به گزارش ایرنا، سنگ‌های ارگ نادری تنها بقایای یک بنای تاریخی نیستند به گونه‌ای که هر بخش از این محوطه، روایتی از شهری را در خود جای داده که قرن‌ها پیش در همین محدوده شکل گرفته است.

بنایی که زمانی در قلب شیروان قرار داشت، امروز با گسترش کالبد شهر به جنوب غربی آن منتقل شده و فاصله میان ارزش تاریخی و وضعیت کنونی، بیش از همیشه ضرورت احیا و ساماندهی آن را آشکار کرد.

ارگ نادری امروز در نقطه‌ای قرار گرفته که پیرامون آن با برخی آسیب‌های اجتماعی همچون پاتوق معتادان متجاهر روبه‌روست؛ از همین رو مساله تنها حفاظت از یک اثر تاریخی نیست بلکه احیای یک محدوده شهری و بازگرداندن آن به چرخه زندگی اجتماعی و اقتصادی شیروان است.

تخصیص ۶۰ میلیارد ریال اعتبار می‌تواند آغازی برای بازگشت این میراث هفت هزار ساله به متن زندگی شهری و تبدیل آن به یک کانون گردشگری و اقتصادی باشد.

۶۰ میلیارد ریال برای آغاز یک مسیر تازه

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان‌شمالی از تخصیص ۲۵ میلیارد ریال از محل اعتبارات فرمانداری و ۳۵ میلیارد ریال از سوی میراث فرهنگی برای آغاز عملیات مرمت و احیای ارگ نادری خبر داده است.

تخصیص ۶۰ میلیارد ریال اعتبار می‌تواند آغازی برای بازگشت این میراث هفت هزار ساله به متن زندگی شهری باشد

احمد دیناری می گوید: قرار گرفتن این ارگ در محدوده بازآفرینی شهری، فرصتی فراهم کرده است تا مرمت بنا از یک اقدام تنها میراثی فراتر رود و در قالب طرحی برای ساماندهی محله، توسعه گردشگری و کاهش آسیب‌های اجتماعی دنبال شود.

این نگاه، اهمیت طرح را دوچندان می‌کند؛ زیرا تجربه بسیاری از شهرهای تاریخی نشان داده است که احیای یک اثر زمانی می‌تواند ماندگار باشد که بنا از حصار یک طرح مرمتی خارج شده و به بخشی از زندگی روزمره شهروندان تبدیل شود.

ارگ نادری؛ از تهدید اجتماعی تا فرصت اقتصادی

دیناری با اشاره به وضعیت پیرامونی ارگ نادری می‌گوید: این اثر تاریخی در شرایط کنونی به جای آنکه فرصت شهرستان باشد به یک تهدید تبدیل شده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد حفاظت از میراث فرهنگی بدون توجه به محیط پیرامونی آن نمی‌تواند به نتیجه مطلوب برسد.

ارگ نادری تنها یک مقصد برای بازدید گردشگران نیست؛ می‌تواند موتور محرکی برای تحول محله معصوم‌زاده و بخشی از اقتصاد شهری شیروان باشد

وی می افزاید: بازآفرینی این محدوده می‌تواند معادله را تغییر دهد، افزایش حضور گردشگران، ایجاد فضاهای خدماتی، رونق صنایع دستی، شکل‌گیری کسب‌وکارهای کوچک و افزایش سرزندگی اجتماعی، مجموعه‌ای از پیامدهایی است که می‌تواند از دل احیای این بنای تاریخی شکل بگیرد.

از این منظر، ارگ نادری تنها یک مقصد برای بازدید گردشگران نیست؛ می‌تواند موتور محرکی برای تحول محله معصوم‌زاده و بخشی از اقتصاد شهری شیروان باشد.

مرمت بنا بدون ساماندهی پیرامون کافی نیست

فرماندار شیروان نیز می گوید: مرمت ارگ باید همزمان با ساماندهی محدوده پیرامونی دنبال شود.

مرمت ارگ باید همزمان با ساماندهی محدوده پیرامونی دنبال شود

محمد احمدی می افزاید: در کنار مرمت بنا، تملک بخش‌هایی از اراضی اطراف، ایجاد زیرساخت‌های لازم، کف‌سازی، پیاده‌روسازی و احداث مبلمان شهری باید در دستور کار قرار گیرد.

وی ادامه می دهد: راه‌اندازی بلوار ۲۰ متری شهید ابراهیم رئیسی نیز یکی از اقداماتی است که برای بهبود دسترسی به این محدوده انجام شده و می‌تواند زمینه افزایش تردد و ارتباط بهتر ارگ با بافت شهری را فراهم کند.

با این حال، تجربه طرح‌های بازآفرینی نشان می‌دهد که ایجاد مسیر دسترسی به تنهایی کافی نیست و ارگ زمانی به مقصد گردشگری تبدیل می‌شود که بازدیدکننده با فضایی زنده، امن، خوانا و دارای خدمات مناسب مواجه شود.

سرمایه‌ای تاریخی برای آینده شیروان

ارگ نادری با شماره ۷۰۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و از مهمترین محوطه‌های تاریخی شمال شرق کشور به شمار می‌رود.

این محوطه که به عنوان یکی از کانون‌های شکل‌گیری فرهنگ و تمدن خراسان‌شمالی شناخته می‌شود، در مسیر اصلی استان‌های شمالی به مشهد قرار دارد و از ظرفیت مناسبی برای جذب مسافران عبوری برخوردار است.

قرار گرفتن ارگ در فاصله حدود ۶۰ کیلومتری شرق بجنورد نیز می‌تواند این ظرفیت را تقویت کند؛ مشروط بر آنکه اثر تاریخی از یک نقطه تنها عبوری به مقصدی برای توقف، بازدید و تجربه گردشگری تبدیل شود.

اثر باستانی ارگ نادری که یادگاری از تمدن هفت هزار ساله ایران زمین بوده و اثری پررمز و راز که در دل خود حکایت‌های سربه‌ مهر زیادی دارد همه ساله در ایام تعطیلات نوروز محل مناسبی برای گشت و گذار مسافران بوده است.