اشاره:
با تغییر و تحولات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی و در راستای توسعه یافتگی و صنعتی شدن جوامع، ارتقاء سطح تحصیلات و دانش عمومی، افزایش فقر، افزایش تورم ناشی از بروز جنگ ها و نیاز به تولید بیشتر، کاهش موالید، افزایش زنان خود سرپرست و زنان سرپرست خانوار، رواج فرهنگ مصرف گرایی و همچنین احساس مسئولیت اجتماعی زنان جهت اثربخشی در فرایند رشد و توسعه اقتصادی کشور، ضرورت حضور هرچه بیشتر زنان در عرصه های اقتصادی و اجتماعی احساس شد. در چنين وضعيتي، بخش تعاون از طريق تقويت فرهنگ مشاركت مردمي، زمينهاي مناسب براي اشتغال زنان است، به همين منظور ايجاد تعاوني هاي خاص زنان، مشاركت پوياي آنها را در رشد اقتصادي تضمين مينمايد.
بر اساس نتایج مطالعات سال 2002 سازمان بینالمللی کار، قوانین تعاونی بهطور کلی دارای ویژگی "بیطرفی جنسیتی" هستند و به طور مستقیم، تبعیضی علیه زنان قائل نمیشوند و حتی در بسیاری موارد، مقررات قانونی تعاونی در مورد برابری جنسیتی پیشتاز بوده و علاوه بر مشارکت اقتصادی زنان با عضویت آزاد و داوطلبانه در تعاونی ها، از طریق مشارکت و اعمال رای در تصمیم گیری ها و حضور در هیات مدیره ها، بازرسی و مدیر عاملی تعاونی ها تحقق می یابد. براساس نظر این سازمان، انجام فعاليت تعاوني براي زنان در حال حاضر شرافتمندانهترين نوع فعاليت اقتصادي محسوب ميشود يعني علاوه بر حفظ كانون خانواده ميتوانند فعاليت اقتصادي داشته باشد.
به گفته نماينده دبيرکل برنامه عمران سازمان ملل متحد در ايران، زنان 66 درصد نيروي کار اقتصادي جهان را تشکيل مي دهند و 50 درصد توليد مواد غذايي را دردست دارند.10 درصد درآمدهاي اقتصادي و تنها 1 درصد مالکيت جهاني از آن زنان و دستمزد آنها 17 درصد کمتر از مردان است. نسبت زنان شاغل به بيکار درده سال گذشته 23.7 درصد بوده که اين رقم در سال 2008 به 28 درصد رسيده است.
در همین ارتباط گفتگویی ترتیب دادیم با دکتر وحیده نگین مشاور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در امور زنان و خانواده؛ تا از زبان وی آخرین وضعیت فعالیت تعاونی های زنان در کشور را جویا شویم. ماحصل این گفتگو را در ادامه می خوانید:
تعریف شركت های تعاوني زنان
مشاور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در امور زنان و خانواده با بیان اینکه "شركت های تعاوني زنان، به شرکت هایی گفته می شود؛ كه بر اساس قانون بخش تعاوني اقتصاد جمهوری اسلامی ایران تشكيل و ثبت مي شوند و حداقل 70 درصد اعضاي آن را بانوان تشكيل مي دهند"، خاطرنشان ساخت: بدون شک تعاوني هاي زنان بستر مناسبي است كه به دور از تبعيض و با رعايت برابري اعضاء و در پرتو فرهنگ مشاركت عمومي براي اشتغال شايسته زنان تشكيل شده و از طريق اين تعاوني ها مشاركت فعال تر آنان در فعاليتهاي توسعه اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي فراهم شده و تحقق عدالت اجتماعي سرعت مييابد.
تعداد شركت های تعاوني زنان کشور
وی با بیان اینکه "تاکنون حدود 10810 شرکت تعاونی زنان با عضویت حدود 181 هزار نفر و اشتغالزایی حدود 119 هزار نفر در کشور فعالیت می کنند"، تصریح کرد: سرمایه ثبتی شرکت های تعاونی زنان حدود 1545 هزار میلیارد ریال است و این در حالی است که در مجموع تعاونی های فعال کشور حدود 11 میلیون نفر از بانوان عضو شرکت های تعاونی هستند.
نوع فعالیت تعاونی های زنان
نگین به نوع فعالیت تعاونی های زنان اشاره کرد و گفت: بر حسب نوع فعالیت شرکتهای تعاونی فعال بانوان، 61 درصد در بخش تولیدی، 36 درصد در بخش خدماتی و 3 درصد در بخش توزیعی مشغول به کار می باشند.به گفته وی، از نظر تعداد اعضای تعاونی های فعال بانوان بر حسب نوع فعالیت، 54 درصد در بخش تولیدی؛ حدود 26 درصد در بخش خدماتی و 20 درصد عضو تعاونی های توزیعی می باشند.مشاور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در امور زنان و خانواده گفت: از نظر اشتغال ایجاد شده توسط تعاونیهای فعال زنان برحسب نوع فعالیت، 65 درصد در بخش تولید، 28درصد در بخش خدماتی و 7 درصد در بخش توزیعی فعالیت می کنند.
شرکت های تعاونی زنان از نظر رشته فعالیت
وی به شرکت های تعاونی زنان از نظر رشته فعالیت اشاره کرد و گفت: شرکت های تعاونی زنان از نظر رشته فعالیت به ترتیب در بخش خدمات با 3693 تعاونی؛ صنعتی با 3321 تعاونی، کشاورزی با 2232 تعاونی و فرش دستباف با 871 تعاونی فعالیت می کنند.
گرایش های شرکت های تعاونی زنان
نگین با بیان اینکه "در مجموع شرکت های تعاونی فعال زنان در 96 گرایش از رشته فعالیتهای تولیدی، خدماتی و توزیعی اشتغال دارند"، تصریح کرد: بیشترین گرایش جهت انجام فعالیت اقتصادی زنان به ترتیب نساجی، چرم و پوشاک؛ سایر(تولیدی و خدماتی)؛ زراعت؛ تولیدی(کلیه شرکتهای تعاونی صنعتی؛ معدنی؛ کشاورزی؛ تامین نیاز تولید کنندگان؛ عمرانی و فرش دستباف تولیدی می باشند که تفکیک به خوبی صورت نگرفته)؛ صنایع دستی؛ خدمات آموزشی؛ غذایی، دارویی و بهداشتی؛ خدمات رایانه ای و دامپروری بیشترین گرایش تعاونیهای فعال زنان را تشکیل می دهند. وی افزود: کمترین فعالیت ها مربوط به تعاونی سهام عدالت؛ تامین نیاز مشاغل؛ مینی بوس داران، مصرف فرهنگیان، مرزنشینان، تعاونی دهیاری ها، اتوبوس داران، مصرف کارمندی و خدمات جمع آوری شیر و فرآورده های لبنی است.
استان های دارای بیشترین و کمترین تعاونی زنان
مشاور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در امور زنان و خانواده، استان تهران را دارای بیشترین تعاونی زنان عنوان کرد و گفت: در این استان بیش از 12770 تعاونی زنان مشغول به فعالیت می باشند. این درحالی است که استان قم نیز با 514 تعاونی، کمترین تعاونی زنان را در بین استان های کشور دارد.وی افزود: بیشترین تعداد مدیران عامل زن مربوط به استان های تهران، خوزستان، فارس، کرمان، مازندران، خراسان رضوی، گیلان و چهارمحال و بختیاری است. کمترین تعداد مدیران عامل زن نیز مربوط به استان های قم، قزوین، سمنان، همدان، خراسان جنوبی، کهگیلویه و بویر احمد، البرز و زنجان است.مشاور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در امور زنان و خانواده با بیان اینکه "فعاليت در گروه هاي كاري زنان به آنها كمك ميكند تا حس خودباوري را كه پيش نياز مشاركت است به دست آورند"، خاطرنشان ساخت: بخش تعاون ميتواند زنان را وارد صحنه اقتصادي، اجتماعي كرده و راه را براي حضور فعال تر آنان در جامعه باز كند.به گفته وی، شرکت های تعاونی به عنوان مردمی ترین بخش اقتصاد کشور با اصول عضویت آزاد و اختیاری و هر عضو یک حق رای، امکان ساماندهی و جلب مشارکت اقتصادی آحاد جامعه، امکان تجمیع سرمایه های پراکنده و خرد و ایجاد اشتغال ارزان قیمت پایدار، فرصت بسیار مناسبی را برای مشارکت اقتصادی زنان فراهم نموده است.
با تغییر و تحولات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی و در راستای توسعه یافتگی و صنعتی شدن جوامع، ارتقاء سطح تحصیلات و دانش عمومی، افزایش فقر، افزایش تورم ناشی از بروز جنگ ها و نیاز به تولید بیشتر، کاهش موالید، افزایش زنان خود سرپرست و زنان سرپرست خانوار، رواج فرهنگ مصرف گرایی و همچنین احساس مسئولیت اجتماعی زنان جهت اثربخشی در فرایند رشد و توسعه اقتصادی کشور، ضرورت حضور هرچه بیشتر زنان در عرصه های اقتصادی و اجتماعی احساس شد. در چنين وضعيتي، بخش تعاون از طريق تقويت فرهنگ مشاركت مردمي، زمينهاي مناسب براي اشتغال زنان است، به همين منظور ايجاد تعاوني هاي خاص زنان، مشاركت پوياي آنها را در رشد اقتصادي تضمين مينمايد.
بر اساس نتایج مطالعات سال 2002 سازمان بینالمللی کار، قوانین تعاونی بهطور کلی دارای ویژگی "بیطرفی جنسیتی" هستند و به طور مستقیم، تبعیضی علیه زنان قائل نمیشوند و حتی در بسیاری موارد، مقررات قانونی تعاونی در مورد برابری جنسیتی پیشتاز بوده و علاوه بر مشارکت اقتصادی زنان با عضویت آزاد و داوطلبانه در تعاونی ها، از طریق مشارکت و اعمال رای در تصمیم گیری ها و حضور در هیات مدیره ها، بازرسی و مدیر عاملی تعاونی ها تحقق می یابد. براساس نظر این سازمان، انجام فعاليت تعاوني براي زنان در حال حاضر شرافتمندانهترين نوع فعاليت اقتصادي محسوب ميشود يعني علاوه بر حفظ كانون خانواده ميتوانند فعاليت اقتصادي داشته باشد.
به گفته نماينده دبيرکل برنامه عمران سازمان ملل متحد در ايران، زنان 66 درصد نيروي کار اقتصادي جهان را تشکيل مي دهند و 50 درصد توليد مواد غذايي را دردست دارند.10 درصد درآمدهاي اقتصادي و تنها 1 درصد مالکيت جهاني از آن زنان و دستمزد آنها 17 درصد کمتر از مردان است. نسبت زنان شاغل به بيکار درده سال گذشته 23.7 درصد بوده که اين رقم در سال 2008 به 28 درصد رسيده است.
در همین ارتباط گفتگویی ترتیب دادیم با دکتر وحیده نگین مشاور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در امور زنان و خانواده؛ تا از زبان وی آخرین وضعیت فعالیت تعاونی های زنان در کشور را جویا شویم. ماحصل این گفتگو را در ادامه می خوانید:
تعریف شركت های تعاوني زنان
مشاور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در امور زنان و خانواده با بیان اینکه "شركت های تعاوني زنان، به شرکت هایی گفته می شود؛ كه بر اساس قانون بخش تعاوني اقتصاد جمهوری اسلامی ایران تشكيل و ثبت مي شوند و حداقل 70 درصد اعضاي آن را بانوان تشكيل مي دهند"، خاطرنشان ساخت: بدون شک تعاوني هاي زنان بستر مناسبي است كه به دور از تبعيض و با رعايت برابري اعضاء و در پرتو فرهنگ مشاركت عمومي براي اشتغال شايسته زنان تشكيل شده و از طريق اين تعاوني ها مشاركت فعال تر آنان در فعاليتهاي توسعه اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي فراهم شده و تحقق عدالت اجتماعي سرعت مييابد.
تعداد شركت های تعاوني زنان کشور
وی با بیان اینکه "تاکنون حدود 10810 شرکت تعاونی زنان با عضویت حدود 181 هزار نفر و اشتغالزایی حدود 119 هزار نفر در کشور فعالیت می کنند"، تصریح کرد: سرمایه ثبتی شرکت های تعاونی زنان حدود 1545 هزار میلیارد ریال است و این در حالی است که در مجموع تعاونی های فعال کشور حدود 11 میلیون نفر از بانوان عضو شرکت های تعاونی هستند.
نوع فعالیت تعاونی های زنان
نگین به نوع فعالیت تعاونی های زنان اشاره کرد و گفت: بر حسب نوع فعالیت شرکتهای تعاونی فعال بانوان، 61 درصد در بخش تولیدی، 36 درصد در بخش خدماتی و 3 درصد در بخش توزیعی مشغول به کار می باشند.به گفته وی، از نظر تعداد اعضای تعاونی های فعال بانوان بر حسب نوع فعالیت، 54 درصد در بخش تولیدی؛ حدود 26 درصد در بخش خدماتی و 20 درصد عضو تعاونی های توزیعی می باشند.مشاور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در امور زنان و خانواده گفت: از نظر اشتغال ایجاد شده توسط تعاونیهای فعال زنان برحسب نوع فعالیت، 65 درصد در بخش تولید، 28درصد در بخش خدماتی و 7 درصد در بخش توزیعی فعالیت می کنند.
شرکت های تعاونی زنان از نظر رشته فعالیت
وی به شرکت های تعاونی زنان از نظر رشته فعالیت اشاره کرد و گفت: شرکت های تعاونی زنان از نظر رشته فعالیت به ترتیب در بخش خدمات با 3693 تعاونی؛ صنعتی با 3321 تعاونی، کشاورزی با 2232 تعاونی و فرش دستباف با 871 تعاونی فعالیت می کنند.
گرایش های شرکت های تعاونی زنان
نگین با بیان اینکه "در مجموع شرکت های تعاونی فعال زنان در 96 گرایش از رشته فعالیتهای تولیدی، خدماتی و توزیعی اشتغال دارند"، تصریح کرد: بیشترین گرایش جهت انجام فعالیت اقتصادی زنان به ترتیب نساجی، چرم و پوشاک؛ سایر(تولیدی و خدماتی)؛ زراعت؛ تولیدی(کلیه شرکتهای تعاونی صنعتی؛ معدنی؛ کشاورزی؛ تامین نیاز تولید کنندگان؛ عمرانی و فرش دستباف تولیدی می باشند که تفکیک به خوبی صورت نگرفته)؛ صنایع دستی؛ خدمات آموزشی؛ غذایی، دارویی و بهداشتی؛ خدمات رایانه ای و دامپروری بیشترین گرایش تعاونیهای فعال زنان را تشکیل می دهند. وی افزود: کمترین فعالیت ها مربوط به تعاونی سهام عدالت؛ تامین نیاز مشاغل؛ مینی بوس داران، مصرف فرهنگیان، مرزنشینان، تعاونی دهیاری ها، اتوبوس داران، مصرف کارمندی و خدمات جمع آوری شیر و فرآورده های لبنی است.
استان های دارای بیشترین و کمترین تعاونی زنان
مشاور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در امور زنان و خانواده، استان تهران را دارای بیشترین تعاونی زنان عنوان کرد و گفت: در این استان بیش از 12770 تعاونی زنان مشغول به فعالیت می باشند. این درحالی است که استان قم نیز با 514 تعاونی، کمترین تعاونی زنان را در بین استان های کشور دارد.وی افزود: بیشترین تعداد مدیران عامل زن مربوط به استان های تهران، خوزستان، فارس، کرمان، مازندران، خراسان رضوی، گیلان و چهارمحال و بختیاری است. کمترین تعداد مدیران عامل زن نیز مربوط به استان های قم، قزوین، سمنان، همدان، خراسان جنوبی، کهگیلویه و بویر احمد، البرز و زنجان است.مشاور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در امور زنان و خانواده با بیان اینکه "فعاليت در گروه هاي كاري زنان به آنها كمك ميكند تا حس خودباوري را كه پيش نياز مشاركت است به دست آورند"، خاطرنشان ساخت: بخش تعاون ميتواند زنان را وارد صحنه اقتصادي، اجتماعي كرده و راه را براي حضور فعال تر آنان در جامعه باز كند.به گفته وی، شرکت های تعاونی به عنوان مردمی ترین بخش اقتصاد کشور با اصول عضویت آزاد و اختیاری و هر عضو یک حق رای، امکان ساماندهی و جلب مشارکت اقتصادی آحاد جامعه، امکان تجمیع سرمایه های پراکنده و خرد و ایجاد اشتغال ارزان قیمت پایدار، فرصت بسیار مناسبی را برای مشارکت اقتصادی زنان فراهم نموده است.
گفتگو از: حجت سوری
∎