زهرا نژاد بهرام در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی ایرنا افزود: در برنامه ششم توسعه موضوع عدالت جنسیتی بار دیگر وارد شد چون الزام تاریخی و اجتماعی دارد که باید روی این گفتمان به توافق برسیم و اگر قرار است قانونگذاران، متخصصان و رسانه ها نقش نهادینه شدن آن را داشته باشند باید روی این موضوع کار کنند.
وی به مفهوم عدالت جنسیتی و شایسته سالاری نیز اشاره کرد و ادامه داد: عدالت جنسیتی، برابری جنسیتی نیست و این رویکردی است که همه دچار چالش شده اند و آنچه که جمهوری اسلامی و فعالان حوزه جنسیتی روی آن بحث دارند، این است که تفاوت جنس و جنسیت را تعریف کنند که نیاز است این موضوع تبیین شود.
نژاد بهران با بیان اینکه موضوع عدالت جنسیتی فراتر از برابری جنسیتی است، اظهار داشت: این موضوع تجاربی است که فعالان حقوق زن در پنج تا شش دهه گذشته آن را طی کرده اند و مختص به یک کشور و گروه خاصی نیست.
وی خاطرنشان کرد: باید شاخص های عدالت جنسیتی و فرصت های برابر و شایسته سالاری را به خوبی بشناسیم و خلاهایی که در این زمینه وجود را برطرف کرد و در موضوع عدالت جنسیتی باید نگاه به بیرون و درون با هم باشد تا بتوانیم آن را اجرایی کنیم.
این فعال حوزه زنان اضافه کرد که در رویکرد علمی نیاز به یکسری شاخص داریم و باید همراه با داشتن هدف باشد چرا که اگر هدف نداشته باشیم، نمی توانیم برای آن شاخص تعریف کنیم که این موضوع درباره عدالت جنسیتی نیز صادق است.
این پژوهشگر حوزه زنان گفت: نظام برنامه ریزی ما دارای چالش جدی است و با آزمون و خطا برخورد می کند و اکنون برنامه ششم توسعه با چندین لایحه مختلف نوشته است و مشخص نیست که آیا این برنامه را همین دولت یا دولتی دیگر دنبال می کند و ممکن است تعارض دیدگاه در آن دیده شود پس باید شکاف برنامه ریزی در کشور برطرف شود.
وی اظهار داشت: اگر برنامه ریزی با رویکرد جنسیتی زن و مردم صورت بگیرد باید در تمام 35 حکم آن این نگاه دیده شود و اینها جای نقد جدی دارد و اینها همان موضوع برگشت های آزمون و خطا است و می بایست در تمام موارد رویکرد جنسیتی آورده می شود و نوشتن یک لایحه درباره زنان، تقلیل دادن حوزه زنان است.
نژاد بهرام ادامه داد: ما هنوز نتوانستیم درباره موضوع زنان به یک اجماع عمومی برسیم به همین منظور باید رویکردهای درونی و بیرونی را با دید متناسب و دقیق ببینیم تا مشکلات زنان و مشارکت آنان در جامعه تا حدود زیادی افزایش یابد.
وی مطرح شدن موضوع عدالت جنسیتی در برنامه ششم را با نقص دانست و افزود: انشای خوبی در برنامه ششم توسعه در این زمینه نوشته شده اما لایحه احکام به نظرم نیاز به یک پیوست خوبی دارد و اینکه در یک برنامه یکی از احکام را به حوزه زنان اختصاص داده اند، یک چالش است.
نژاد بهرام با بیان اینکه البته هیچکدام از دولت های گذشته موضوع عدالت جنسیتی و برابری فرصت ها را به این شیوه مطرح نکردند، اضافه کرد: درباره عدالت جنسیتی همیشه مقاومت هایی در برابر آن بوده است و در این مدت هیچ اقدامی برای آن نشد اما در دولت یازدهم که دولت اعتدال و توسعه است، دکتر روحانی در برابر مطالبات زنان مکلف است و باید پاسخگو باشد و باید روی عدالت جنسیتی کار کند.
وی موضوع شایسته سالاری و عدالت جنسیتی را یک مطالبه تاریخی جامعه ایران دانست و اضافه کرد: در جای جای سند برنامه ششم توسعه موضوع عدالت جنسیتی را نمی بینیم البته آن را با عدالت اجتماعی آورده اند که باید مطرح کنیم که عدالت جنسیتی با مقوله عدالت اجتماعی هر کدام مفاهیم متفاوتی دارند.
نژاد بهرام خاطرنشان کرد: تمام برنامه ریزان و مجریان برنامه های توسعه از دل همین جامعه رشد پیدا کرده اند و اگر آقایان نیمی از جامعه را نمی بینند، بدانند که اگر به سمت رشد جامعه پیش رفته اند چون از دل همین جامعه تربیت شده اند پس باید این نوع نگاه در جامعه را تغییر داد.
فعال حوزه زنان نیز همچنین به سابقه برنامه ریزی در کشور و تجربه 10 برنامه توسعه ای اشاره کرد و گفت: برنامه های توسعه ای قبل از انقلاب متفاوت از برنامه های بعد از انقلاب بود و بخشی از فعالیت های ما چون مصادف با دوران دفاع مقدس شد، موضوع برنامه ریزی توسعه ای شکل خاصی به خودش گرفت.
وی ادامه داد: البته باید گفت که این نوع برنامه ریزی پاسخگوی نیاز جوانان نیست و چالش هایی را ایجاد می کند و رشد کیفی را می گیرد، اگرچه کیفی شدن برنامه ها آغازش از برنامه سوم توسعه بود.
نژاد بهرام خاطرنشان کرد: در برنامه سوم توسعه جامعه درگیر روندی برای پیگیری برنامه های توسعه نگر شد و به زنان به عنوان نیمی از جمعیت کشور نیز نگاه شد.
نژاد بهرام با بیان اینکه در برنامه سوم توسعه به موضوع عدالت جنسیتی توجه شد، ادامه داد: البته باید یکی از فاکتورهای برنامه ریزی توجه به مطالبات نیمی از جامعه باشد که در این برنامه نگاهی به آن شد.
وی با بیان اینکه در برنامه چهارم توسعه به صورت کیفی تر به موضوع زنان و خانواده توجه شد، گفت: اما اینکه چقدر توانستیم این برنامه ها را عملیاتی کنیم مهم است، در این برنامه موضوع عدالت جنسیتی را تعریف کردند و یک بدل برابری جنیستی بود، اگرچه در جامعه جهانی برابری جنسیتی موضوع اصلی است.
وی به این نکته اشاره کرد که در برنامه پنجم توسعه شاهد تغییر رویکردها در این حوزه بودیم، چون برنامه ریزان از نظر طیف سیاسی متفاوت بودند و می خواستند فضای خانگی را بیشتر تقویت کنند.
این فعال حوزه زنان تصریح کرد: البته موضوع عدالت جنسیتی فقط مختص زنان نیست بلکه مربوط به تمام منابع انسانی است و ما نیازمندیم که منابع انسانی را ارتقا دهیم و باید 100 درصد این منابع را به جامعه وارد کنیم، چرا که این رویکرد جمهوری اسلامی در خصوص موضوع زنان است که امروزه با یک اختلاف نظری روبه رو شده است.
وی افزود: دلیلش این است که برخی از تصمیم گیران در خصوص موضوع عدالت جنسیتی برای پاسخگویی به نیازها معتقد بودند و اولین عبارت در این زمینه نیز در مجلس چهارم شکل گرفت و حتی در مجلس هفتم نام عدالت جنیستی را حذف کردند.
این فعال حوزه زنان ادامه داد: متاسفانه امروز ارزان ترین و در دسترس ترین نیرو در بازار کار زنان هستند چون مشکل اشتغال دارند و ما برای رسیدن به توسعه نیاز به ایجاد زیرساخت ها داریم و اگر بتوانیم سواد و بهداشت را برای همه به ویژه فراهم کنیم دسترسی به مشارکت اقتصادی و سیاسی راحت تر است اما این موضوع هنوز اتفاق نیفتاده است.
وی با بیان اینکه کسی که در دل این جامعه است چگونه می تواند 50 درصد این جامعه را نادیده بگیرد، گفت: بسیاری از سازمان ها مسیر حذفی را در پی می گیرند و همیشه کارمندان زن در حاشیه هستند و در تصمیم گیری ها وجود ندارد اما باید از توانمندی و ظرفیت های بالای زنان استفاده شود تا بتوانیم به عدالت جنسیتی در جامعه دست پیدا کنیم.
اجتمام**7268 ** 1418