راه‌هاي مقابله با خشم

افراد مختلف برداشت هاي متفاوتي از خشم دارند و آستانه خشم افراد با يكديگر متفاوت است، ولي مي توان از راه حل هايی براي مقابله با موقعيت هايي كه باعث خشم مي شود استفاده كرد. خشم يكي از هيجان هاي پيچيده انسان است. خشم واكنشي متداول نسبت به ناكامي و بدرفتاري است. همه ما در طول زندگي با موقعيت هاي خشم بر انگيز روبه‌رو مي شويم. اشكال اساسي خشم اين است كه اگر چه بخشي از زندگي است ولي ما را از رسيدن به اهداف خود باز مي دارد و علت اينكه افراد در مورد خشم اين قدر دچار تعارض هستند، همين نكته است. از يك طرف خشم پاسخ طبيعي انسان است و از طرف ديگر مي تواند روابط بين فردي را مختل كند و ما را از رسيدن به اهداف خود باز دارد. هيجان‌هايي كه غالبا با خشم همراه هستند عبارتند از عصبانيت، خصومت،كينه‌توزي،غضب،تنفر،تحريك،حسادت، رنجش،غرض،تحقير و ناراحتي چون تعاريف و تجربيات ما از اين احساسات متفاوت است. توصيف دقيق آنها غير ممكن است. نكته مهم شناخت اين مساله است كه چه وقت خشم براي شما مشكل ايجاد مي كند و زندگيتان را به طور جدي به مخاطره مي اندازد. اگرچه ما عقايد و برداشت هاي متفاوتي از خشم داريم و آستانه خشم ما با يكديگر متفاوت است،ولي مي توانيم از راه حل هاي مطرح شده براي مقابله با موقعيت هايي كه خشم باعث بروز مشكلاتي براي ما مي شود استفاده كنيم.

نگرش مقابله‌اي و خلاقیت در شرایط هيجانی: يك نقطه شروع خوب براي آموختن نحوه مقابله با خشم تجزيه و تحليل ارزيابي هاي اوليه خود است. وقتي ارزيابي اوليه از رويدادي ناكام كننده و مشكل ساز به عمل مي آوريد بايد معين كنيد آيا مساله ارزش ناراحت شدن را دارد يا نه. اينجاست كه مي توانيد از مهارت هاي تفكر منطقي خود بهره مند شويد.با توجه به اينكه آرزو كردن بهترين‌ها در زندگي ميل طبيعي هر انسان است، همه ما انتظارات و خواسته هايي داريم كه هميشه معقول و منطقي نيستند از اين رو بررسي منطقي بودن ارزيابي هاي خود را به صورت يك عادت درآوريد. اگر اصرارتان اين باشد كه تمام كارها بايد هميشه طبق نظر شما پيش برود و ديگران هميشه با شما خوب رفتار كنند و هرگز نبايد ناكام شويد طبيعي است كه خشمگين خواهيد شد.مهارت مقابله اي خوب در اين وضعيت شناخت خواسته هاي غير منطقي خود و تغيير دادن آنها به خواسته‌هاي واقع‌بينانه‌تر است. به عنوان مثال به جاي اصرار كردن بر خواسته هاي غير منطقي خود و تغيير دادن آنها به خواسته هاي منطقي حرف بزنيد؛ بسيار دوست دارم مردم با من منصفانه و با ملاحظه رفتار كنند وقتي آنها اين كار را مي كنند خوشحال مي شوم و زماني كه اينگونه برخورد نمي كنند ناراحتم.با اين حال چون قرار نيست كه دنيا بر اساس خواسته‌ها و آرزوهاي من اداره شود،بنابراين بايد براي مقابله با ناكامي‌ها و بدرفتاري ها،مهارت مقابله‌اي اثر بخشي را ياد بگيريم اگر چه اين نوع ارزيابي‌ها زماني كه كارها طبق نظر شما پيش نمي رود احتمالا موجب ناكامي و نا اميدي مي شوند اما به خشم بيهوده منجر نمي شوند.

خود آرام‌سازي: وقتي عصباني هستيد استفاده از مهارت خود آرام سازي بسيار مفيد و اثر بخش است حقيقت دارد كه مي گويند وقتي عصباني هستيد قبل از اينكه پاسخي بدهيد بايد تا ۱۰ بشماريد. اين كار به شما فرصت مي دهد تا با استفاده از مهارت هاي حل مساله خود، بهترين راه حل را انتخاب كنيد. شما مي توانيد از احساس خشم خود به عنوان نشانه اي براي شروع خود آرام سازي استفاده كنيد. شما مي توانيد با استفاده از مهارت‌هاي تنفس آرام و عميق در مدتي كوتاه خود را كاملا آرام سازيد. سپس در وضعيت بهتر و آرام تر راه‌حل‌هاي خود را بررسي كنيد.اگر احساس مي كنيد كه فرياد زدن يا عمل پرخاشگرانه به نفعتان است مي توانيد اين كار را بكنيد اما عصبانيت و فرياد كشيدن شما در اين حالت انتخابي است نه نتيجه خشم غير قابل كنترل.همچنين مي‌توانيد از خود آرام سازي براي آماده كردن خود جهت مواجه شدن با موقعيت خشم بر انگيز استفاده كنيد مي‌توانيد با مرور ذهني نحوه واكنش خود در موقعيت مزبور خود را نسبت به آن موقعيت حساسيت زدايي كنيد خود را آرام كنيد و تصور نماييد كه در معرض ناكامي يا بدرفتاري قرار گرفته ايد و با استفاده از مهارت خود آرام سازي آن را مهار كنيد اگر به اندازه كافي اين روش را تمرين كنيد، احساس خواهيد كرد كه براي مقابله موفقيت‌آميز با ناكامي و بدرفتاري واقعي در هر زمان آمادگي داريد. از روش خود آرام سازي براي حفظ كنترل خود در مواقع ناكامي يا و قتي كه مورد بي حرمتي واقع مي شويد استفاده كنيد.

تخليه خشم: وقتي خشم بر شما مستولي مي شود تخليه خشم از طريق پرداختن به فعاليت هاي جسمي يا خلاق بسيار مفيد و اثر بخش است فايده تخليه خشم اين است كه مي توانيد در و ضعيت ذهني آرام تري مشكل خشم بر انگيز خود را حل و فصل كنيد و از طريق پرداختن به فعاليت هاي جسمي يا خلاق خشم خود را تخليه كنيد و سپس از روش حل مساله براي رفع منابع خشم استفاده كنيد.

چگونه دل‌ها را تسخیر کنیم؟

«خودخواهی»، دشمن انس و الفت است و تیغ تیز جدا کننده پیوندها، و صفتی است شیطانی. «انصاف»، از آن جهت زیباست که حق و امتیاز و برخورداری را فقط برای خودمان نمی‌خواهیم، بلکه میان خود و دیگران، به نسبتی برابر نصف می‌کنیم. شخص منصف، محبوبیت می‌یابد، قلمرو دل‌ها را تسخیر می‌کند. کسی که خودخواه است، همه چیز را برای خود می‌خواهد و همه بدی ها، محرومیّت ها، سختی‌ها و تقصیرها را برای دیگران. با این شیوه و روحیّه، جایی برای دوستی و ملاطفت و صمیمیّت نمی‌ماند. سخنی زیبا و حکیمانه از مولای متقیان: «میان خودت و دیگران، خود را میزان و معیار قرار بده. آنچه برای خودت دوست داری برای دیگران هم دوست داشته باش. آنچه برای خود نمی‌پسندی برای دیگری هم مپسند. همان‌طور که نمی‌خواهی به تو ظلم کنند، به دیگران هم ستم مکن. آن گونه که دوست داری به تو خوبی کنند، به آنان خوبی کن. آنچه از دیگران زشت می‌شماری برای خودت نیز زشت بدان. آنچه از مردم برای خودت می‌پسندی، از خودت نسبت به آنان بپسند».ریشه این که بعضی با آن که در میان مردم اند، امّا تنهایند، در جمع‌اند، امّا احساس غربت می‌کنند، در این نکته نهفته است که «انصاف در برخورد» ندارند، خود را تافته جدا بافته می‌پندارند، افزون خواه و امتیازطلب اند؛ از این رو دچار «درد تنهایی» می‌شوند و رنج می‌برند. امّا برخورداران از انصاف در برخورد با مردم، محبوب دل‌ها و مورد حمایت همنوعان قرار می‌گیرند و هر جا روند، به قول سعدی «قدر» می‌بینند و بر«صدر» می‌نشینند.