به گزارش ایرنا،آتش زدن کاه و کلش در شالیزارهای مازندران این روزها درحالی انجام می شود که به اعتقاد کارشناسان حوزه کشاورزی این کار نه تنها به خاطر از بین بردن مواد مغذی خاک منافع بلندمدت کشاورزان را تهدید می کند، در کوتاه مدت هم به زبان برنجکاران است.
هنگام گذر از جاده های مازندران دود غلیظ ناشی از سوزاندن کاه و کلش شالی در شالیزارهای اطراف قابل دیدن است و بسیاری از شهروندان مازندرانی و گردشگران هم اعتراض دارند که دود ناشی از این کار وارد محل زندگی و استراحت آنان شده و عرصه را بر همه تنگ کرده است.
تنگی نفس، سوزش چشم، سردرد، بوی بد، تنگی نفس مه گرفتگی در جاده‌ها منتهی به اراضی شالیزاری و افزایش خطر تصادف هر سال در این روزها زندگی مردم مازندران در کوچه و خیابان و حتی درون خانه‌هایشان به علت اتش زدن کاه و کلش آزار می دهد.
فرسایش خاک، کاهش قوت و حاصلخیزی زمین، پوشیده شدن روزنه خاک برای نفوذ آب و از بین رفتن حشرات خاک ساز از دیگر آسیب های مهم اقتصادی ناشی از آتش سوزی کاه و کلش است که تاکنون جدی گرفته نشده است.
براساس ماده ۳۰ آئین نامه اجرایی قانون مدیریت پسماند (سوزاندن پسماند در محیط آزاد یا در پسماند سوزهای غیر استاندارد و مغایر با ضوابط و شیوه نامه‌های مربوط، ممنوع است).طبق ماده ۲۰ قانون هوای پاک (انباشت پسماندهای بیمارستانی و صنعتی در معابر عمومی و فضای باز یا سوزاندن ان‌ها و انباشتن پسماندهای خانگی و ساختمانی در معابر عمومی و فضای باز خارج از مکان‌های تعیین شده توسط شهرداری‌ها و دهیاری‌ها یا سوزاندن ان‌ها و همچنین سوزاندن بقایای گیاهی اراضی زراعی پس از برداشت محصول ممنوع بوده) و مطابق ماده ۱۸ قانون مدیریت پسماند، متخلف حسب مورد به جزای نقدی درجه ۶موضوع ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی محکوم می‌شود.
براساس ماده ۱۱ قانون مدیریت پسماندها، وزارت جهاد کشاورزی مسئول نظارت بر اجرای ضوابط و وروش‌های اجرائی مدیریت پسماند کشاورزی است و طبق ماده ۳۶ آئین نامه اجرائی قانون مدیریت پسماندها، وزارت جهاد کشاورزی باید نسبت به شناسایی، گزارش و پیگیری از تخلف‌های صورت گرفته در بخش کشاورزی اقدام کند.کشت دوم برنج در مازندران از اواسط مرداد ماه آغاز می شود و اواسط مهر ماه زمان برداشت آن است.
کشت دوم برنج در مازندران به ۲ شیوه «نشای دوباره» و «پرورش ساقه» انجام می شود، در روش اول کشاورزان اقدام به آماده سازی دوباره شالیزار کرده و نشای مجدد انجام می دهند، ولی در روش دوم ساقه های باقی مانده از کشت نخست جوانه زده و پرورش داده می شود تا تبدیل به شالی شود.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان جویبار با اشاره به اجرای آموزش شالیکاران برای خودداری از آتش زدن کاه و کلش، با اقدامات ترویجی و فنی در مراکز کشاورزی گفت که سوزاندن کاه و کلش مزارع علاوه بر نابودی موجودات مفید خاکزی، کاهش حاصلخیزی اراضی و تشدید فرسایش خاک، خطرات جدی زیست‌محیطی و بهداشتی برای جوامع محلی به همراه دارد؛ از این رو ترویج کشاورزی پایدار در اولویت برنامه‌های آموزشی این مدیریت قرار گرفته است.
عبدالله رحیمی با اشاره به اهمیت حفظ ماده آلی خاک و پیشگیری از چالش‌های زیست‌محیطی ناشی از سوزاندن بقایای گیاهی، اظهارداشت: آگاهی‌بخشی به بهره‌برداران کلید اصلی حل این معضل است.
وی افزود: با برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته، کارگاه‌ها و دوره‌های آموزشی در سطح شهرستان برگزار شد و در این دوره‌ها، کارشناسان ترویج پیامدهای مخرب آتش‌سوزی بقایا و مزایای اقتصادی و زراعی حفظ ماده آلی خاک را برای کشاورزان تشریح کردند.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان جویبار به راهکارهای فنی ارائه‌شده اشاره کرد و گفت: یکی از محوری‌ترین توصیه‌های فنی ترویج، ترغیب کشاورزان و کمباین‌داران به استفاده و نصب دستگاه‌های کاه‌خردکن در کمباین‌های برداشت است.
وی افزود: خرد شدن بقایا و بازگرداندن آن به چرخه خاک، ضمن غنی‌سازی بستر کشت، شرایط را برای آماده‌سازی سریع‌تر زمین جهت کشت بعدی فراهم می‌کند.
رحیمی همچنین با تأکید بر نقش رسانه‌های ترویجی در ارتقای دانش کشاورزان تصریح کرد: توزیع و نشر اطلاعیه‌های فنی، انتشار محتواهای آموزشی در سامانه‌ها و بسترهای مجازی موجب می‌شود توصیه‌های کارشناسی به‌موقع و با ضریب نفوذ بالا در اختیار بهره‌برداران قرار گیرد.
وی با قدردانی از همراهی و آگاهی کشاورزان جویباری خاطرنشان کرد: استمرار آموزش‌های چهره‌به‌چهره، توسعه مکانیزاسیون متناسب با کشاورزی حفاظتی و نظارت‌های میدانی، همچنان رویکردی محوری برای به صفر رساندن آتش زدن مزارع در جویبار خواهد بود.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان جویبار گفت: حفظ بقایای گیاهی و جلوگیری از سوزاندن کاه و کلش، تنها یک توصیه زیست‌محیطی نیست؛ بلکه زیربنای حفظ حاصلخیزی خاک، پایداری تولید برنج، کاهش هزینه‌های نهاده‌ها و ارتقای امنیت غذایی است.
وی ادامه داد: ماده آلی خاک سرمایه اصلی شالیکار است و بازگرداندن بقایا به زمین، بهره‌وری آب و خاک را افزایش می‌دهد و تاب‌آوری مزارع در برابر تنش‌های اقلیمی را بیشتر می‌کند و ترویج این فرهنگ در بخش کشاورزی جویبار، گامی اساسی برای کشاورزی پایدار، سلامت جامعه روستایی و پایداری معیشت کشاورزان به شمار می‌رود.
برنجکاری یکی از مهم ترین فعالیت کشاورزی در مازندران و منبع مهم درآمد کشاورزان استان است و با تولید بیش از یک میلیون تن، ۴۲ درصد برنج مورد نیاز کشور از این استان تامین می‌شود. استان مازندران تولید کننده ۷۲ نوع محصول زراعی و باغی است که در تولید ۱۵ محصول رتبه اول تا سوم را دارد.این استان با برخورداری از تنها ۲ و نیم درصد زمین کشاورزی کشور، سالانه هفت درصد از تولیدات کشاورزی و ۱۱ درصد از ارزش اقتصادی محصولات کشاورزی کشور را در اختیار دارد.
∎
هنگام گذر از جاده های مازندران دود غلیظ ناشی از سوزاندن کاه و کلش شالی در شالیزارهای اطراف قابل دیدن است و بسیاری از شهروندان مازندرانی و گردشگران هم اعتراض دارند که دود ناشی از این کار وارد محل زندگی و استراحت آنان شده و عرصه را بر همه تنگ کرده است.
تنگی نفس، سوزش چشم، سردرد، بوی بد، تنگی نفس مه گرفتگی در جاده‌ها منتهی به اراضی شالیزاری و افزایش خطر تصادف هر سال در این روزها زندگی مردم مازندران در کوچه و خیابان و حتی درون خانه‌هایشان به علت اتش زدن کاه و کلش آزار می دهد.
فرسایش خاک، کاهش قوت و حاصلخیزی زمین، پوشیده شدن روزنه خاک برای نفوذ آب و از بین رفتن حشرات خاک ساز از دیگر آسیب های مهم اقتصادی ناشی از آتش سوزی کاه و کلش است که تاکنون جدی گرفته نشده است.
براساس ماده ۳۰ آئین نامه اجرایی قانون مدیریت پسماند (سوزاندن پسماند در محیط آزاد یا در پسماند سوزهای غیر استاندارد و مغایر با ضوابط و شیوه نامه‌های مربوط، ممنوع است).طبق ماده ۲۰ قانون هوای پاک (انباشت پسماندهای بیمارستانی و صنعتی در معابر عمومی و فضای باز یا سوزاندن ان‌ها و انباشتن پسماندهای خانگی و ساختمانی در معابر عمومی و فضای باز خارج از مکان‌های تعیین شده توسط شهرداری‌ها و دهیاری‌ها یا سوزاندن ان‌ها و همچنین سوزاندن بقایای گیاهی اراضی زراعی پس از برداشت محصول ممنوع بوده) و مطابق ماده ۱۸ قانون مدیریت پسماند، متخلف حسب مورد به جزای نقدی درجه ۶موضوع ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی محکوم می‌شود.
براساس ماده ۱۱ قانون مدیریت پسماندها، وزارت جهاد کشاورزی مسئول نظارت بر اجرای ضوابط و وروش‌های اجرائی مدیریت پسماند کشاورزی است و طبق ماده ۳۶ آئین نامه اجرائی قانون مدیریت پسماندها، وزارت جهاد کشاورزی باید نسبت به شناسایی، گزارش و پیگیری از تخلف‌های صورت گرفته در بخش کشاورزی اقدام کند.کشت دوم برنج در مازندران از اواسط مرداد ماه آغاز می شود و اواسط مهر ماه زمان برداشت آن است.
کشت دوم برنج در مازندران به ۲ شیوه «نشای دوباره» و «پرورش ساقه» انجام می شود، در روش اول کشاورزان اقدام به آماده سازی دوباره شالیزار کرده و نشای مجدد انجام می دهند، ولی در روش دوم ساقه های باقی مانده از کشت نخست جوانه زده و پرورش داده می شود تا تبدیل به شالی شود.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان جویبار با اشاره به اجرای آموزش شالیکاران برای خودداری از آتش زدن کاه و کلش، با اقدامات ترویجی و فنی در مراکز کشاورزی گفت که سوزاندن کاه و کلش مزارع علاوه بر نابودی موجودات مفید خاکزی، کاهش حاصلخیزی اراضی و تشدید فرسایش خاک، خطرات جدی زیست‌محیطی و بهداشتی برای جوامع محلی به همراه دارد؛ از این رو ترویج کشاورزی پایدار در اولویت برنامه‌های آموزشی این مدیریت قرار گرفته است.
عبدالله رحیمی با اشاره به اهمیت حفظ ماده آلی خاک و پیشگیری از چالش‌های زیست‌محیطی ناشی از سوزاندن بقایای گیاهی، اظهارداشت: آگاهی‌بخشی به بهره‌برداران کلید اصلی حل این معضل است.
وی افزود: با برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته، کارگاه‌ها و دوره‌های آموزشی در سطح شهرستان برگزار شد و در این دوره‌ها، کارشناسان ترویج پیامدهای مخرب آتش‌سوزی بقایا و مزایای اقتصادی و زراعی حفظ ماده آلی خاک را برای کشاورزان تشریح کردند.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان جویبار به راهکارهای فنی ارائه‌شده اشاره کرد و گفت: یکی از محوری‌ترین توصیه‌های فنی ترویج، ترغیب کشاورزان و کمباین‌داران به استفاده و نصب دستگاه‌های کاه‌خردکن در کمباین‌های برداشت است.
وی افزود: خرد شدن بقایا و بازگرداندن آن به چرخه خاک، ضمن غنی‌سازی بستر کشت، شرایط را برای آماده‌سازی سریع‌تر زمین جهت کشت بعدی فراهم می‌کند.
رحیمی همچنین با تأکید بر نقش رسانه‌های ترویجی در ارتقای دانش کشاورزان تصریح کرد: توزیع و نشر اطلاعیه‌های فنی، انتشار محتواهای آموزشی در سامانه‌ها و بسترهای مجازی موجب می‌شود توصیه‌های کارشناسی به‌موقع و با ضریب نفوذ بالا در اختیار بهره‌برداران قرار گیرد.
وی با قدردانی از همراهی و آگاهی کشاورزان جویباری خاطرنشان کرد: استمرار آموزش‌های چهره‌به‌چهره، توسعه مکانیزاسیون متناسب با کشاورزی حفاظتی و نظارت‌های میدانی، همچنان رویکردی محوری برای به صفر رساندن آتش زدن مزارع در جویبار خواهد بود.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان جویبار گفت: حفظ بقایای گیاهی و جلوگیری از سوزاندن کاه و کلش، تنها یک توصیه زیست‌محیطی نیست؛ بلکه زیربنای حفظ حاصلخیزی خاک، پایداری تولید برنج، کاهش هزینه‌های نهاده‌ها و ارتقای امنیت غذایی است.
وی ادامه داد: ماده آلی خاک سرمایه اصلی شالیکار است و بازگرداندن بقایا به زمین، بهره‌وری آب و خاک را افزایش می‌دهد و تاب‌آوری مزارع در برابر تنش‌های اقلیمی را بیشتر می‌کند و ترویج این فرهنگ در بخش کشاورزی جویبار، گامی اساسی برای کشاورزی پایدار، سلامت جامعه روستایی و پایداری معیشت کشاورزان به شمار می‌رود.
برنجکاری یکی از مهم ترین فعالیت کشاورزی در مازندران و منبع مهم درآمد کشاورزان استان است و با تولید بیش از یک میلیون تن، ۴۲ درصد برنج مورد نیاز کشور از این استان تامین می‌شود. استان مازندران تولید کننده ۷۲ نوع محصول زراعی و باغی است که در تولید ۱۵ محصول رتبه اول تا سوم را دارد.این استان با برخورداری از تنها ۲ و نیم درصد زمین کشاورزی کشور، سالانه هفت درصد از تولیدات کشاورزی و ۱۱ درصد از ارزش اقتصادی محصولات کشاورزی کشور را در اختیار دارد.