شناسهٔ خبر: 80309911 - سرویس بین‌الملل
نسخه قابل چاپ منبع: بهار | لینک خبر

رقابت نتانیاهو و آیزنکوت برای تشکیل دولت

صاحب‌خبر -
گروه بین‌الملل: اعلام نتایج نهایی انتخابات پارلمانی اسرائیل نشان داد که بن‌بست سیاسی در این کشور همچنان ادامه دارد و هیچ‌یک از دو جناح اصلی نتوانسته‌اند اکثریت لازم برای تشکیل دولت را به دست آورند.
حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر فعلی اسرائیل، در مقایسه با انتخابات چهار سال پیش پنج کرسی بیشتر کسب کرد و با به دست آوردن ۲۷ کرسی، جایگاه خود را تقویت کرد.
با این حال، هر چهار حزب مذهبی و راست افراطی متحد نتانیاهو کرسی‌های خود را به میزان محسوسی از دست دادند و مجموع کرسی‌های بلوک حامی او به ۵۳ رسید که ۱۱ کرسی کمتر از دورهٔ پیشین کنست است. با وجود این کاهش، افزایش کرسی‌های لیکود امید نتانیاهو و حامیانش را به امکان تشکیل دولت آینده از سوی این جناح زنده نگه داشته است.
بر اساس نتایج نهایی، بلوک سیاسی مخالف نتانیاهو ۴۸ کرسی به دست آورده که ۲۱ کرسی آن متعلق به حزب «یاشار» به رهبری گادی آیزنکوت، ژنرال ذخیرهٔ ارتش اسرائیل، است. این ارقام با نتایج اولیه تفاوتی ندارد و نشان می‌دهد که این بلوک نیز برای دستیابی به حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده از مجموع ۱۲۰ نمایندهٔ کنست، با دشواری روبه‌رو خواهد بود.
پس از شمارش آرای پستی سربازان و مأموران سیاسی اسرائیل در خارج از کشور نیز شمار کرسی‌های احزاب عرب، برخلاف انتظار بسیاری از اسرائیلی‌ها، همان ۱۹ کرسی اعلام‌شده در نتایج اولیه باقی ماند. از این تعداد، ۱۱ کرسی به ائتلاف سه‌گانهٔ «فهرست مشترک» و هشت کرسی به حزب عربی «موحده»، معروف به «رعام» در زبان عبری، رسید. این نتیجه دستاوردی بی‌سابقه برای احزاب عرب اسرائیل به شمار می‌رود. شهروندان عرب حدود ۲۱ درصد از جمعیت اسرائیل را تشکیل می‌دهند.
حزب لیکود و برخی ناظران حاضر در حوزه‌های رأی‌گیری در شمال و جنوب اسرائیل ظاهراً شواهدی به کمیسیون مرکزی انتخابات ارائه کرده‌اند که بر اساس آن، افرادی از جامعهٔ عرب برخلاف قوانین انتخاباتی، به برخی رأی‌دهندگان عرب پول یا کالابرگ بنزین داده‌اند.
به ادعای مطرح‌کنندگان این شکایت، چنین اقداماتی ممکن است در مشارکت بی‌سابقهٔ ۸۰ درصدی رأی‌دهندگان عرب در انتخابات تأثیر گذاشته باشد. این بالاترین میزان مشارکت شهروندان عرب در انتخابات پارلمانی اسرائیل از زمان تأسیس این کشور در سال ۱۹۴۸ است. داوید زینی، رئیس سازمان امنیت داخلی اسرائیل (شباک)، روز پنج‌شنبه با بنیامین نتانیاهو، گادی آیزنکوت و نوعام سولبرگ، رئیس کمیسیون مرکزی انتخابات، دربارهٔ این ادعاها گفت‌وگو کرد. قاضی سولبرگ رسماً خواستار آغاز تحقیقات شباک دربارهٔ تخلفات احتمالی شد.
اسحاق هرتسوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، نیز با تأکید بر ضرورت تحقیق دربارهٔ این ادعاها گفت نباید اتهام تخلف انتخاباتی را به کل جامعهٔ عرب اسرائیل تعمیم داد. به گزارش شبکهٔ کان، سازمان امنیت داخلی اسرائیل از دو هفته پیش از برگزاری انتخابات هشدارهایی دربارهٔ احتمال وقوع تخلفات دریافت کرده بود. برخی رسانه‌های اسرائیلی این پرسش را مطرح کرده‌اند که اگر شباک از احتمال وقوع تخلفات انتخاباتی اطلاع داشت، چرا به‌موقع دربارهٔ آن هشدار نداد. آن‌ها همچنین پرسیده‌اند چرا رئیس شباک ظهر روز انتخابات، در یک نشست خبری بی‌سابقه در کنار رئیس کمیسیون مرکزی انتخابات، اعلام کرد که «انتخابات در کمال صحت در حال برگزاری است».
گادی آیزنکوت، رقیب اصلی نتانیاهو، روز پنج‌شنبه گفت نتانیاهو و حامیانش در تلاش‌اند مشروعیت آرای شهروندان عرب را زیر سؤال ببرند. آیزنکوت همچنین با طعنه به نتانیاهو یادآوری کرد که یکی از مشاوران او سال‌ها از طریق نهادی قطری پول دریافت کرده و همچنان سمت مشاورت خود را در دفتر نخست‌وزیری حفظ کرده است. مفسران سیاسی نزدیک به اپوزیسیون نیز گفته‌اند کسانی که موضوع «نفوذ خارجی» در انتخابات را مطرح می‌کنند، در واقع می‌خواهند مانع از تشکیل ائتلاف میان جناح آیزنکوت و احزاب عرب شوند. رهبران احزاب عرب اعلام کرده‌اند که از تحقیقات شباک استقبال می‌کنند.
وزارت خارجهٔ قطر و دفتر اطلاع‌رسانی ریاست‌جمهوری ترکیه نیز روز پنج‌شنبه در بیانیه‌هایی هرگونه دخالت در انتخابات اسرائیل را رد کردند. وزارت خارجهٔ قطر در بیانیه‌ای با لحنی تند، این اتهام‌ها را بی‌اساس خواند و از دولت اسرائیل خواست به جای متهم کردن شهروندان خود به دریافت پول از قطر، برای بهبود شرایط زندگی آنان تلاش کند. رسانه‌های اسرائیلی به نقل از مقام‌های این کشور گزارش داده‌اند که تحقیقات شباک به ابطال کلی نتایج انتخابات منجر نخواهد شد، هرچند احتمال صدور دستور تکرار رأی‌گیری در برخی حوزه‌ها وجود دارد. در هر صورت، دورهٔ جدید پارلمان اسرائیل کمتر از دو هفتهٔ دیگر رسماً آغاز به کار خواهد کرد.
در همین حال، نتانیاهو و آیزنکوت رایزنی‌های اولیه برای تشکیل دولت آینده را آغاز کردند.
نتانیاهو روز پنج‌شنبه با بتسال‌ئل اسموتریچ، رهبر حزب «صهیونیسم دینی»، دیدار کرد و او را شریک طبیعی خود در دولت آینده دانست. رسانه‌های اسرائیلی همچنین گزارش دادند که دو حزب مذهبی حریدی «شاس» و «یهودیت توراتی» به جناح آیزنکوت پیام داده‌اند که تعهدی به ادامهٔ ائتلاف با نتانیاهو ندارند. یائیر گولان، ژنرال ذخیرهٔ ارتش اسرائیل و رهبر حزب چپ‌گرای دموکرات‌ها، روز پنج‌شنبه با منصور عباس، رهبر حزب «موحده» یا «رعام»، دیدار کرد و از این حزب به‌عنوان یکی از شرکای احتمالی در تشکیل ائتلاف آینده یاد کرد. رهبران ائتلاف سه‌گانهٔ عربی «فهرست مشترک» به رهبری یوسف جبارین نیز روز پنج‌شنبه بار دیگر به آیزنکوت پیام دادند که می‌تواند برای جلوگیری از تشکیل دولت بعدی به دست نتانیاهو، روی حمایت این ائتلاف حساب کند.
با این حال، به گزارش رسانه‌های اسرائیلی، تاکنون هیچ‌یک از سیاستمداران جناح آیزنکوت با رهبران این ائتلاف تماس نگرفته بودند. آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل خانهٔ ما» که در جناح مخالف نتانیاهو قرار دارد، گفت: «نه بی‌بی، نه طیبی».
او با این عبارت مخالفت خود را با ائتلاف با نتانیاهو، معروف به «بی‌بی»، و همچنین احزاب عرب ابراز کرد. احمد طیبی از سیاستمداران باسابقه و بانفوذ جامعهٔ عرب اسرائیل است. روزنامهٔ «اسرائیل هیوم»، از رسانه‌های حامی نتانیاهو، نیز گزارش داد که کاخ سفید به نتانیاهو و آیزنکوت پیام داده است که بهتر است با یکدیگر ائتلاف کنند و دولت وحدت ملی تشکیل دهند تا دونالد ترامپ بتواند برنامه‌های خود را در خاورمیانه پیش ببرد.
این گزارش و گزارش‌های مشابه، با اشاره به احتمال تصمیم‌گیری قریب‌الوقوع ترامپ دربارهٔ آغاز دور تازه‌ای از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، نوشته‌اند که رئیس‌جمهور آمریکا خواهان ثبات سیاسی در اسرائیل است. رسانه‌های اسرائیلی روز پنج‌شنبه همچنین از ورود ۱۰ فروند هواپیمای ترابری آمریکایی به دو پایگاه هوایی «اوودا» و «نواتیم» در جنوب اسرائیل خبر دادند.
به گزارش این رسانه‌ها، هواپیماهای یادشده حامل تجهیزات سامانه‌های دفاعی «پاتریوت» و «تاد» بودند که با هدف تقویت پدافند هوایی اسرائیل در صورت ازسرگیری جنگ با ایران به این کشور منتقل شده‌اند.
اسحاق هرتسوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، روز ۱۳ آبان پس از دریافت رسمی نتایج انتخابات، رایزنی‌ها با احزاب برای واگذاری مأموریت تشکیل دولت را آغاز خواهد کرد. شبکهٔ کان احتمال داده است که هرتسوگ ابتدا این مأموریت را به آیزنکوت واگذار کند. برخی مفسران سیاسی اسرائیل معتقدند نتانیاهو نیز ترجیح می‌دهد آیزنکوت ابتدا برای تشکیل دولت تلاش کند و در این مسیر ناکام بماند.
به باور این مفسران، نتانیاهو امیدوار است آیزنکوت که در عرصهٔ سیاست چهره‌ای نسبتاً تازه‌کار محسوب می‌شود، نتواند ائتلاف لازم را تشکیل دهد. در این صورت، نتانیاهو می‌تواند با تکیه بر تجربهٔ حدود ۳۰ سالهٔ خود در تشکیل ائتلاف‌های سیاسی، برای به دست گرفتن دوبارهٔ دولت تلاش کند و حتی زمینهٔ فروپاشی جناح آیزنکوت را فراهم آورد.
این مفسران همچنین معتقدند که اگر نتانیاهو نیز در تشکیل دولت ناکام بماند، ممکن است برگزاری دوبارهٔ انتخابات در چند ماه آینده را به سود خود بداند. در چنین وضعیتی، او در دورهٔ انتقالی همچنان نخست‌وزیر خواهد ماند و امیدوار خواهد بود با استفاده از تجربهٔ سیاسی خود، موقعیت جناحش را در انتخابات بعدی تقویت کند.
∎​