کودکیاش در سالهای سخت جنگ جهانی دوم و اشغال ایران سپری شد. وی در آن سالها با معلم سرخانه، تحصیل را دنبال کرد. مدرسههای کیهان، ژاندارک و انوشیروان دادگر از مدارسی بود که او در آنجا درس خواند.
دورة متوسطه خود را به انگلستان رفت و تحصیلات عالی دانشگاهی را با انتخاب رشته تاریخ در اسکاتلند گذراند و در سال 1335 موفق به اخذ درجة فوق لیسانس از دانشگاه ادینبورگ گردید و به دنبال آن در دانشگاه تهران با سمت مربی استخدام شد. در پیگیری تحصیلات در سالهای 59-1356 برای گذراندن دورة دکتری عازم اسکاتلند شد و موفق به دریافت دکترای تاریخ از دانشگاه ادینبورگ گردید و رسالة دکتری خود را دربارة: «احزاب سیاسی در دورة مشروطیت» به رشته تحریر درآورد.
اتحادیه پس از اخذ مدرک دکتری در سال 1358 و بازگشت به ایران در دانشگاه تهران واحدهای درسی مختلفی از جمله: تاریخ قاجاریه، جنبشهای یکصد ساله اخیر و تاریخ خاورمیانه را تدریس میکرد. وی پس از سه دهه تحقیق و پژوهش در سال 1378 از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران بازنشسته شد، اما همچنان به کار تدریس ادامه میدهد.
خانم دکتر اتحادیه در سال 1362 با تأسیس نشر تاریخ ایران فعالیتهای علمی و تاریخی خود را گسترش داد که این مؤسسه تا به امروز به فعالیت خود ادامه داده است.
کتابهای سایهسار مهربانی، ستایش میلاد و کارنامة دکتر منصوره اتحادیه نظام مافی از مصطفی زمانینیا درباره او منتشر شدهاست.
از جمله آثار او میتوان به تدوین کتابهای تاریخ غفاری با همکاری سیروس سعدوندیان، خاطرات و اسناد حسینقلیخان نظام السلطنه مافی، گزیدهای از مجموعه اسناد عبدالحسین میرزا فرمانفرما با همکاری سیروس سعدوندیان، نامههای یوسف مغیث السلطنه، سیاق عشیرت در عصر قاجاریه، آمار دارالخلافة تهران: اسنادی از تاریخ اجتماعی تهران در عصر قاجار، خاطرات تاجالسلطنه با همکاری سیروس سعدوندیان، پیدایش و تحول احزاب سیاسی مشروطیت، دورههای یکم و دوم مجلس شورای اسلامی، شیوه تاریخ نگاری، اینجا طهران است...: مجموعه مقالاتی درباره طهران ۱۳۴۴-۱۲۶۹ه. ق.، سقوط ساسانیان: فاتحان خارجی، مقاومت داخلی و تصویر ِ پایان ِ جهان، با همکاری دکتر تورج دریایی، فرحناز امیرخانی، روزبه زرینکوب و تألیف پیدایش نشر تاریخ و تحول احزاب سیاسی در مجلس سوم و ترجمة آثاری چون سفرنامه آگوست بنتان، ژنرال سمینو در خدمت ایران عصر قاجار و جنگ هرات (۱۳۲۶-۶۶ ق.)، زندگی، زمانه و آثار بیهقی اشاره کرد.
∎
نظر شما