شناسهٔ خبر: 21963607 - سرویس بین‌الملل
نسخه قابل چاپ منبع: ایرنا | لینک خبر

مختصات دور تازه بحران در شبه جزیره کره و سناریوهای پیش رو

تهران- ایرنا- رییس جمهوری آمریکا پس از مجادلات شدید با رهبر کره شمالی و تهدید این کشور به حمله نظامی، از آمادگی برای مذاکره با پیونگ یانگ خبر داده است؛ اظهارنظری که دیگر بار نگاه تحلیلگران را متوجه تحولات شرق آسیا و شبه جزیره کره ساخت.

صاحب‌خبر -

به گزارش گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا، دولت جمهوریخواه آمریکا در ماه های گذشته مواضع بسیار خصمانه ای را در برابر کره شمالی در پیش گرفت و سبب شد بار دیگر شبه جزیره کره به کانون التهاب بین الملل تبدیل شود.
در برابر تهدیدات «دونالد ترامپ» رییس جمهوری آمریکا، رهبر کره شمالی دستور آزمایش تازه ترین جنگ افزارهای این کشور را صادر کرد و این رخداد سبب افزایش شدید نگرانی ها در مورد وقوع درگیری در شرق آسیا شد.
ترامپ اکنون پس از اعلام مکرر بی فایدگی مذاکره با کره شمالی، از آمادگی واشنگتن برای گفت وگو در خصوص بحران شبه جزیره کره سخن می گوید. پژوهشگر ایرنا برای بررسی وضعیت بحران کره و چشم اندازهای پیش رو با «سعیدرضا اتحادی» کارشناس مسایل شرق آسیا گفت و گو کرده که متن آن در ادامه آمده است:

***ایرنا: با روی کار آمدن ترامپ شاهد تشدید تقابل بین پیونگ یانگ و واشنگتن هستیم که این تقابل پس از آزمایش بمب هیدروژنی کره شمالی در اواخر تابستان گذشته به اوج خود رسید و ترامپ این کشور را به حمله نظامی تهدید کرد. این تنش ها بیشتر تحت تاثیر رویکردهای رییس جمهوری جمهوریخواه آمریکا تشدید شده یا رفتارهای رهبر کره شمالی تهاجمی تر شده است.
**اتحادی: به نظر می رسد اوج گیری این بحران بیش از آن که مربوط به تغییر رفتار کیم جونگ اون جوان باشد حاصل رفتار و شعارهای تهاجمی دونالد ترامپ است. شاید ترامپ نیز مانند سلف جمهوریخواه خود(جرج دبلیو بوش) بر این باور است که با افزایش فشارها به کره شمالی می تواند گفت وگوهای شکست خورده شش جانبه را زنده کند و به این طریق به مذاکره کنندگان سابق اوباما درس سیاست بدهد. البته گفت گوهای شش جانبه میان کره شمالی، کره جنوبی، ایالات متحده آمریکا، روسیه، ژاپن و چین یک سال پس از قرارگرفتن کره شمالی در محور شرارت اعلام شده از سوی بوش آغاز شد. به رغم پیشرفت های نسبی که در این مذاکرات حاصل شده بود، تلاش پیونگ یانگ برای پرتاب موشک ماهواره بر و متعاقب آن مواضع شدید شورای امنیت سازمان ملل متحد موجب شد کره شمالی از «ان پی تی» خارج شود و این کشور به توسعه هرچه بیشتر توان هسته ای خود پرداخت.
دونالد ترامپ قصد داشت با اعمال فشار و تهدید، رهبران کره شمالی را پای میز مذاکره بکشاند که با آزمایش متوالی انواع بمب های هسته ای از سوی این کشور منزوی و اسرارآمیز مواجه شد. رهبر جوان کره شمالی نیز که در ابتدای کار سعی در نشان دادن چهره ای متفاوت و تحول گرا از خود داشت به مرور به این نتیجه رسیده است که تنها راه بقای حکومت کمونیستی خاندان کیم، در پیش گرفتن رویکردی تهاجمی تر و توسعه روزافزون توان بازدارندگی خود است.

***ایرنا: آزمایش بمب هیدروژنی کره شمالی چه تاثیری بر معادلات شرق آسیا دارد؟
**اتحادی: با توجه به اینکه اخبار مربوط به کره شمالی به صورتی کاملاَ محدود و کنترل شده به جهان بیرون درز می کند نمی توان با قاطعیت گفت که این کشور با وجود تمام محدودیت های اعمال شده چگونه توانسته است به فناوری بمب هیدروژنی و انواع موشک بالستیک دست پیدا کند؛ تسلیحاتی که مخاطب آن بیش از هر کشور دیگری ایالات متحده است.
رسانه های کره شمالی با بدترین الفاظ ممکن به ژاپن و کره جنوبی به دلیل اتحاد با ایالات متحده و اختصاص بخشی از خاک خود برای پایگاه های نظامی این کشور حمله می کنند. به موازات این مواضع و به رغم حمایت روسیه و چین از جدیدترین تحریم های شورای امنیت علیه کره شمالی، این کشور سعی کرده همچنان حمایت این دو کشور دوست را پشت خود داشته باشد.
در مورد پیامدهای آزمایش اخیر کره شمالی بیشترین تهدیدات متوجه همسایه جنوبی بوده و اقتصاد کره جنوبی متحمل مهم ترین ضربات از پس لرزه های آزمایش بمب هیدروژنی همسایه شمالی خود شده است چرا که اصولا اقتصاد کره جنوبی بر تولید و صادرات استوار است که به این منظور نیاز به سرمایه گذاری های کلان از سوی افراد و شرکت های داخلی و خارجی دارد. شاید در اوضاع کنونی بیش از پیونگ یانگ، این سئول است که پایان فوری این بحران را آرزو داشته باشد.
به هر صورت به نظر می رسد چنانچه سرنوشت این بحران به وسیله دیپلماسی حل شود و چین بتواند سهم بیشتری از میدان دیپلماسی برای خود حاصل کند، پایگاه ایالات متحده در شرق ضعیف تر شود؛ پایگاهی که با سیاست «نگاه به شرق» اوباما نیز نتوانسته بود به خوبی در برابر اقدامات چین مقاومت کند و اکنون با بحران سازی های دونالد ترامپ شاید بیش از هر زمان دیگری این پایگاه رو به ضعف بگذارد.

***ایرنا: با توجه به واقعیت های توان نظامی کره شمالی، این کشور تا چه حد دارای قدرت بازدارندگی در برابر حمله احتمالی آمریکا است؟
**اتحادی: هر چند در یک برهه زمانی کوتاه، داشتن بمب های هسته ای به قدرت بازدارندگی بالا تعبیر می شد اما امروزه نمی توان تنها به تملک این فناوری اکتفا کرد. چه اینکه ابرقدرت های نظامی در حال توسعه سامانه های دفاع موشکی خود هستند و سرمایه گذاری های کلانی نیز در این زمینه صورت داده اند. تنها نگرانی موجود در حال حاضر، حمله پیش دستانه آمریکا به تاسیسات دفاعی و هجومی کره شمالی است. پیونگ یانگ به خوبی بر این نکته واقف است که اگر شروع کننده جنگ باشد دیگر حمایت دوستان خود را نخواهد داشت. آمار دقیقی از توانایی نظامی واقعی کره شمالی وجود ندارد. پس از سال ها تحریم، شاید جنگ افزارهای این کشور چندان توان مقابله با آمریکا و متحدانش را نداشته باشد. استفاده از هر یک از انواع بمب هسته ای نیز به معنای نابودی این کشور است. به هر روی، به نظر می رسد که موانع موجود بر سر راه اقدام نظامی علیه کره شمالی، افکار عمومی و حامیان در سایه پیونگ یانگ هستند.

***ایرنا: با توجه به افزایش اصطکاک ها در شبه جزیره کره آیا امکان یا چشم اندازی از آغاز مذاکره می بینید؟ به ویژه اینکه آمریکای ترامپ در حال مقابله با توافق هسته ای با ایران است.
**اتحادی: همانطور که گفته شد، آمریکای ترامپ بیش از این که دنبال نابودی کره شمالی باشد در پی انجام مذاکرات به سبک و روش دلخواه خود است. ترامپ بیش از هر چیز یک تاجر است و برای او منفعت جویی در راس همه امور قرار دارد. اما اگر اتفاقات از پیش تعیین نشده ای رخ بدهد و کره شمالی رویکرد تهاجمی تری در پیش بگیرد اوضاع تفاوت خواهد کرد. چرا که یکی از وعده های ترامپ در دوران انتخابات، بازگرداندان اعتبار و ابهت آمریکا بوده و بدون شک هر اقدامی که به این اقتدار آسیب برساند، اوضاع را به شدت پیچیده خواهد کرد.

***ایرنا: در کشمکش های اخیر، موضع چین آیا همچون گذشته تاثیرگذار است؟
**اتحادی: بحران شبه جزیره کره حاصل رویارویی آمریکا و متحدان غربی از یک سو و شوروی سابق و چین در دیگر سو است. پس از گذشت سال های جنگ سرد همچنان این تقابل پا برجا است به خصوص انشقاق و مناقشه در این شبه جزیره بیش از هرکشور دیگری به نفع چین است. چون با این وضعیت در واقع کره جنوبی تبدیل به یک جزیره شده و همین امر باعث کنترل رشد اقتصادی این کشور شده است. در بحران کنونی نیز هر جند چین در ظاهر با جامعه جهانی تا حدودی همراهی کرده است اما از تمام ابزارهای خود برای فشار بیشتر بر پیونگ یانگ و کنترل اوضاع استفاده نکرده است. در واقع چین از این موقعیت به عنوان ابزاری برای چانه زنی با ایالات متحده استفاده خواهد کرد و تنها منتظر زمان مناسب برای آن است.

***ایرنا: کره شمالی طی فرایند تاریخی تقابل با آمریکا و افزایش توان موشکی و هسته ای متحمل فشارهای بسیاری از نظر اقتصادی شده است. با وجود این فشارها کره شمالی قادر به ادامه این تقابل است؟
**اتحادی: حجم عظیم و تاثیرگذاری از ایدئولوژی در میان مردم این کشور جریان دارد که باعث شده تمام این شرایط سخت را تحمل کنند. علاوه بر این، بی خبری از اوضاع واقعی جهان بیرون و کنترل شدید دستگاه های حاکمیتی کره شمالی نیز مانع از بروز مخالفت از سوی مردم کره شمالی شده است.
برای مردم این کشور، رفیق جونگ اون به عنوان نوه آفتاب –ایل سانگ کیم رهبر سابق- جایگاه ایدئولوژیکی دارد که طی حدود هشت دهه گذشته در ذهن مردم نقش بسته است. شاید اگر سیاست «نور آفتاب» موهیان رو-رییس جمهور سابق کره جنوبی- تداوم می یافت و دیگر دشمنان نیز با آغوش بازتری به استقبال پیونگ یانگ می رفتند، توقعات جدیدی در مردم عادی کره شمالی ایجاد می شد و این کشور بحران های داخلی را زودتر تجربه می کرد. اکنون نیز چنانچه فشارها ادامه پیدا کند و پیونگ یانگ شاید مجبور به تغییر رویکرد خود شود. البته باز هم باید تاکید کرد که با وضعیت اعتقادی جاری در جامعه این کشور و کنترل شدید حکومت، رهبران این کشور به این زودی دست های خود را به علامت تسلیم بالا نخواهند برد.

***ایرنا: چه سرنوشتی را برای تحولات شبه جزیره کره به ویژه تقابل آمریکا و پیونگ یانگ پیش بینی می کنید؟
**اتحادی: رویدادهای سیاسی و رویکردهای سیاستمداران چندان قابل پیش بینی نیست. مادامی که تضاد میان منافع بازیگران وجود داشته باشد، انتظار هر رخدادی را باید داشت. با وجود تمام تهدیدهای صورت گرفته از سوی ترامپ، به نظر می رسد که وی تنها زمانی واقعا دست به کار خواهد شد که مطمئن باشد تهاجم نظامی در کوتاه ترین زمان ممکن بهترین نتیجه را -که همان یکپارچگی دو کره است- در بر داشته باشد. اما با توجه به منافع دیگر بازیگران، این نتیجه به راحتی حاصل نخواهد شد مگر اینکه براثر یک سوءتفاهم و یا حادثه، اوضاع بغرنج شود. در غیر این صورت، به نظر می رسد ترامپ سعی خواهد کرد با روش خود پیونگ یانگ را پای میز مذاکره بکشاند و خواسته های حداقلی خود را بر این دولت تحمیل کند. به هر روی، جنگ و بحران در منطقه شرق که در واقع بخش بزرگی از صادرات جهان را به خود اختصاص داده است، نه تنها به نفع هیچ کدام از بازیگران که به نفع هیچ کشوری در جهان نخواهد بود.

پژوهشم**9402**9279**خبرنگار: لیلا واحدی**انتشار:سیدمحمد موسی کاظمی
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید

انتهای پیام /*

نظر شما