صاحبخبر - نشست عادی و فوقالعاده وزارتی مجمع کشورهای صادرکننده گاز صبح روز گذشته به ریاست بیژن زنگنه وزیر نفت کشورمان و محمدحسین عادلی دبیرکل مجمع کشورهای صادرکننده گاز در هتل همای تهران برگزار شد که مورد استقبال گسترده سران کشورهای صادرکننده گاز قرار گرفت.
به گزارش خبرنگار «جهانصنعت»، اجلاس سران کشورهای صادرکننده گاز علاوه بر اینکه فرصتی برای تبادلنظر در حوزه گاز فراهم آورده، امکان تعامل با کشورهای حاضر را در دیگر زمینهها نیز ایجاد کرده است.
در ابتدا قرار بر این بود که نخست نشست عادی و پس از آن، نشست فوقالعاده وزارتی مجمع کشورهای صادرکننده گاز (GECF) برگزار شود اما با تغییر برنامه مقرر شد تا ابتدا نشست فوقالعاده وزارتی برگزار شود و به این ترتیب نشست فوقالعاده وزارتی به ریاست وزیر نفت کشورمان و با حضور وزیران نفت و انرژی و نمایندگانی از کشورهای نیجریه، ایران، لیبی، قطر، روسیه، امارات، بولیوی، گینهاستوایی، مصر، نیجریه، ترینیداد و توباگو، ونزوئلا و کشورهای هلند، نروژ، پرو، عراق و عمان به عنوان اعضای ناظر آغاز به کار کرد.
اهمیت ویژه اجلاس GECF برای بازارهای جهانی گاز
دبیرکل مجمع کشورهای صادرکننده گاز پیش از آغاز اجلاس GECF به اهمیت ویژه نتایج این اجلاس برای بازارهای جهانی گاز اشاره کرد.
محمدحسین عادلی در تشریح ویژگی دو نشست وزارتی گفت: سومین اجلاس مجمع سران کشورهای صادرکننده گاز در مقطع زمانی حساسی برای بازارهای گاز و انرژی برگزار میشود زیرا نشست ما بلافاصله پس از پایان نشست G20 در آنتالیا و پیش از نشست کاپ ٢١ در پاریس برگزاری میشود.
روسیه، شریک راهبردی ایران
پس از پایان نشست فوقالعاده مجمع GECF که در پشت درهای بسته برگزار شد، وزیر نفت با حضور در نشست خبری از ملاقات با نوواک، وزیر انرژی روسیه خبر داد و گفت: روسیه شریک راهبردی ایران است که همکاریهای مهمی در زمینه نفت و گاز با ما دارد. اینکه برای افزایش قیمت نفت با کشورهای تولیدکننده غیراوپک مذاکره شود تاثیر چندانی نخواهد داشت چراکه این بازار است که قیمت را به بازیگران دیکته خواهد کرد.
بیژن نامدارزنگنه در پاسخ به خبرنگار «جهان صنعت» بر اینکه پیامد مثبت این نشست چه بود، گفت: پس از نهایی شدن پیشنویس بیانیه نشست سوم سران که در روز جمعه صورت گرفت، این پیشنویس برای تصویب به نشست فوقالعاده وزارتی ارایه شد که نهایتا تصویب شد و در واقع آنچه را که برای اجلاس سران میخواستیم به تصویب رسید. تمام اسناد اجلاس سران باید تصویب میشد که این کار صورت گرفت و ما نتیجه دلخواهمان را گرفتیم.
وی با اشاره به نهایی شدن پیشنویس بیانیه نشست سوم سران گفت: این پیشنویس برای تصویب به نشست فوقالعاده وزارتی ارایه شده است.
زنگنه افزود: یکی از ویژگیهای مهم نشست سوم تعداد وزرا و مقامات رسمی شرکتکننده در این نشست است که نشاندهنده ارزش و اهمیتی است که دولتها برای این نشست قائل هستند.
وزیر نفت در مورد تاثیرگذاری مجمع GECF بر قیمت نفت گفت: تاثیرگذاری فقط به GECF برنمیگردد بلکه بازار هم در این زمینه موثر است. در حال حاضر وزن محمولههای اسپات کم است، اگر این نوع محمولهها در بازار گاز افزایش یابند آن وقت میتوان در مورد عرضه از طریقه جیسیاف تصمیمگیری کرد.زنگنه از علاقه روسیه و ترکمنستان برای سوآپ گاز از مسیر ایران خبر داد و گفت: در حال حاضر با چند شرکت ترکمنستانی و روسیه به طور جدی در این زمینه مذاکره کردهایم البته تاکنون به نتیجهای نرسیدهایم.
وی کاهش قیمت گاز را یکی از نگرانیهای مهم عنوان کرد و توضیح داد: کاهش قیمت گاز باعث میشود عرضه این انرژی دچار مشکل شود چراکه سرمایهگذاران ترغیب نخواهند شد که در بخش تولید وارد شوند. البته برای افزایش قیمت گاز راهی وجود ندارد. برخی کشورها با دادن یارانه به سوختهایی مانند زغال مانع توسعه استفاده از این انرژی میشوند. همچنین برخی برای صادرات گاز مشکلات سیاسی ایجاد میکنند که این موضوع در نهایت مانع دسترسی کشورهای دارنده ذخایر گاز به تکنولوژی میشود. این شرایط به ضرر همه خواهد شد.
وزیر نفت در مورد فعالیتهای ایران در بخش گاز پس از لغو تحریمها گفت: در پساتحریم چند قرارداد گازی باید فعال شود از جمله قرارداد پاکستان دو قرارداد صادرات گاز به عراق، ایران LNG و طرحهای مینی LNG.
زنگنه در مورد بیانیهای که قرار است در اجلاس سران مجمع جیایسیاف تصویب شود، گفت: یکی از بندهای این بیانیه محکوم کردن تحریمهای برونمرزی یکجانبه علیه صادرات گاز است. روسیه نیز به دلیل تحت فشار قرار گرفتن در این زمینه تمایل ندارد که چنین تحریمهایی علیه کشورها وضع شود.
برای صادرات گاز به اروپا منتظر ترکیه نمیمانیم
با اعلام اینکه برای ورود نفت ایران به بازار جهانی از هیچکس اجازه نمیگیریم از ارسال نامهای به اوپک مبنی بر بازگشت نفت ایران به بازار خبر داد و گفت: برای صادرات گاز به اروپا به جای مسیر ترکیه، گزینه دیگری درنظر داریم.
زنگنه با اشاره به اینکه در حال حاضر اوپک یک و نیم میلیون بشکه بیش از سقف معین شده تولید میکند، گفت: افزایش عرضه اعضا مشکل اوپک است به هرحال ایران به بازار برخواهد گشت. برهمین اساس نامهای به اوپک برای بازگشت نفت ایران به بازار ارسال شده است.
وزیر نفت با تاکید بر اینکه اولویت صادرات گاز ایران با کشورهای همسایه و حاشیه خلیجفارس است، در مورد صادرات گاز به اروپا گفت: این موضوع بستگی به کشور ترکیه دارد که چطور میخواهد به این موضوع نگاه کند؛ میخواهد گاز را از ایران تحویل بگیرد و خود صادر کند یا حق ترانزیت بگیرد. در حال حاضر نرخی که آنها اعلام کردهاند، بسیار بالاست. به همین دلیل ایران تصمیم گرفته است برای صادرات گاز به اروپا واحدهای LNG ایجاد کند.
زنگنه با اشاره به اینکه در جلسه فوقالعاده وزرایGECF ، علاوه بر آماده کردن اسناد جلسه سران قطعنامه یا همان بیانیه این دوره نیز آماده شده است، گفت: این مجمع همچنین پیامی به کاپ 21 فرانسه با محوریت اهمیت گاز و تاثیر آن بر بهبود محیط زیست و تغییرات آب و هوایی ارسال خواهد کرد.
وزیر نفت در پاسخ به این سوال که گفته میشود مجمع GECF مانند اوپک سیاسی شده است، توضیح داد: هرجا قدرتی باشد، سیاست هم به دنبال آن میآید اما همکاری اعضا در مجمع جیایسیاف بسیار خوب است. البته فرق این مجمع با اوپک این است که اوپک میتواند در قیمتگذاریها نقش موثری داشته باشد و به همین دلیل برخی از رفتارهای اعضا سیاسی شده است.
زنگنه در پاسخ به این سوال که آیا قرار است ترکمنستان گاز خود را از طریق ایران به عمان صادر کند، گفت: با توجه به مسافت این کار منطقی نیست. البته موضوع سوآپ با ترانزیت متفاوت است. در سوآپ گاز از شمال دریافت و گاز تولید شده در جنوب به کشور مقصد ارسال میشود، با توجه به ظرفیت واحد LNG عمان، ایران میتواند گاز مورد نیاز این کشور را از این طریق تامین کند.
سرمایهگذاری مشترک و مقابله با آلودگی هوا در بیانیه نشست سران گازی
وزیر نفت ایران در نشست فوقالعاده وزارتی مجمع کشورهای صادرکننده گاز گفت: موضوع اصلی این نشست بحث و مرور دستورکار و بیانیه سومین نشست سران است که قرار است در پی تصمیمات نشستهای وزارتی در تهران برگزار شود.
وزیر نفت در نشست فوقالعاده وزارتی مجمع کشورهای صادرکننده گاز گفت: پیشنویس بیانیه نشست سوم سران روز گذشته نهایی شده و این پیشنویس برای تصویب به نشست فوقالعاده وزارتی ارایه شده است.وی با اشاره به نهایی شدن پیشنویس بیانیه نشست سوم سران در روز گذشته گفت: این پیشنویس برای تصویب به نشست فوقالعاده وزارتی ارایه شده است.
زنگنه افزود: یکی از ویژگیهای مهم نشست سوم تعداد وزرا و مقامات رسمی شرکتکننده در این نشست هستند که نشاندهنده ارزش و اهمیتی است که دولتها برای این نشست قائل هستند.
سیاسیون بازار گاز را سیاسی نکنند
وزیر نفت با تاکید بر اینکه ایران مخالف سیاسی شدن بازار جهانی گاز است، گفت: با لغو تحریمها، طرح صادرات مستقیم گاز ایران به عمان اجرایی میشود.
این عضو کابینه دولت با تاکید بر اینکه علاوه بر این یکی از مهمترین مزیتهای گاز طبیعی در مقایسه با تمامی حاملهای انرژی، مزیتهای زیستمحیطی و کاهش تولید آلایندههاست، اظهار داشت: متاسفانه در برخی کشورهای بزرگ مصرفکننده برای مصرف زغالسنگ یارانه در نظر میگیرند اما تاکنون حمایت جدی از مصرف گاز در سبد سوخت انرژی این کشورها به عمل نیامده است.
زنگنه با اشاره به وجود یک میلیون تن ظرفیت خالی در کارخانههای تولید LNG عمان گفت: براساس مذاکرات و توافق اولیهای که با عمان انجام گرفته، قرار شده بخشی از گاز ایران به این کشور عربی صادر شود.وی با یادآوری اینکه پیش از این قرار بود گاز ایران از مسیر قطر به عمان صادر شود، تصریح کرد: اما با قوت گرفتن احتمال لغو تحریمها، طرح صادرات مستقیم گاز ایران به عمان در دستور کار قرار گرفت.
واکنش روسیه به تحریمهای گازی
زنگنه در جمع خبرنگاران با بیان اینکه یکی از مهمترین مسایلی که در بیانیه پایانی اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز گنجانده خواهد شد، موضوع سیاسیکاریها و اعمال تحریمها در صنایع و بازار گاز جهان است، گفت: بر این اساس حتی روسیه با ارایه پیشنهادی، خواستار گنجاندن بندی به منظور محکوم کردن تحریمها علیه عملیات تولید و صادرات گاز شده است.
وزیر نفت همچنین درباره صادرات گاز ایران از مسیر ترکیه به کشورهای اروپایی اظهار داشت: صادرات گاز به اروپا از مسیر ترکیه، هزینههای بالای ترانزیت را برای کشور به همراه دارد.
این مقام مسوول با یادآوری اینکه ترکیه اخیرا به منظور انتقال گاز ایران به کشورهای اروپایی، خواستار دریافت هزینه بالای ترانزیتی شده است، یادآور شد: با قیمتهایی که طرف تُرک پیشنهاد کرده، فعلا برنامهای برای صادرات گاز به اروپا از مسیر ترکیه نداریم.
پیشنهاد ایران برای همکاری بیشتر غولهای گازی جهان
وزیر نفت با اشاره به تدوین پیشنویس بیانیه اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز گفت: ایران با ارایه پیشنهادی خواستار توسعه همکاری بیشتر کشورهای بزرگ تولید و صادرکننده گاز است.
بیژن نامدارزنگنه در مراسم آغاز به کار نشست فوقالعاده مجمع کشورهای صادرکننده گاز با بیان اینکه موضوع اصلی نشست فوقالعاده وزرا بحث و بررسی در مورد دستور کار و بیانیه سومین نشست گازی سران GECF است، گفت: براساس تصمیمات نشستهای وزرای GECF قرار است نشست سران در تهران برگزار شود.وی از ارسال درخواست کشور آذربایجان مبنی در عضویت در کشورهای صادرکننده گاز خبر داد و گفت: این موضوع در نشست وزارتی این مجمع بررسی میشود.
همکاری پایدار ایران و آذربایجان
ناطق عباسف، معاون وزیر صنایع و انرژی آذربایجان در حاشیه این نشست در پاسخ به سوال خبرنگار «جهانصنعت» درخصوص برنامه این کشور برای توسعه روابط گازی و همچنین انجام سوآپ گاز با ایران گفت: ما از گذشته با ایران همکاری داشتهایم، داریم و خواهیم داشت. درخصوص سوآپ نیز اکنون با ایران سوآپ گاز انجام میدهیم بهگونهای که ایران به نخجوان گاز را ارسال میکند و ما هم از طریق شمال ایران، گاز را به ایران صادر میکنیم.
اجلاس سران، دستاورد ناشی از «برجام»
معاون امور بینالملل و بازرگانی وزیر نفت نیز با حضور در این اجلاس با بیان اینکه از سطح شرکتکنندگان در این اجلاس راضی هستم، گفت: در این اجلاس هشت رییسجمهوری حضور دارند و وزیر امور خارجه هلند نیز که تاکنون حضور نداشته به عنوان ناظر شرکت کرده است.
امیرحسین زمانینیا تاکید کرد: علاوه بر مباحث گاز، مسایل عمده دیگری نیز وجود دارد و این فرصتی است که از طریق «برجام» به دست آمده است.
دنیا باید برای تضمین سرمایهگذاری در گاز تلاش کند
وزیر انرژی روسیه نیز با حضور در این نشست اعلام کرد که تولیدکنندگان و مصرفکنندگان گاز باید برای تضمین استمرار سرمایهگذاری در این صنعت همکاری کنند.
الکساندر نواک در جمع خبرنگاران اعلام کرد که مهمترین پیام حضور گسترده کشورهای تولیدکننده گاز در نشست اخیر جیایسیاف این است که اعضای این اجلاس یک سیاست هماهنگ دارند.
وی گفت: مهمترین پیام این است که اعضای جیایسیاف درباره پیشرفتهای خود درباره تحولات بازار نفت، هماهنگ هستند.
وزیر انرژی روسیه با تاکید بر سازگاری گاز با محیطزیست تاکید کرد: تولیدکنندگان و مصرفکنندگان باید برای تضمین استمرار سرمایهگذاری در تولید این سوخت همکاری کنند.
وی گفت: به همین دلیل است که کشورها بر اهمیت قراردادهای بلندمدت، هماهنگی قیمت گاز با قیمت نفت و دیگر سازوکارهای مطمئن قیمتگذاری تاکید میکنند.
نواک همچنین با انتقاد از تحریمهای یکجانبه و ناقض حقوق بینالملل گفت: این مساله سبب ایجاد ریسک در دسترسی و پیشبینیپذیری میشود و به همین دلیل است که ما باید رویکردهای متوازنی ایجاد کنیم که حقوق حاکمیتی ما را تضمین میکند.
وزیر انرژی روسیه در پایان اعلام کرد: توسعه میدانهای مشترک، تنها یکی از زمینههای همکاری ایران و روسیه است و ایران جایگاه نخست را در زمینه ذخایر گازی دارد و به همین دلیل ظرفیتهای بالایی دارد و همکاری میان دو کشور برای هر دو طرف مهم است.
همکاری سازندهای میان اعضای جیایسیاف وجود دارد
وزیر انرژی روسیه با مطلوب و سازنده خواندن همکاری میان اعضای مجمع کشورهای صادرکننده گاز گفت: روابط کشورهای عضو هماکنون مبتنی بر اعتماد و درک متقابل است.
الکساندر نواک پیش از آغاز نشست فوقالعاده مجمع کشورهای صادرکننده گاز (جیایسیاف) درباره انتظار روسیه از نشستهای وزارتی و سومین اجلاس سران این مجمع گفت: در مرحله نخست انتظار داریم وضع بازار گاز را مورد بحث و بررسی قرار دهیم، با این حال این موضوع تا حد زیادی به شرایط بازارهای جهانی نفتخام بستگی دارد.
وی در پاسخ به پرسشی دیگر در اینباره که دیدگاه شما درباره دورنمای شرایط همکاری میان تولیدکنندگان عمده گاز چیست، گفت: ما با وزیران کشورهای عضو جیایسیاف از نظر روابط دوجانبه و توسعه پروژههای مشترک روابط نزدیکی داریم.
وی ادامه داد: مجمع کشورهای صادرکننده گاز بیشتر یک نهاد مشاورهای است و دخالتی در تصمیمسازی ندارد.
نواک با اشاره به روابط خوب و تفاهم میان اعضای مجمع گفت: هماکنون همکاری سازندهای میان اعضای مجمع وجود دارد که مبتنی بر اعتماد و درک متقابل است.
وی درباره معاملات نفت در برابر کالا میان ایران و روسیه که در آغاز سال جاری میلادی در خبرها مطرح شد، گفت: در سال ٢٠١۴ میلادی سند تفاهمی میان تهران و مسکو برای همکاریهای اقتصادی و تجاری امضا شد و همچنان معتبر است و شرکتهای تجاری همچنان به همکاری با یکدیگر ادامه میدهند.
نشست گازی تهران بدون غایب
مدیرکل امور اوپک وزارت نفت نیز ضمن حضور در این نشست با بیان اینکه هفدهمین نشست وزارتی مجمع کشورهای صادرکننده گاز در تهران بدون غایب برگزار میشود، گفت: برای نخستین بار یک مقام ارشد صنعت نفت و گاز مصر به تهران سفر کرده است.
بر این اساس الکساندر نواک وزیر انرژی روسیه، لوییز آلبرتو سانچز فرناندز وزیر انرژی بولیوی، گابریل ام او بیانگ وزیر معادن، صنعت و انرژی گینه استوایی، ناطق علیاف، وزیر انرژی جمهوری آذربایجان، اولوخیو آنتونیو دل پینو دیاس وزیر نفت ومعادن ونزوئلا، مطرحمد النیادی معاون وزیر انرژی امارات متحده عربی، عادل عبدالمهدی وزیر نفت عراق، صالح خبری وزیر انرژی و معادن الجزایر، محمدبن صالح الساده، وزیر انرژی و صنعت قطر، ارلان ادریسوف وزیر امور خارجه قزاقستان و نیکول اولیویر وزیر انرژی ترینیداد و توباگو و وزیر نفت نیجریه وارد تهران شدهاند.∎