توقف بخش انتقال خودرو در سامانه میخک همزمان با مواضع انتقادی بانک مرکزی درباره تخصیص ارز به واردات خودروهای لوکس، بار دیگر آینده ورود خودروهای گرانقیمت به کشور را در هالهای از ابهام قرار داده است.
به گزارش دنیای اقتصاد، دوشنبهشب سرکنسولگری ایران در دبی اعلام کرد که سامانه میخک برای عرضه خدمات کنسولی فعال است و فقط بخش مربوط به انتقال خودروی ایرانیان مقیم به علت بهروزرسانی، موقتا از دسترس خارج شده است.
در شرایطی بانک مرکزی طی روزهای اخیر واردات خودروی لوکس را در اولویت تخصیص ارز ندانسته، که این پرسش حالا مطرح است که آیا توقف میخک صرفا یک اختلال فنی و موقت است یا اینکه سیاست ارزی جدید، مسیر واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور را نیز تحتتاثیر قرار داده است. تا تنظیم این گزارش توضیح رسمی از سوی بانک مرکزی یا سازمان توسعه تجارت درباره ارتباط این دو موضوع منتشر نشده است.
در شرایط فعلی نمیتوان صرفا بر مبنای از دسترس خارج شدن این بخش از میخک از توقف رسمی واردات خودروهای گرانقیمت توسط ایرانیان خارج از کشور سخن گفت. اما همزمانی این اتفاق با مواضع اخیر بانک مرکزی درباره واردات خودرو، موضوع را از یک اختلال فنی ساده فراتر برده است.
این در حالی است که سخنگوی وزارت صمت دو روز پیش در گفتوگو با خبرگزاری صداوسیما در پاسخ به انتقادات ارزی بانک مرکزی، صراحتا اعلام کرد که واردات و ترخیص خودروهای سواری توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور، موضوع ماده ۹۲ ضوابط اجرایی قانون بودجه ۱۴۰۵، تا پایان سال جاری امکانپذیر است. بر اساس مکاتبه رئیس سازمان توسعه تجارت با رئیس کل گمرک، مهلت اجرای این ظرفیت قانونی تا پایان سال ۱۴۰۵تعیین شده است.
ریشه اختلاف را باید در تعریف ارز شخصی و آثار آن بر بازار ارز جستوجو کرد. یکی از استدلالهای اصلی موافقان واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور این است که این خودروها با ارز در اختیار متقاضی در خارج از کشور وارد میشوند و بنابراین، منابع ارزی بانک مرکزی برای تامین آنها مصرف نمیشود.
در مقابل بانک مرکزی اخیرا روایت متفاوتی از این فرآیند ارائه کرده است. مهدی دارابی، دستیار ارزی رئیس کل بانک مرکزی، در اظهارات اخیر خود تاکید کرده که در شرایط محدودیتهای تجاری و ارزی، خودرو در اولویت تخصیص ارز قرار ندارد. به گفته او، حتی واردات خودرو با ارز افراد مقیم خارج نیز نمیتواند بدون اثر بر بازار ارز باشد؛ چراکه خودرو پس از ورود به کشور در بازار فروخته میشود و در صورت تبدیل ریال حاصل از فروش به ارز و انتقال آن به خارج، در نهایت تقاضای ارز در داخل ایجاد میشود.
در شرایط فعلی میتوان دو سناریو را برای اتفاق رخداده در نظر گرفت. سناریوی نخست، همان روایت رسمی سرکنسولگری است؛ یعنی بخش خودرو به دلیل مسائل فنی یا بهروزرسانی موقتا غیرفعال شده و پس از تکمیل فرآیند، مجددا در دسترس قرار خواهد گرفت.
سناریوی دوم اما به سیاست ارزی بازمیگردد. بر اساس این سناریو، بانک مرکزی با توجه به محدودیت منابع ارزی، تلاش کرده است مسیر ورود خودروهای گرانقیمت را که از نگاه این نهاد حتی در صورت استفاده از ارز ایرانیان خارج از کشور نیز بیاثر بر بازار ارز نیست، محدود کند.