به گزارش جامجم آنلاین، دکتر سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور در نشست خبری امروز (۸ مهرماه) که به مناسبت روز جهانی سالمندان برگزار شد، با اشاره به روند شتابان سالمندی جمعیت در ایران گفت: یکی از ۱۳ چرخش سازمان بهزیستی، حرکت از «سالمندی مخاطرهآمیز» به سمت «سالمندی سالم» است.
حسینی تصریح کرد: رشد جمعیت کشور ۱.۲۴ درصد و رشد جمعیت سالمندان ۴.۴۸ درصد است؛ بنابراین سرعت رشد جمعیت سالمندان بیش از چهار برابر رشد کل جمعیت کشور است. پیشبینی میشود در فاصله سالهای ۱۴۲۰ تا ۱۴۲۲ پنجره جمعیتی کشور بسته شود و تعداد سالمندان از جمعیت جوان پیشی بگیرد.
حسینی با اشاره به سناریوهای مطرح در جهان درباره سالمندی افزود: چهار سناریو در این زمینه شامل «سپیدهدم»، «سایهروشن»، «سالمندی مخاطرهآمیز» و «سالمندی سالم» است و سیاستگذاری باید به گونهای باشد که جامعه به سمت سالمندی سالم حرکت کند.
ایران هنوز با بحران سالمندی مواجه نیست
رئیس سازمان بهزیستی کشور درباره وضعیت فعلی سالمندی در ایران اظهار کرد: در شرایط کنونی، ایران از نظر جمعیتشناختی با بحران سالمندی مواجه نیست و حدود ۱۳ درصد جمعیت کشور را سالمندان تشکیل میدهند.
وی ادامه داد: در صورتی که جمعیت بالای ۶۰ سال یک کشور ۷ درصد باشد، آن جامعه جوان محسوب میشود؛ سهم ۷ تا ۱۴ درصدی نشاندهنده ورود به دوره سالمندی است و در صورت رسیدن این سهم به ۱۴ تا ۲۱ درصد، جامعه سالمند محسوب میشود. همچنین سهم ۲۱ تا ۲۷ درصدی به معنای سالخورده بودن جامعه و بیش از ۲۷ درصد، نشاندهنده سالخوردگی شدید است.
وی افزود: ایران اکنون در حال ورود به دوره سالمندی است و از نظر جمعیتشناختی با مسئله حادی مواجه نیست، اما سرعت این روند اهمیت زیادی دارد.
۱۴۳۰؛ سالخوردگی شدید جمعیت ایران
حسینی با بیان اینکه ایران یکی از پنج کشور جهان با سریعترین روند رشد سالمندی است، گفت: رشد جمعیت سالمندی در کشور بیش از چهار برابر رشد عمومی جمعیت است. این روند به گونهای است که در سالهای ۱۴۲۰ تا ۱۴۲۲ پنجره جمعیتی کشور بسته خواهد شد.
وی ادامه داد: در سال ۱۴۳۰، بین ۳۱ تا ۳۳ درصد جمعیت کشور را سالمندان تشکیل خواهند داد و ایران در آن زمان وارد مرحله سالخوردگی شدید خواهد شد؛ بنابراین از هماکنون باید برای پیامدهای این تغییر جمعیتی برنامهریزی کرد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور تأکید کرد: بحرانهای سالمندی، بحرانهای اجتماعی هستند. بحرانهای اجتماعی نیز فرایندی هستند و میتوانند همه جامعه را تحت تأثیر قرار دهند؛ بنابراین حکمرانی هوشمند باید بتواند بحرانهای اجتماعی از جمله سالمندی را پیشبینی و برای آن برنامهریزی کند.
وی تصریح کرد: اگر برای بحران سالمندی طراحی و برنامهریزی نکنیم، با سناریوی سالمندی مخاطرهآمیز و سالمندی سخت مواجه خواهیم شد.
۲۲ درصد افراد دارای معلولیت، سالمندند
حسینی با اشاره به ابعاد چندوجهی سالمندی در ایران گفت: ۲۶۰ هزار نفر از سالمندان کشور همزمان دارای معلولیت هستند و ۲۲ درصد افراد دارای معلولیت را سالمندان تشکیل میدهند.
وی افزود: در کشور همچنین ۷۷ هزار سالمند زن سرپرست خانوار داریم که این آمار نشاندهنده ابعاد چندلایه سالمندی در ایران است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به تأثیر سالمندی بر سایر گروههای جمعیتی نیز گفت: ۲۳.۵ درصد جمعیت فعال کشور درگیر موضوع سالمندان هستند و به ازای هر ۱۰۰ سالمند، ۱۸۰ فرد غیرسالمند نیز درگیر مسائل مربوط به سالمندی هستند.
۶۰ درصد سالمندان مستمری ماهانه ندارند
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به مسائل چندلایه حوزه سالمندی گفت: ۵۱ هزار زن سالمند تنها در کشور داریم و حدود ۶۰ درصد سالمندان تحت پوشش مستمری نیستند؛ یعنی از هر ۱۰ سالمند، شش نفر مستمری بازنشستگی دریافت نمیکنند. بنابراین جمعیت قابل توجهی از سالمندان خارج از جامعه مددجویان بهزیستی، کمیته امداد، سازمان تأمین اجتماعی و صندوقهای بازنشستگی قرار دارند.
وی اظهار کرد: با عبور از ۷۰ سالگی، وضعیت درآمدی سالمندان در جامعه ایران بهشدت کاهش پیدا میکند. میانگین دهک درآمدی سالمندان ۶۰ تا ۷۰ ساله ۵.۷۶ است، در حالی که میانگین دهک درآمدی سالمندان بالای ۷۰ سال ۴ است.
افت ۷۰ درصدی شاخص درآمد سالمندان پس از ۷۰ سالگی
حسینی با اشاره به ابعاد اقتصادی سالمندی ادامه داد: در ۳۰ استان کشور، میانگین دهک درآمدی سالمندان پایینتر از دهک کل جمعیت است. دادهها نشان میدهد پس از ۷۰ سالگی، شاخص درآمدی سالمندان ۷۰ درصد و شاخص دارایی آنها ۴۵ درصد کاهش پیدا میکند.
وی گفت: ۹ درصد سالمندان کشور از بیماری خاص رنج میبرند و ۵۰ درصد مستمریبگیران سالمند تحت پوشش سازمان بهزیستی را افراد دارای معلولیت شدید و خیلیشدید تشکیل میدهند.
تدوین مجوز رسمی برای خدمات مراقبت از سالمندان
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به نیاز سالمندان به خدمات مراقبتی گفت: سالمندان به مراقبان رسمی نیاز دارند، اما در حوزه خدمات مراقبت رسمی سالمندان تاکنون هیچ مجوز رسمی وجود نداشته است.
حسینی ادامه داد: مجوز رسمی ارائه خدمات مراقبت از سالمندان تدوین شده و بهزودی رونمایی خواهد شد. همچنین دورههای اول و دوم آموزشی برای مراقبان سالمندان طراحی شده است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به اقدامات انجامشده برای اشتغال سالمندان اظهار کرد: سال گذشته ۱۳ هزار فرصت شغلی برای سالمندان ایجاد کردیم. ۲۷۵۰ مرکز «سلام محله» راهاندازی شده و در ۴۵۰ مرکز نیز «پاتوق مهر و گفتوگو» ایجاد شده است که سالمندان در این مراکز دور هم جمع میشوند، گفتوگو میکنند و آموزشها و مهارتهای لازم برای حفظ سلامت را دریافت میکنند.
وی ادامه داد: در این مراکز غربالگری آب سیاه چشم انجام شده و ۲۰ هزار عینک نیز بهصورت رایگان در اختیار سالمندان قرار گرفته است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور درباره حمایتهای بیمهای از زنان سرپرست خانوار عنوان کرد: تمام زنان سرپرست خانوار تحت پوشش بیمه اجتماعی قرار دارند و این بیمه در روستاها و شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر بهصورت رایگان ارائه میشود.
۱۹ شهر دوستدار سالمند
حسینی با اشاره به طرح شهرهای دوستدار سالمند اظهار کرد: تاکنون ۱۹ شهر دوستدار سالمند ایجاد شده است و در این طرح تلاش میشود شهرها دسترسپذیر شوند. شهر دوستدار سالمند دارای هشت مؤلفه است که یکی از آنها گردشگری سالمندی است و ایران این موضوع را نیز در این طرح دنبال کرده است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین از تدوین لایحه حمایت از حقوق سالمندان خبر داد و افزود: این لایحه در حال تدوین است؛ چراکه در حال حاضر تنها یک درصد قوانین موجود در راستای حمایت از سالمندان است.
پیمایش ملی سالمندان
حسینی با اشاره به اقدامات پژوهشی در حوزه سالمندی گفت: پیمایش ملی سالمندان انجام شده است و نتایج آن میتواند در سیاستگذاری و برنامهریزیهای این حوزه مورد استفاده قرار گیرد.
وی همچنین از تأمین ۳۷۷۰ واحد مسکن برای سالمندان خبر داد و گفت: این پروژهها بیش از ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارند.
ارائه خدمات به ۸۰۰ هزار سالمند
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به خدمات این سازمان به سالمندان گفت: به بیش از ۸۰۰ هزار سالمند خدمات ارائه میکنیم و ۱۴۲ هزار نفر نیز تحت پوشش برنامههای آگاهسازی و پیشگیری از معلولیت قرار دارند.
وی افزود: ۱۶۴ مرکز روزانه توانبخشی و آموزشی ویژه سالمندان فعال است که به ۸ هزار نفر خدمات ارائه میکنند.
وی همچنین از ارائه ۲۲ هزار مورد ویزیت در منزل، تأمین ۳۳ هزار وسیله توانبخشی و پرداخت ۲۸ هزار مورد کمکهزینه معیشتی به سالمندان خبر داد و با اشاره به موضوع سالمندآزاری گفت: اورژانس اجتماعی ۱۲۳ در موضوع سالمندآزاری ورود میکند و در موارد گزارششده، مداخلات لازم از سوی این مراکز انجام میشود.
استخدام ۳۲۰۰ فرد دارای معلولیت
رئیس سازمان بهزیستی کشور درباره برگزاری آزمون استخدامی افراد دارای معلولیت اظهار کرد: بر اساس اعلام سازمان بهزیستی، ثبتنام متقاضیان از طریق سامانه مرکز آزمون جهاد دانشگاهی انجام میشود. در این آزمون ۱۰ هزار نفر مشمول قانون سهمیه ۳ درصد استخدام افراد دارای معلولیت هستند و در نهایت حدود ۳۲۰۰ نفر در ۳۲ دستگاه اجرایی به استخدام درمیآیند.
پیگیری استقرار پذیرفتهشدگان آزمون استخدامی معلولان
در ادامه این نشست، علیرضا انجلاسی، معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان بهزیستی کشور در پاسخ به پرسش خبرنگار جامجم آنلاین درباره روند اجرای سهمیه استخدامی افراد دارای معلولیت گفت: نخستین آزمون استخدامی ویژه افراد دارای معلولیت خرداد ۱۴۰۳ برگزار شد. این آزمون پس از حدود ۱۲ سال وقفه در اجرای سهمیه ۳ درصدی استخدام افراد دارای معلولیت در دستگاههای اجرایی برگزار شد و بیش از ۱۲ هزار نفر در آن شرکت کردند که بالغ ۴ هزار نفر پذیرفته شدند.
وی افزود: از زمان برگزاری آزمون، سازمان بهزیستی پیگیر استقرار پذیرفتهشدگان در رشتهمحلهای شغلی مربوط به خود بوده است.
انجلاسی ادامه داد: دومین آزمون استخدامی ویژه افراد دارای معلولیت نیز برای جاماندگان آزمون نخست و افرادی که از سال ۱۴۰۳ به جمع متقاضیان اشتغال اضافه شدهاند، برگزار میشود. ثبتنام این آزمون از ۴ مهر آغاز شده و تا ۱۳ مهر ادامه خواهد داشت.
وی با اشاره به حمایتهای سازمان بهزیستی از متقاضیان گفت: سازمان بهزیستی برای جامعه هدف خود بسته حمایتی تسهیلگری و تسریعگری در نظر گرفته است. حتی هزینه ثبتنام متقاضیان پس از ثبتنام از طریق سازمان بهزیستی به آنها بازگردانده میشود تا در این زمینه نیز از افراد دارای معلولیت حمایت شود.
معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان بهزیستی کشور تأکید کرد: سازمان بهزیستی همانند آزمون سال ۱۴۰۳، فرایند پیگیری امور پذیرفتهشدگان را تا زمان استقرار آنها در جایگاه شغلی خود ادامه خواهد داد.
پیگیری رسمیت زبان اشاره ایرانی
درباره اقدامات انجامشده برای حمایت از جامعه ناشنوایان نیز در ادامه این نشست، حسینی گفت: لایحه رسمیتبخشی به زبان اشاره ایرانی به صحن علنی دولت رفته و بهزودی در هیأت دولت تصویب خواهد شد.
وی با اشاره به برنامههای اشتغالزایی برای افراد ناشنوا افزود: سال گذشته برای ۳ هزار فرد ناشنوا تسهیلات ایجاد فرصت شغلی اختصاص یافت. در صورتی که کارفرمایان افراد ناشنوا را به کار بگیرند، ۵۰ درصد حقوق آنها از سوی بهزیستی پرداخت میشود و مابقی حقوق را کارفرما پرداخت خواهد کرد.
حسینی با اشاره به حمایت از خدمات مترجمی زبان اشاره گفت: برای نخستینبار امسال در قانون بودجه ردیف اختصاصی برای مترجمی زبان اشاره در نظر گرفته شده و ۱۵ میلیارد تومان به این بخش اختصاص یافته است. ۱۲ هزار مورد اعزام مترجم زبان اشاره برای ناشنوایان انجام شده و ۷۶۰ مترجم زبان اشاره نیز تربیت کردهایم.
حمایت از دانشآموزان بازمانده از تحصیل
رئیس سازمان بهزیستی کشور در خصوص حمایت از دانشآموزان و دانشجویان تحت پوشش گفت: ۲۴۳ هزار دانشآموز و ۱۹ هزار دانشجو تحت حمایت سازمان بهزیستی قرار دارند. شهریه دانشجویان تحت پوشش تا سقف ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان پرداخت میشود و برای دانشآموزان نیز کمکهزینه یک میلیون تومانی در نظر گرفته شده است.
وی با اشاره به برنامه بازگرداندن کودکان و نوجوانان بازمانده از تحصیل به مدرسه اظهار کرد: ۲۸۰۸ نفر از بازماندگان از تحصیل برای بازگشت به مدرسه شناسایی و حمایت شدهاند و در صورت بازگشت به تحصیل، به ازای هر نفر ماهانه ۲ میلیون تومان مشوق پرداخت میشود.
∎