برای درک این شکست تاریخی وضعیت انتخاباتی در دو ایالت تگزاس و کانزاس قابل توجه است. در تگزاس که از پایگاههای رای‌آور جمهوری‌خواهان است پس از ۳۲ سال یک دموکرات رای آورد و عجیب‌تر در ایالت کانزاس پس از ۹۴ سال گزینه جمهوری‌خواه رقابت را واگذار کرد. در هر حال پرسش این است چه عواملی باعث این شکست تاریخی شد.
اول اینکه ترامپ با شعار اول امریکا وعده‌های زیادی داد. وی وعده داد قیمت بنزین دوره بایدن را کمتر خواهد کرد اما در عمل قیمت بنزین به مراتب بالاتر از دوره بایدن رسید. جنگ ترامپ با ایران یکی از عوامل این افزایش قیمت و به تبع آن دیگر کالاها در امریکا شد.
دوم اینکه بلند پروازی‌های ترامپ برای رسیدن به اهداف خود با واقعیتهای جامعه جهانی در تضاد بود. او تصور می‌کرد می‌تواند هر کاری را با موفقیت به سامان برساند. در قضیه وضع تعرفه‌ها او مقابله دیگر کشورها را دست‌کم گرفت و در مورد حمله به ایران فریب نتانیاهو را خورد و قدرت دفاعی ایران را نادیده گرفت. مدیریت ایران در تنگه هرمز سبب کاهش عرضه نفت و به تبع آن افزایش قیمت‌ها بخصوص بنزین و سپس دیگر کالاها گردید.
سوم اینکه آمریکایی‌ها که بخش قابل توجهی از آنان را مهاجرین تشکیل می‌دهند بناگاه با سیاستهایی روبرو شدند که ضد پدیده مهاجرت بود. همین خوف و ترس از آینده سبب شد این پرسش در میان بخشی از مهاجرین شکل بگیرد که با گسترش سیاستهای مهاجرتی ترامپ و دیگر جمهوری خواهان نوبت خود آنها هم می‌رسد و به این ترتیب ترامپ و حامیانش بخش دیگری از آرا را از دست دادند.
چهارم اینکه بخشی از جامعه امریکا متوجه شد ترامپ آمریکا را وارد جنگی کرده است که پایان موفقیت آمیزی برای آمریکا متصور نیست. کاهش محبوبیت ترامپ طی دو سال گذشته ریشه در همین موضوع دارد. آمریکایی‌ها دیدند تابوت فرزندان آنها به آمریکا می‌آید و تعداد دیگری زخمی و مصدوم می‌شوند. علاوه بر این پایگاههای امریکا در غرب اسیا به خرابه تبدیل می‌شود. همه این موارد باعث شد بخش دیگری از جامعه آمریکایی با رای دادن به رقیب مخالفت خود را با این سیاستهای ترامپ اعلام کند.
پنجم اینکه ترامپ با اتحاد ناگسستنی با نتانیاهو عملا شریک جرم وی در قتل دهها هزار نفر فلسطینی از سوی آمریکایی‌های عرب‌تبار قلمداد شد و همین سبب شد بخش دیگری از جامعه رای دهنده از ترامپ و حامیانش دور شوند.
در مجموع بار دیگر ایران توانست با مدیریت تنگه هرمز قدرت تاثیر گذاری خود در انتخابات آمریکا را به منصه ظهور برساند. پبش از این هم ایران توانسته بود در سال ۱۹۸۰ در انتخابات ریاست جمهوری امریکا موثر باشد زمانی که کارتر رئیس جمهور وقت امریکا به خاطر شکست در صحرای طبس از دونالد ریگان رقیب خود شکست خورد.در هر حال اگر ترامپ دوباره بخواهد ماجراجویی کند جمهوری‌خواهان بازنده قطعی انتخابات ۲۰۲۸ هم خواهند بود.
*تحلیلگر سیاسی