سرویس اقتصادی جوان آنلاین: به گزارش «جوان»، پس از حملات پهپادی به دو مرکز فرآورش نفت سعود یها، عربستان حداقل تا یک هفته ۷/ ۵ میلیون بشکه از ظرفیت تولیدی خود را از دست دادهاند. این در حالی است که وزارت انرژی عربستان اعلام کرده مشکلی در تأمین تقاضای بازار وجود ندارد و این کشور میتواند از ذخایر خود نفت مورد نیاز بازار را تأمین کند.
ریاض ۱۸۸ میلیون بشکه نفت ذخیره دارد و تنها میتواند تا ۳۳ روز دیگر نیاز عربستان و مصرفکنندگان را برطرف کند. از سوی دیگر، مصرفکنندگان نیز میتوانند بخشی از ذخایر خود را آزاد کنند تا قیمت نفت سه رقمی نشود.
امریکا بزرگترین مصرفکننده نفت جهان و یک تولیدکننده اصلی است. ذخایر نفت استراتژیک این کشور که در مخازن ذخیره در سواحل تگزاس و لوئیزیانا نگهداری میشوند، در حال حاضر شامل حدود ۶۴۵ میلیون بشکه نفت هاست که معادل مصرف یک ماه امریکاست. طبق اداره اطلاعات انرژی امریکا، این کشور ۱ /۴۱۶ میلیون بشکه دیگر ذخیره نفتی دارد که توسط تولیدکنندگان، پالایشکنندگان و تاجران نفت نگهداری میشود.
روز گذشته هم رئیسجمهور امریکا اعلام کرد که به خاطر حمله به تأسیسات نفتی عربستان سعودی مجوز استفاده از ذخایر استراتژیک نفت امریکا را صادر کردهاست. رابرت رایان، استراتژیست ارشد کالا و انرژی در مرکز تحقیقات بیسیای مونترال ذخایر استراتژیک نفت چین را ۵۱۰ میلیون بشکه تخمین میزند در حالی که سنگ ییک تی، یک تحلیلگر در شرکت اسای ای انرژی، مقدار این ذخایر را ۳۲۵ میلیون بشکه میداند.
آلمان هم در این باره اعلام کرده تصمیم آزادسازی ذخایر استراتژیک نفتی برای اصلاح اختلال در عرضه نفت باید به صورت مشترک بین اعضای آژانس بینالمللی انرژی گرفته شود و در حال حاضر چنین ملاحظاتی وجود ندارد.
واکنشهایی از جنس نگرانی
بلومبرگ در این رابطه نوشت این اتفاق بدترین شوک برای بازارهای نفتی از زمان حمله صدام، دیکتاتور معدوم عراق، به کویت در سال ۱۹۹۰ است. این میزان نفت از دست رفته، حتی از کسری عرضه نفت ایران، ناشی از انقلاب اسلامی در سال ۱۹۷۹ نیز بیشتر است.
به نوشته راشاتودی، منطقه البقیق و تأسیسات آن در واقع نگین تاج پادشاهی سعودیها بر صنعت نفت جهان به شمار میرود که برای بازارهای جهانی نیز بسیار اهمیت دارد.
این حملات اثرات خود را بر بازار بورس عربستان هم گذاشته به طوریکه ارزش کل سهام بورس عربستان سعودی در پی این حملات ۳/ ۲ درصد کاهش یافتهاست.
مؤسسه مستقل «انرژی اسپکت» اعلام کرد که پس از حمله پهپادی به آرامکو عربستان که نیمی از تولید نفت این کشور را از کار انداخته است، این کشور به واردکننده عمده محصولات فراوری مانند بنزین، گازوئیل و نفت سنگین تبدیل میشود. همچنین دیروز قیمت آتی بنزین در امریکا هم ۹ /۱۲ درصد افزایش یافت و نفت کوره در امریکا ۸ /۱۰ درصد رشد کرد و همچنین قرارداد نفت آتی در شانگهای چین هم معادل ۸ درصد رشد داشتند.
بنا به اعلام مؤسسه فوربس و برخی دیگر کارشناسان در صورتی که کمبود عرضه نفت ناشی از خسارت وارده به تأسیسات نفتی سعودیها به درازا بکشد، این احتمال وجود دارد که قیمت نفت از ۱۰۰ دلار عبور کند. با توجه به اینکه از ۳/ ۲ میلیون بشکه در روز مازاد ظرفیت تولید جهانی نفت، ۶/ ۱ میلیون بشکه در روز در اختیار عربستان سعودی است، «اساند پی گلوبال پلاتس آنالیتیکس» برآورد کرده که قیمت نفت برنت در روزهای آینده تا مرز ۸۰ دلار در هر بشکه پیش خواهد رفت.
چه اتفاقی رخ دادهاست؟
بلوغ یک ساله حملات پهپادی به نفت عربستان، از هدف قرار دادن نفتکشهای آرامکو بود. ابتدا در دریای سرخ، بعد در دریای عمان؛ مرحله بعدی در بنادری مانند فجیره بود. بعد از حملات به نفتکشها و بنادر، نوبت به خط لوله رسید. خط لوله شرقی- غربی با ظرفیت ۴ میلیون بشکه هدف گرفت تا دور زدن تنگه هرمز به همین راحتی نباشد. اوج بلوغ آنجا بود که پهپادها به قلب آرامکو حمله کردند؛ به اشتباه گفته میشود پالایشگاهها مورد حمله قرار گرفتهاست در حالی که اهداف مراکز فرآورش بود.
در اینباره باید گفت وقتی نفت از مخازن استخراج میشود باید راهی کارخانههای فرآورش شود تا آب، نمک و گاز از آن جدا و به بنادر صادراتی و پالایشگاهها راهی شود. بقیق بزرگترین پلنت فرآورشی جهان و خریص یکی دیگر از پلنتهای بزرگ فرآورشی مجموعا با ظرفیتی حدود ۵/ ۸ میلیون بشکه. در واقع انصارالله ۵/ ۸ میلیون بشکه را هدف قرار داد که ازاین میزان، ۷/ ۵ میلیون بشکه تا هفتهها از دسترس خارج شد.
عربستان زمانی را برای راهاندازی دو واحد فرآورش نفت خود اعلام نکرده است، اما به گفته کارشناسان عمق و گستردگی حملات پهپادی، نشان میدهد که بازگشت تولید عربستان دستکم به چند هفته زمان نیاز دارد. در همینباره آرامکو به مشتریان خود اعلام کرده احتمالاً درجات سبکتر نفت را با نفت سنگین جایگزین میکند. یک پالایشگاه در شمال آسیا اعلام کرد به جای انواع نفت سبک، نفت خام متوسط و سنگین عربستان را دریافت خواهد کرد. آرامکو همچنین به برخی خریداران چینی خود اعلام کرد مقدار نفتی که عربستان صادر میکند تغییر نخواهد کرد، ولی احتمالاً درجات آن تغییر میکند.