گروه ایرنا زندگی - لباس‌های نخی و پنبه‌ای برای بسیاری از خانواده‌ها بخشی از لباس‌های روزمره هستند. یک تیشرت نخی که در تابستان بارها پوشیده می‌شود، پیراهنی که برای استفاده روزانه انتخاب شده یا لباس‌های پنبه‌ای کودکان، معمولا دفعات بیشتری شسته می‌شوند. به همین دلیل، روش شست و شوی آنها اهمیت زیادی دارد. گاهی یک لباس پس از چند بار شست و شو کوتاه‌تر می‌شود، فرم خود را از دست می‌دهد یا رنگ آن دیگر مانند روز اول نیست. در بسیاری از این موارد، شیوه شستن و خشک کردن لباس می‌تواند در حفظ ظاهر آن موثر باشد.
قبل از هر کاری برچسب لباس را بخوانید
مهم‌ترین نکته برای شستن هر لباس، توجه به برچسب مراقبت از آن است. جنس لباس ممکن است پنبه‌ای باشد اما درصد پنبه، نوع رنگ، دوخت و ترکیب آن با الیاف دیگر می‌تواند متفاوت باشد. بنابراین نمی‌توان برای همه لباس‌های نخی یک دستور ثابت در نظر گرفت.
روی برچسب معمولا علامت‌هایی برای دمای آب، امکان استفاده از ماشین لباسشویی، خشک‌کن و اتو وجود دارد. اگر روی لباس نوشته شده که با آب سرد یا ولرم شسته شود، بهتر است همان دستور رعایت شود. استفاده از برنامه‌ای که برای لباس‌های مقاوم طراحی شده، برای یک لباس نخی ظریف ممکن است نتیجه مطلوبی نداشته باشد. برای نمونه، ممکن است دو تیشرت هر دو از نظر ظاهری نخی به نظر برسند اما یکی برای شست و شوی معمولی ماشین لباسشویی مناسب باشد و دیگری نیاز به شست و شوی ملایم‌تری داشته باشد. بنابراین برچسب لباس را باید اولین راهنمای خود بدانیم.
آب سرد یا ولرم، انتخابی برای شست و شوی روزمره
یکی از توصیه‌های مطرح درباره لباس‌های پنبه‌ای، پرهیز از شست و شوی غیرضروری با آب بسیار داغ است. برای این کار به خصوص لباس‌هایی که خیلی کثیف نیستند، معمولا نیازی به استفاده از بالاترین دمای ماشین لباسشویی وجود ندارد. برخی راهنماها نیز برای لباس‌های نخی و رنگی، دمای حدود ۳۰ تا ۴۰ درجه را پیشنهاد کرده‌اند. البته این موضوع به معنی آن نیست که تمام لباس‌های پنبه‌ای را باید دقیقا با یک دما شست. لباس‌های سفید و بسیار مقاوم، ملحفه‌ها یا حوله‌ها ممکن است طبق برچسب خود شرایط متفاوتی داشته باشند. اصل مهم این است که دمای شست‌وشو با دستور درج‌شده روی لباس هماهنگ باشد.
لباس‌ها را قبل از شست‌وشو دسته‌بندی کنید
یکی از ساده‌ترین کارها برای جلوگیری از دردسرهای شست و شو، جدا کردن لباس‌ها پیش از قرار دادن آنها در ماشین است. لباس‌های سفید، روشن و تیره را تا حد امکان جداگانه بشویید. به ویژه لباس‌های نو یا لباس‌هایی که احتمال پس دادن رنگ آنها وجود دارد، بهتر است همراه لباس‌های سفید شسته نشوند. این موضوع در خانه‌هایی که لباس کودکان زیاد شسته می‌شود اهمیت بیشتری دارد. یک تیشرت قرمز یا شلوار جین تیره ممکن است در شست و شوی نخست مقداری رنگ پس بدهد و لباس‌های روشن را تغییر دهد. چند دقیقه وقت گذاشتن برای جدا کردن لباس‌ها می‌تواند از خراب شدن چند لباس جلوگیری کند.
همچنین بهتر است جیب‌ها پیش از شست و شو خالی شوند و زیپ‌ها بسته شوند. لباس‌هایی که چاپ یا طرح روی آنها دارند نیز بهتر است پشت و رو شوند. این کار ساده می‌تواند تماس مستقیم طرح لباس با سایر لباس‌ها و سطح داخلی ماشین را کمتر کند.
آیا لباس پنبه‌ای را باید حتما با دست شست؟
مطلب مورد اشاره پیشنهاد می‌کند لباس‌های پنبه‌ای با دست شسته شوند تا احتمال آب رفت کمتر شود اما این توصیه را نمی‌توان برای همه لباس‌های پنبه‌ای یک قانون قطعی دانست. بسیاری از لباس‌های پنبه‌ای امروزی برای شست و شو با ماشین لباسشویی تولید می‌شوند و حتی در ماشین‌های لباسشویی برنامه مخصوص لباس‌های نخی یا کتان وجود دارد.
اگر برچسب لباس اجازه استفاده از ماشین را داده باشد، می‌توان از برنامه مناسب استفاده کرد. برای یک تیشرت معمولی که کثیفی زیادی ندارد، برنامه ملایم و دمای پایین‌تر می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. در مقابل، لباس بسیار ظریف، لباس دارای تزئینات یا لباسی که سازنده شست و شوی دستی را توصیه کرده است، بهتر است مطابق همان دستور شسته شود. بنابراین لازم نیست خانواده‌ها تصور کنند برای هر لباس پنبه‌ای حتما باید زمان زیادی را صرف شست و شوی دستی کنند. کافی است نوع لباس و دستور تولیدکننده را در نظر بگیرند.
لباس را بعد از شست‌وشو محکم نچلانید
یکی دیگر از اشتباه‌های رایج، چنگ زدن و چلاندن شدید لباس برای خارج کردن آب است. این کار ممکن است برای بعضی پارچه‌ها باعث تغییر شکل شود. بهتر است اجازه دهیم ماشین لباسشویی مرحله آبگیری را انجام دهد و در صورت شست و شوی دستی نیز آب اضافی با فشار ملایم گرفته شود. توصیه می‌شود که لباس پس از شست‌وشو کمی به حالت اولیه برگردانده شود تا چروک و تغییر اندازه آن کمتر شود. در عمل کافی است لباس را پس از بیرون آوردن از ماشین به آرامی صاف کنیم، آستین‌ها و قسمت‌های چروک را مرتب کنیم و سپس برای خشک شدن در شرایط مناسب قرار دهیم.
خشک‌کن همیشه بهترین انتخاب نیست
مرحله خشک کردن به اندازه شست‌وشو اهمیت دارد. لباس پنبه‌ای اگر با حرارت زیاد خشک شود، ممکن است دچار تغییر اندازه یا چروک بیشتری شود. به همین دلیل اگر برچسب لباس استفاده از خشک‌کن را منع کرده یا شرایط خاصی برای آن تعیین کرده است، بهتر است همان دستور رعایت شود. در راهنماهای مربوط به مراقبت از لباس‌های پنبه‌ای نیز بر خشک کردن در هوای آزاد و پرهیز از حرارت زیاد تأکید شده است. اگر لباس را روی بند پهن می‌کنید، آن را بیش از حد نکشید. یک تیشرت خیس وزن بیشتری پیدا می‌کند و اگر به شکل نامناسب آویزان شود، ممکن است فرم قسمت سرشانه یا یقه تغییر کند. بهتر است لباس را پس از شست‌وشو صاف کنید و در شرایطی قرار دهید که هوا به خوبی در اطراف آن جریان داشته باشد.
آفتاب مستقیم برای همه لباس‌ها مناسب نیست
شاید تصور کنیم هرچه لباس بیشتر زیر نور خورشید باشد، بهتر خشک می‌شود اما برای حفظ رنگ لباس‌های رنگی بهتر است آنها را برای مدت طولانی زیر نور مستقیم خورشید قرار ندهیم. در منابع مربوط به نگهداری لباس نیز خشک کردن در سایه برای لباس‌های حساس‌تر توصیه شده است. برای خانواده‌ای که لباس‌های نخی رنگی زیادی دارد، یک روش ساده این است که لباس‌ها در فضای دارای جریان هوا و دور از تابش شدید و طولانی آفتاب خشک شوند. لباس‌های سفید و مقاوم ممکن است شرایط متفاوتی داشته باشند اما باز هم بهتر است دستور درج‌شده روی برچسب ملاک قرار گیرد.
با لکه‌ها چه کنیم؟
اگر روی لباس پنبه‌ای لکه‌ای ایجاد شد، بهتر است تا حد امکان زودتر به آن رسیدگی شود. اما استفاده عجولانه از هر ماده‌ای که در خانه پیدا می‌شود، همیشه نتیجه خوبی ندارد. بعضی مواد ممکن است رنگ لباس را تغییر دهند یا به بافت آن آسیب بزنند. برای لکه‌های چربی، در برخی موارد پیشنهاد شده است ابتدا ماده لکه‌بر روی بخش کوچکی از لباس که در معرض دید نیست آزمایش شود و سپس لباس مطابق دستور شست و شو شود. این نکته برای لباس‌های رنگی اهمیت بیشتری دارد، چون ممکن است یک ماده روی پارچه سفید مشکلی ایجاد نکند اما رنگ لباس دیگری را تغییر دهد.
همچنین بهتر است برای لکه‌بری، دستور مصرف شوینده رعایت شود. ریختن مقدار بیشتر شوینده به امید تمیزتر شدن لباس، الزاما نتیجه بهتری ندارد و ممکن است آبکشی را دشوارتر کند.
لباس پنبه‌ای را چطور اتو کنیم؟
لباس‌های نخی معمولا پس از شست و شو چروک می‌شوند. بهترین کار این است که لباس را بعد از شست و شو مدت زیادی مچاله و رها نکنیم. صاف کردن لباس بلافاصله پس از پایان شست و شو می‌تواند به مرتب ماندن آن کمک کند. در هنگام اتو نیز باید به علامت مربوط به اتوکشی روی برچسب توجه کرد. اگر لباس چاپ یا طرح خاصی دارد، بهتر است دستور مراقبتی آن بررسی شود. برخی راهنماهای مراقبت از تی‌شرت‌های پنبه‌ای نیز توصیه می‌کنند هنگام اتوکشی لباس‌های دارای چاپ، مراقبت بیشتری از قسمت طرح‌دار انجام شود.
یک برنامه ساده برای خانواده
برای اینکه مراقبت از لباس‌های پنبه‌ای به کاری وقت‌گیر تبدیل نشود، می‌توان یک روال ساده داشت. ابتدا لباس‌ها را بر اساس رنگ جدا کنید، جیب‌ها را خالی و زیپ‌ها را ببندید، لباس‌های دارای چاپ را پشت و رو کنید، برچسب لباس را بررسی کنید و سپس برنامه مناسب ماشین را انتخاب کنید. برای لباس‌های معمولی و کم کثیف، استفاده از دمای پایین‌تر طبق دستور لباس می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. پس از پایان شست و شو نیز لباس‌ها را سریع از ماشین خارج کنید، به آرامی صاف کنید و در شرایط مناسب خشک کنید. برای لباس‌هایی که دستور ویژه دارند نیز همان دستور سازنده را در اولویت قرار دهید.
در واقع نگهداری از لباس پنبه‌ای بیشتر از آنکه به ترفندهای عجیب نیاز داشته باشد، به چند عادت ساده وابسته است. آب خیلی داغ، حرارت زیاد، شست و شوی نامتناسب با نوع لباس و بی توجهی به برچسب مراقبت، می‌توانند ظاهر لباس را زودتر تغییر دهند. در مقابل، شست و شوی متناسب با نوع پارچه، خشک کردن درست و رسیدگی به موقع به لکه‌ها، راهی ساده برای استفاده طولانی‌تر از لباس‌های خانوادگی است.
برای خانواده‌ها نتیجه این مراقبت فقط حفظ ظاهر یک تیشرت یا پیراهن نیست، بلکه وقتی لباس‌ها دیرتر خراب شوند، نیاز به خرید و جایگزینی آنها نیز کمتر می‌شود. بنابراین چند دقیقه دقت هنگام قرار دادن لباس در ماشین لباسشویی می‌تواند در طولانی‌تر شدن عمر لباس‌ها و مدیریت بهتر هزینه‌های خانه هم موثر باشد.