خطمشیهای مهم اردوغان و داووداوغلو پیگیری فرآیند صلح با شورشیان کرد مسلح بود که طی
30 سال گذشته با ارتش این کشور درگیر بودهاند. در نظر ملیگراها تن دادن به هر نوع درخواست از جانب پکک مترادف با خیانت است.
3- ائتلاف عثمانی-کردی: بزرگترین برنده این انتخابات حزب مورد حمایت اکثریت کردها یعنی حزب دموکراتیک خلقها بود که با کسب 13 درصد آرا توانست برای نخستین بار کرسی پارلمانی کسب کند. اگرچه کردها سابقه نان قرض دادن به اردوغان و حزب حاکم را در جریان انتخابات ریاستجمهوری و همچنین فرآیند مذاکرات صلح داشتهاند اما بعید است حالا که بالاخره جای پایی در حاکمیت پیدا کردهاند این بار تن به تبعیت از حزب در حال افول حاکم بدهند. صلاحالدین دمیرتاش، یکی از 2 رئیس این حزب، روز یکشنبه و در حالی که هنوز شمارش آرا ادامه داشت هر گونه ائتلاف با عدالت و توسعه را رد کرد.
4- ائتلاف احزاب دیگر: احتمال همکاری بین حزب عدالت و توسعه و بزرگترین حزب مخالف یعنی خلق جمهوریخواه وجود ندارد. خصومت بین ملیگراها و کردها نیز امکان ایجاد ائتلافی سهگانه متشکل از احزاب مخالف را کاملا بعید میسازد.
راههای تشکیل دولت جدید آنکارا
ائتلافهای دشوار، انتخابات تکراری
صاحبخبر -