ماجرا برای بسیاری از کاربران «میلی‌گلد» با یک اتفاق ساده شروع شد: درخواست برداشت ثبت کردند، اما پول به حسابشان نیامد. برخی کاربران می‌گویند، انتظار آنها برای دریافت وجه از ۷ روز هم عبور کرد؛ درحالی که پشتیبانی میلی پیش‌تر گفته بود، برداشت ریالی ممکن است تا ۷۲ ساعت کاری زمان ببرد. چند روز بعد خود شرکت نیز تأخیر در بخشی از تسویه مطالبات کاربران را پذیرفت. اما آنچه ابتدا یک مشکل در تسویه به‌نظر می‌رسید، خیلی زود به پرسشی بزرگ‌تر تبدیل شد: طلایی که کاربران به‌صورت آنلاین خریده‌اند واقعاً کجاست و آیا به اندازه تعهدات پلتفرم، طلای فیزیکی وجود دارد؟ همین سوال واژه‌ای حساس را دوباره وارد بحث بازار طلای آنلاین کرد: «خالی‌فروشی»؛ یعنی فروش طلا بدون آنکه معادل آن پشتوانه فیزیکی کافی وجود داشته باشد. درباره میلی‌گلد، اما تا اینجا اطلاعات و اسناد موجود برای اثبات چنین اتهامی کافی نیست.
میلی می‌گوید ۹۶۵کیلوگرم طلا دارد
روزنامه سازندگی نوشت: میلی در پاسخ به نگرانی‌ها اعلام کرده معادل تعهدات کاربران، یعنی ۹۶۵کیلوگرم طلای فیزیکی در خزانه‌های امن و بانکی نگهداری می‌شود. روایت شرکت این است که مشکل نه نبود طلا بلکه محدود شدن دسترسی به بخشی از ذخایر، ازجمله طلای نگهداری‌شده در بانک کارگشایی، بوده است. این شرکت همچنین گفته ۱۵ شهریور از پلیس امنیت اقتصادی خواسته موجودی طلا و تعهدات طلایی و ریالی آن را بررسی کند و این بررسی، به گفته شرکت، ۲۹ شهریور انجام شده است. مدیرعامل میلی اول مهر نیز در نامه‌ای به دبیر شورای عالی امنیت ملی خواستار رفع موانع دسترسی به طلای موجود در خزانه‌های بانکی شده است. میلی در توضیح دیگری گفته طی حدود یک ماه‌ونیم نزدیک به ۳۵۰کیلوگرم از طلای خارج از خزانه‌های بانکی خود را تسویه کرده و مسدود شدن طلای موجود در بانک کارگشایی مانع ادامه تسویه‌ها شده است.
رسید بانکی چه چیزی را ثابت می‌کند؟
میلی برای اثبات پشتوانه خود اسنادی از سپرده‌گذاری طلا در خزانه‌های بانکی منتشر کرده است. این اسناد بخشی از ماجرا را روشن می‌کنند، اما یک محدودیت مهم دارند: رسید سپرده‌گذاری نشان می‌دهد در یک تاریخ مشخص، چه میزان طلا وارد خزانه شده نه اینکه موجودی همان خزانه امروز دقیقاً چقدر است. پس از صدور رسید ممکن است، طلا وارد خزانه یا از آن خارج شده باشد.
پای دادستانی به پرونده باز شد
پرونده در روز‌های اخیر از سطح اختلاف کاربران و پلتفرم فراتر رفته است. حسین رحیمی، رئیس پلیس امنیت اقتصادی فراجا، گفته پرونده میلی در دادستانی تهران در حال بررسی است. به گفته او، مدیران این پلتفرم پیش‌تر نیز از سوی پلیس دعوت شده و درباره ضرورت مراقبت از روند فعالیت‌شان، توصیه‌هایی دریافت کرده بودند، اما این مراقبت «به شکل مورد انتظار» انجام نشده است. رحیمی در عین حال گفته «مشکل خاصی» را مطرح نمی‌کند و از مردم خواسته، هنگام خرید آنلاین طلا به مجوز رسمی پلتفرم توجه کنند. رئیس پلیس امنیت اقتصادی می‌گوید بیش از ۲۰ تا ۳۰ میلیون نفر با سکو‌های آنلاین طلا در ارتباط هستند و در آنها خرید، فروش یا سرمایه‌گذاری انجام می‌دهند. خود میلی نیز در خرداد امسال اعلام کرده بود تعداد کاربرانش از ۲۵ میلیون نفر گذشته است؛ عددی که البته لزوماً به معنای ۲۵ میلیون کاربر فعال یا دارای موجودی نیست.
بانک مرکزی چه چیزی را تکذیب کرد؟
ورود بانک مرکزی به ماجرا نیز ابهام دیگری ایجاد کرد. پنجم مهر بانک مرکزی در واکنش به مطالب منتشرشده درباره نامه میلی اعلام کرد در نامه مورد بحث، درخواست یا ادعای مستقیمی خطاب به بانک مرکزی مطرح نشده است. پس از آن تیتر‌هایی با مضمون «بانک مرکزی ادعای میلی را تکذیب کرد» منتشر شد. میلی در پاسخ گفت اساساً ادعایی علیه بانک مرکزی مطرح نکرده که تکذیب شده باشد و موضوع نامه، رفع موانع دسترسی به طلای موجود در خزانه‌های بانکی بوده است.
«خالی‌فروشی» چگونه اتفاق می‌افتد؟
در خرید آنلاین، مشتری ممکن است حتی چند صدم گرم طلا بخرد و موجودی او به‌صورت عددی در حساب کاربری ثبت شود. پشت این عدد باید طلای فیزیکی وجود داشته باشد که پلتفرم نزد خزانه یا امین نگهداری می‌کند. اگر یک پلتفرم بیش از موجودی واقعی خود طلا بفروشد، مسئله معمولاً زمانی آشکار می‌شود که تعداد زیادی از کاربران همزمان درخواست تحویل طلا یا تسویه ریالی کنند. به همین دلیل مقررات این بازار به سمت الزام سکو‌ها به نگهداری طلا پیش از فروش و تطبیق تعهدات آنها با موجودی خزانه رفته است. با این حال رئیس پلیس امنیت اقتصادی گفته هنوز بخشی از سازوکار‌های لازم برای نظارت برخط به‌طور کامل عملیاتی نشده و کنترل فعالیت سکو‌ها در مواردی به شکل فیزیکی و دستی انجام می‌شود.
کاربران منتظر، شرکت درگیر تسویه
همزمان با ادامه ماجرا، تصاویری از تجمع شماری از کاربران مقابل دفتر مرکزی میلی در تهران منتشر شده است. گزارش‌هایی نیز از تأخیر در واریز وجه حاصل از فروش طلا و بلاتکلیفی برخی درخواست‌های برداشت، منتشر شده است. در کنار آن، ادعایی درباره تخلیه دفتر مرکزی شرکت در شبکه‌های اجتماعی مطرح شد که در داده‌های موجود تأیید مستقلی برای آن وجود ندارد. گزارش‌ها نشان می‌دهد دست‌کم برای بخشی از مشتریان، زمان انتظار از موعد اعلام شده فراتر رفته است؛ هرچند این نمونه‌ها را نمی‌توان به وضعیت تمام کاربران میلی تعمیم داد. در تازه‌ترین تحول، میلی هشتم مهر اعلام کرد، دستور آزادسازی طلا‌های این پلتفرم در بانک کارگشایی صادر شده و قرار است از پنجشنبه نهم مهر روند تسویه و تحویل طلا به روال عادی بازگردد. با این حال هنوز جزئیاتی درباره علت مسدود شدن دارایی‌ها، مدت دقیق آن و زمان تسویه تمام درخواست‌های انباشته منتشر نشده است.
آیا میلی «خالی‌فروشی» کرده است؟
با اطلاعاتی که اکنون در دسترس است، نمی‌توان پاسخ قطعی مثبت یا منفی به این سوال داد. آنچه می‌دانیم این است که تأخیر در تسویه بخشی از کاربران رخ داده و خود میلی نیز آن را پذیرفته است. شرکت می‌گوید ۹۶۵کیلوگرم طلای فیزیکی معادل تعهدات کاربران دارد و اسنادی نیز درباره سپرده‌گذاری طلا ارائه کرده است؛ اما موجودی کامل و فعلی این میزان طلا به تفکیک خزانه‌ها در منابع بررسی شده به صورت مستقل و به‌روز تأیید نشده است. از سوی دیگر نبود چنین تأییدی نیز دلیلی برای اثبات نبود طلا یا وقوع خالی‌فروشی نیست. در نتیجه چند سوال اصلی همچنان باز است: ۹۶۵کیلوگرم طلای اعلام شده دقیقاً در کدام خزانه‌ها نگهداری می‌شود؟ چه میزان از آن اکنون در دسترس است؟ میزان تعهد لحظه‌ای میلی به کاربران چقدر است؟ و درخواست‌های معوق چه زمانی به طور کامل تسویه خواهند شد؟