تنشهاي امريكا و چين، خوراك رسانهاي اولين روز اجلاس بود
گروه جهان|
مهمترين قدرتهاي اقتصادي جهان براي يافتن«راهكاري جهت توسعه اقتصادي جهان تا سال 2030» در يازدهمين اجلاس گروه 20 در كشور چين گردهم آمدند تا در كنار كدورتها و حاشيههاي پر رنگ براي سالهاي آينده جهان تصميم بگيرند. نجات جهان از ركود اقتصادي، توازن ميان عرضه و تقاضا و يافتن راههاي جديد انگيزش تجارت جهاني از ديگر محور رايزنيهاي سران گروه ۲۰ در چين است.
به گزارش رويترز، سران گروه ۲۰ متشكل از ۱۹قدرت صنعتي و نوصنعتي جهان به اضافه اتحاديه اروپا قرار است در مورد راهكارهاي تحريك اقتصاد جهاني با هم گفتوگو كنند. يكشنبه(ديروز) نخستين روز اين اجلاس بود كه با حواشي زيادي آغاز شد. سخنراني شي جين
پينگ، رييسجمهور چين آغازگر اين اجلاس در شهر «هانگژو» چين بود. رييسجمهوري چين در اين سخنراني گفت:«حال كه اين گروه گردهم آمده بايد اقدامات تازهيي انجام شود تا تنها دغدغه رهبران سياسي اقتصادهاي داخلي نباشد.»
شي جين پينگ در شرايطي از لزوم توجه به اقتصاد جهاني صحبت كرده كه ركود اقتصاد داخلي اين كشور تاثير منفي بر اقتصاد جهاني داشته است. برخي معتقدند كه اوضاع دومين اقتصاد جهان به دليل دستگيري سران مملكت به اتهام فساد مالي در آمارهاي داخلي به مراتب بدتر از آن چيزي است كه اعلام ميشود.
با وجود چنين انتقادهايي، شيجينپينگ در سخنراني آغازينش چين را «موتور اقتصاد جهاني» خوانده و گفت: «كشور من به آينده خوشبين است و در وضعيتي است كه ميتواند با سرعت متوسط يا بالا رشد كند و امكانات فراواني براي توسعه جهان فراهم كند.» رييسجمهوري چين همچنين وعده داد كه در كشورش اصلاحات اقتصادي ضروري صورت گيرد.
بنا بر اين گزارش، نگرانيها نسبت به سرنوشت اقتصاد جهاني از آنجا ناشي ميشود كه روند بهبود آن به كندي طي ميشود و سياستهاي پولي و مالي لحاظ شده در كشورهاي غربي موجب توقف روند اصلاحات شده است. از سوي ديگر در كشورهاي درحال توسعه، واردات كاهش يافته و بخشهاي توليدي نيز در مسير كوچكتر و ضعيفتر شدن قرار دارند. براساس آمار منتشر شده از سوي سازمان تجارت جهاني، رشد تجارت جهاني در سال 2016 به 2.8درصد محدود خواهد شد و اين درحالي است كه با چنين اتفاقي، اين شاخص براي پنجمين سال پي در پي همچنان زير 3درصد باقي ميماند.
كارشناسان مسائل اقتصادي بر اين باورند كه نشست امسال سران كشورهاي عضو گروه 20 در چين نشستي ميان «سازمانهاي اقتصادي و مالي سنتي» و «اقتصادهاي پيشرو» است كه عزم حركت رو به جلو دارند. آنان بر اين باورند كه همزمان با مواجهه جهان با مشكلات اقتصادي و موانع متعدد؛ چين همچنان به نقش چشمگير و البته فزاينده خود در افزايش رشد اقتصادي جهان و نيز اصلاح نظام مديريت اقتصادي و مالي جهان ادامه خواهد داد.
حاشيههاي چيني و امريكايي
علاوه بر راهكارهاي اقتصادي، بحرانهاي بينالمللي ازجمله جنگ داخلي سوريه و وضعيت غيرقابل پيشبيني در شرق اوكراين در كانون توجه رهبران جهان در اين نشست قرار دارد. توافقنامه اتحاديه اروپا و تركيه بر سر موضوع پناهجويان نيز از قرار معلوم بخشي از اين مذاكرات است.
با اين حال به نظر ميرسد كه مهمترين بخش نخستين روز اجلاس گروه 20 تصويب معاهده اقليمي پاريس از سوي چين و امريكا باشد. اين دو كشور توليدكننده 40درصد از كربن جهان هستند كه با تصويب رسمي آن ديگر كشورها را هم تشويق كردند هر چه سريعتر به معاهده بپيوندند تا امكان اجراي پيمان در سال جاري(۲۰۱۶) مهيا شود. بر همين اساس شيجينپينگ و باراك اوباما، رهبران چين و امريكا مدارك مربوط به پيوستن كشورشان به معاهده جهاني پاريس براي مهار تغييرات اقليمي را به صورت رسمي به بان كي مون، دبيركل سازمان ملل متحد تقديم كردند. اوباما هنگام ورود به اجلاس سران كشورهاي گروه ۲۰ گفته است:«تاريخ درباره تلاش امروز ما به عنوان موضوعي مهم قضاوت خواهد كرد. توافق پاريس به ما لحظهيي را يادآوري ميكند كه تصميم گرفتيم سيارهمان را حفظ كنيم.»
پيش از چين ۲۳كشوري كه بيش از يك درصد از دي اكسيد كربن را در جهان توليد ميكنند، موافقت خود را با اين معاهده اعلام كرده بودند. هدف اصلي اين معاهده گسترش استفاده از انرژيهاي تجديدپذير است و كشورهاي عضو سازمان ملل را به كاهش تصاعد گازهاي گلخانهيي به ميزان ۳۲درصد تا سال ۲۰۳۰ دعوت ميكند. با اين حساب در مجموع ۲۶كشور به صورت رسمي به پيمان اقليمي پاريس پيوستهاند. پيمان تاريخي پاريس وقتي اجرايي ميشود كه ۵۵ كشور جهان به آن بپيوندند. ۵۵ كشوري كه ۵۵ درصد گازهاي گلخانهيي را توليد ميكنند.
علاوه بر اين، بيانيههاي مقامهاي دو كشور نشان ميدهد كه اوباما و رهبر چين بيش از چهار ساعت نشست دو جانبه داشتند و به برخي اختلاف نظرها ميان رهبران اين دو كشور بزرگ صنعتي اشاره كردند. به اعتقاد كارشناسان با توجه به برخوردهاي چين و امريكا در حاشيههاي اين اجلاس ميتوان چنين نتيجهگيري كرد كه اين اقدام مشترك آنها گامي بلند براي اجراي پيمان ياد شده است چراكه در همين حواشي اوباما از حضور چين در درياي جنوبي انتقاد كرده و چين هم متقابلا اين اتهام را رد كرده است. شايد اين درگيري لفظي نتيجه استقابل سرد از اوباما در فرودگاه باشد كه بسياري آن را «بياعتنايي عمدي» توصيف كردند.
گاردين نوشته، آخرين سفر آسيايي اوباما به عنوان رييسجمهور درحالي انجام شد كه هيات استقبال چيني پله متحركي براي خروج او تهيه نكردند و او مجبور شد تا از يك خروجي كماستفاده در انتهاي هواپيما پياده شود. همزمان با اين اتفاق درگيري لفظي سختي ميان سوزان رايس، مشاور امنيت ملي اوباما با يك مقام چيني رخ داد و تصاوير ويديويي نشان ميدهد كه آن مقام چيني با فرياد ميگويد: «اينجا كشور من است! اين فرودگاه ماست!»
به اعتقاد«خورخه گوآخاردو» سفير سابق مكزيك در چين اين حركت از سوي چينيها به اين معني است كه آنها ميخواستند بگويند «ميدانيد، شما آنقدر هم براي ما ويژه نيستيد.» ممكن است اين اقدامات بخشي از برنامه شيجينپينگ براي بازي با كارت ناسيوناليستي باشد.
تلاشهاي حاشيهاي تركيه
در كنار اين تحولات رجب طيب اردوغان، رييسجمهوري تركيه از فرصت پيش آمده، استفاده كرد تا با سران كشورهاي چين و روسيه ديدارهاي دو جانبهيي داشته باشد. تركيه ميزبان نشست بعدي گروه 20 است كه ديدارش با شيجينپينگ در راستاي همين موضوع اتفاق افتاد و دست آخر به امضاي 4سند همكاري ختم شد. شيجينپينگ در اين ديدار اعلام كرد كه كشورش در مبارزه با گروه تروريستي فتحالله گولن، واعظ در تبعيد تركيهيي كه به اعتقاد آنكارا مغز متفكر كودتاي نافرجام 15جولاي است در كنار تركيه ايستاده است.
رهبران دو كشور همچنين درخصوص گسترش همكاري ميان دولتها در سطح معاونان نخستوزير جهت گسترش روابط دو جانبه، همكاري بيشتر در زمينههاي بازرگاني، حمل و نقل، انرژي و گردشگري به توافق رسيدند و در خاتمه دو طرف چهار سند همكاري در زمينه انرژيهاي تجديدپذير، همكاري در زمينه استفاده از زغالسنگ، صادرات پسته و محصولات كشاورزي تركيه به چين امضا شد.
ديدار دو جانبه ميان اردوغان با ولاديمير پوتين، رييسجمهوري روسيه نيز به دليل مسائل اين روزهاي سوريه به وقوع پيوست. اين ديدار دومين ملاقات رهبران دو كشور بعد از شروع عاديسازي روابط است. به گفته ناظران سياسي در آنكارا آنچه ديدار اردوغان و پوتين را در حاشيه اجلاس گروه 20 حساس كرده است، همزماني اين ديدار با گشوده شدن جبهه ديگري از عمليات برونمرزي تركيه در خاك سوريه است.