به گزارش ایرنا، یلدا بلندترین شب سال است که در پی بلندتر شدن طول روزها در نیم کرهٔ شمالی که مصادف با انقلاب زمستانی است، گرامی داشته می شود.
یلدا به زمان بین غروب آفتاب از 30 آذر(آخرین روز پاییز) تا طلوع آفتاب در اول دی (نخستین روز زمستان) گفته می شود.
در شب یلدا، خانواده های ایرانی بنا بر رسم و رسوم اقوام مختلف دور هم می نشینند و شب نشینی می کنند.
در این شب صله رحم بجا آورده می شود و معمولا کوچکترها به دیدار بزرگترها می روند.
ایرانیان شب چله خود را با انواع غذاهای ایرانی و میوه هایی همچون هندوانه و انار صرف می کنند و به پای قصه های موی سپیدان می نشینند.
خواندن دیوان حافظ، سعدی و شاهنامه از دیگر رسومی است که در شب یلدا توسط بزرگترها انجام می شود و در برخی موارد نیز با گرفتن فال حافظ این شب سپری می شود.
مردم روزگاران گذشته که کشاورزی بنیان زندگی آنان را تشکیل می داد، بر اثر تجربه و گذشت زمان توانستند کارها و فعالیت های خود را با گردش خورشید و تغییر فصول و بلندی و کوتاهی روز و شب و جهت و حرکت و قرار ستارگان تنظیم کنند.
آنان ملاحظه می کردند که در بعضی ایام و فصول، روزها بسیار بلند می شود و در نتیجه از روشنایی و نور خورشید بیشتر می توانستند استفاده کنند.
بر همین اساس، این اعتقاد در آنان پدید آمد که نور و روشنایی و تابش خورشید بعنوان نماد نیکی با تاریکی شب در نبرد و کشاکش است.
مردم دوران باستان از جمله اقوام آریایی از هند و ایرانی- هند و اروپایی دریافتند که کوتاه ترین روزها، آخرین روز پاییز و شب اول زمستان است و بلافاصله پس از آن روزها بتدریج بلندتر و شب ها کوتاهتر می شود.
اکنون نیز در نقاط مختلف کشورمان، این شب گرامی داشته می شود و هر قوم و طایفه و استان با توجه به رسم و رسوم خود، شب یلدا را به بهترین شکل جشن می گیرند.
در استان اصفهان نیز از قدیم الایام آیین های ویژه ای وجود داشته که کم و بیش هم هنوز ادامه دارد.
به باور اصفهانی های قدیم، زمستان به دو بخش چله و چله کوچک تقسیم می شد که موعد چله از اول دی تا‎ بهمن بود اما “چله کوچک” از دهم بهمن آغاز می شد و تا سی بهمن ادامه داشت.
آیین برگزاری شب چله در اصفهان به دو نام چله زری(ماده) و عمو چله(نر) تقسیم می شود زیرا از گذشته تاکنون همه موجودات و اشیاء را بر اساس جنس مذکر و مونث تقسیم می کردند.
اصفهانی ها دو شب را به عنوان شب چله برپا می کردند و آیین های مخصوص این شب را به جا می آوردند.
آیین شب چله در شهر اصفهان خانوادگی برگزار می شده و خانواده های اصفهانی با پهن کردن سفره ای با عنوان سفره شب چله، این شب را گرامی می داشتند.
هندوانه به عنوان نمادی کروی که بیرونش سبز و درونش قرمز است و سمبل خورشید محسوب می شود، به عنوان مهمترین میوه بر سر سفره چله قرار می گیرد.
از دیگر بخش های این آیین در اصفهان قدیم پهن کردن تمام البسه و رخت خواب در هوای آزاد و در مقابل خورشید با هدف خوش آمدگویی به عمو چله و چله زری بوده است.
در شب چله در اصفهان مانند سایر نقاط ایران، افراد فامیل به خانهٔ بزرگترها بخصوص پدر بزرگ ها و مادر بزرگها می روند و دور هم جمع می شوند.
بزرگترها هم با آغوش گرم از بچه ها و نوه هایشان با آجیل و میوه پذیرایی می کنند و گاه تا صبح شاهنامه می خوانند و فال حافظ می گیرند و خاطره نقل می کنند.
در شب یلدا، تازه دامادها نیز با هدیه یا خوانچه تزئین شده یا همان شب یلدایی به خانه عروس می روند و این شب را جشن می گیرند.
8114/6027