کلیسای جدید سن روکو در سامبوچتو، در نزدیکی پسکارا در ایتالیا، یکی از نمونههای قابل توجه معماری مذهبی معاصر این کشور است؛ بنایی که توسط ماریو بوتا، معمار سرشناس سوئیسی-ایتالیایی، طراحی شده و در آن هندسه، نور و نمادهای مذهبی در قالبی یکپارچه به کار گرفته شده اند.
طراحی این پروژه از سال ۲۰۰۶ آغاز شد و ساخت آن سالها ادامه داشت. کلیسا سرانجام در ژوئن ۲۰۲۴ افتتاح و تقدیس شد؛ پروژهای که در کنار فضای اصلی عبادت، بخشهایی برای فعالیتهای اجتماعی و مذهبی نیز دربر میگیرد.
صلیبی که سقف را میشکافد
یکی از شاخصترین ویژگیهای بنا، نورگیر بزرگی در بخش فوقانی کلیساست که به شکل یک صلیب یونانی طراحی شده است. این عنصر با چرخشی حدود ۳۰ درجه نسبت به هندسه اصلی ساختمان، از سقف عبور میکند و نور طبیعی را به فضای داخلی میرساند.
در این پروژه، نور صرفا یک عامل عملکردی نیست، بلکه بخشی از ایده معماری بوتاست. با تغییر زاویه تابش خورشید در ساعات مختلف روز و فصلهای سال، الگوی نور روی سطوح داخلی نیز تغییر میکند و فضای کلیسا حالتی متغیر پیدا میکند.
فرم بیرونی ساختمان نیز از یک حجم هندسی فشرده آغاز میشود و با حرکت به سمت بالا، به شکلی متمایل و رو به آسمان تغییر میکند؛ رویکردی که به بنا ظاهری متفاوت از کلیساهای سنتی میدهد، اما همزمان به یکی از نمادهای اصلی مسیحیت، یعنی صلیب، وفادار میماند.
آسمان شب در فضای محراب
در فضای داخلی، بخش محراب با زمینهای آبی تیره و هزاران ستاره طلایی طراحی شده است. این ترکیب، تصویری نمادین از آسمان شب ایجاد میکند و در کنار نور طبیعی ورودی از سقف، ارتباط میان فضای داخلی و آسمان را پررنگتر میکند.
کلیسای سن روکو را میتوان نمونهای از رویکرد ماریو بوتا به معماری مذهبی دانست؛ رویکردی که در آن فرمهای هندسی ساده، مصالح، نور و نمادهای مذهبی به جای استفاده صرفا تزئینی، در شکل گیری تجربه فضایی بنا نقش دارند.
طراحی این پروژه نزدیک به دو دهه پیش آغاز شد و در نهایت در سال ۲۰۲۴ به پایان رسید؛ مسیری طولانی که حاصل آن یکی از بناهای شاخص معماری معاصر منطقه آبروتزو در ایتالیا است.
