براساس آخرین آمار منتشرشده، مجموع ذخایر پنج سد اصلی تامین‌کننده آب تهران تا ۱۹ مهرماه ۱۴۰۵ به ۳۸۳میلیون مترمکعب رسیده است؛ رقمی که با وجود افزایش موجودی هر پنج سد نسبت به مدت مشابه سال گذشته، همچنان از تداوم وضعیت شکننده منابع آب حکایت دارد. چهار سد از این مجموعه هنوز با کسری قابل‌توجه نسبت به متوسط بلندمدت مواجهند.
سد‌های امیرکبیر، لتیان، طالقان، ماملو و لار از منابع اصلی تامین آب تهران به‌شمار می‌روند. بررسی وضعیت این مخازن نشان می‌دهد افزایش ذخایر در مقایسه با سال گذشته، به‌تنهایی نمی‌تواند معیار کافی برای ارزیابی شرایط آبی پایتخت باشد چراکه وضعیت هر سد به ظرفیت مخزن، میزان آب ذخیره‌شده و فاصله آن با میانگین سال‌های گذشته بستگی دارد.
امیرکبیر؛ تنها سد بالاتر از میانگین ۱۰ساله
سد امیرکبیر (کرج)، با ظرفیت اسمی حدود ۲۰۵ میلیون مترمکعب، در زمان بررسی ۱۲۹ میلیون مترمکعب آب ذخیره داشته است. این میزان معادل ۷۲ درصد ظرفیت مخزن است و بالاترین درصد پرشدگی را در میان پنج سد اصلی تهران نشان می‌دهد.
ذخایر این سد نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۵۰۵ درصد افزایش یافته و در مقایسه با متوسط ۱۰ساله نیز ۲۱ درصد بیشتر شده است. بدین ترتیب، سد امیرکبیر تنها سد در میان این پنج مخزن است که موجودی آن از میانگین بلندمدت فراتر رفته؛ وضعیتی که آن را از چهار سد دیگر متمایز می‌کند.
لتیان؛ افزایش ذخایر، اما همچنان زیر سطح معمول
سد لتیان با ظرفیت اسمی حدود ۹۵ میلیون مترمکعب، ۲۴ میلیون مترمکعب آب در مخزن خود دارد. میزان پرشدگی این سد ۳۲ درصد اعلام شده است.
اگرچه ذخایر لتیان نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۷۵ درصد افزایش یافته، موجودی آن همچنان ۳۹ درصد پایین‌تر از متوسط ۱۰ساله قرار دارد. این اختلاف نشان می‌دهد بهبود وضعیت نسبت به سال گذشته الزاما به معنای بازگشت مخزن به شرایط متعارف نیست.
سد لار؛ مخزنی بزرگ با ذخیره‌ای اندک
سد لار با ظرفیت اسمی حدود ۹۶۰ میلیون مترمکعب، از بزرگ‌ترین مخازن منطقه به‌شمار می‌رود. با این حال، ذخیره آب آن تنها ۳۵ میلیون مترمکعب گزارش شده است. بدین ترتیب، فقط حدود ۴ درصد ظرفیت این سد پر است؛ کمترین میزان پرشدگی در میان پنج سد مورد بررسی.
موجودی سد لار نسبت به سال گذشته ۱۰۲ درصد افزایش یافته، اما همچنان ۴۲ درصد پایین‌تر از میانگین ۱۰ساله است؛ بنابراین رشد سالانه ذخایر این سد نباید این واقعیت را پنهان کند که حجم آب موجود در برابر ظرفیت مخزن همچنان بسیار محدود است.
ماملو؛ بیشترین فاصله با میانگین بلندمدت
سد ماملو با ظرفیت اسمی حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب، ۲۹ میلیون مترمکعب آب ذخیره دارد؛ رقمی معادل ۱۲ درصد ظرفیت مخزن. ذخایر این سد نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۵۴ درصد افزایش یافته، اما در مقایسه با متوسط ۱۰ساله همچنان ۷۴ درصد کاهش دارد. ماملو از نظر فاصله با میانگین بلندمدت، نامناسب‌ترین وضعیت را در میان پنج سد دارد. این اختلاف نشان می‌دهد افزایش موجودی نسبت به سال قبل، هنوز نتوانسته کمبود انباشته‌شده ذخایر را جبران کند.
طالقان؛ بیشترین حجم آب، اما نه در سطح مطلوب
سد طالقان با ظرفیت اسمی حدود ۴۲۰ میلیون مترمکعب، ۱۶۶ میلیون مترمکعب آب ذخیره کرده و با ۳۹ درصد پرشدگی، بیشترین حجم آب موجود را در میان پنج سد دارد. با این حال، ذخایر آن تنها ۲ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش یافته و ۳۱ درصد پایین‌تر از متوسط ۱۰ساله است.
در نتیجه، قرار گرفتن طالقان در رتبه نخست از نظر حجم ذخیره، لزوما به معنای مطلوب بودن وضعیت آن نیست.
افزایش سالانه کافی نیست
آمار‌ها نشان می‌دهد هر پنج سد نسبت به سال گذشته ذخایر بیشتری دارند، اما چهار سد لتیان، لار، ماملو و طالقان همچنان پایین‌تر از میانگین ۱۰ساله قرار گرفته‌اند. مجموع ذخایر این مخازن به ۳۸۳ میلیون مترمکعب رسیده در حالی که وضعیت پرشدگی از۴ درصد در سد لار تا ۷۲ درصد در سد امیرکبیر متفاوت است.
این تفاوت‌ها نشان می‌دهد ارزیابی وضعیت آب تهران نباید صرفا بر‌مبنای مقایسه با سال گذشته انجام شود. فاصله با میانگین بلندمدت و میزان پرشدگی مخازن نیز شاخص‌های مهمی برای سنجش شرایط منابع آب هستند. براساس این آمار، با وجود بهبود نسبی ذخایر سالانه، وضعیت چهار سد اصلی همچنان نیازمند توجه جدی به مدیریت منابع و مصرف آب است.
چرا با وجود افزایش ذخایر، چهار سد تهران هنوز از میانگین عقبند؟
سد‌های تهران چقدر آب دارند؟
کاهش فاصله ذخایر سد‌های تهران با سال گذشته، در نگاه نخست نشانه‌ای امیدوارکننده به نظر می‌رسد، اما مقایسه آمار‌ها با میانگین ۱۰ساله تصویری متفاوت از وضعیت منابع آبی پایتخت ارائه می‌دهد.
کاهش فاصله ذخایر سد‌های تهران با سال گذشته، در نگاه نخست نشانه‌ای امیدوارکننده به نظر می‌رسد، اما مقایسه آمار‌ها با میانگین ۱۰ساله تصویری متفاوت از وضعیت من...
صاحب‌خبر -