به گزارش خبرگزاری مهر، روزنامه جامجم نوشت: تحولات روزهای اخیر از یک واقعیت مهم در جنگ ایران و آمریکا حکایت دارد: واشنگتن میتواند از «کنترل کامل هرمز» سخن بگوید اما کنترل واقعی این آبراه در میدان سنجیده میشود. اگر برای سنجش وضعیت تنگه هرمز فقط به اظهارات دونالد ترامپ گوش داده شود، شاید تصویری کاملا متفاوت از آنچه در میدان میگذرد شکل بگیرد.
رئیسجمهور آمریکا در روزهای اخیر از «کنترل کامل» آمریکا بر هرمز سخن گفته و حتی مدعی شده بود ۲۹ کشتی در یک شب از این آبراه عبور کردهاند اما همزمان، گزارشهای مربوط به وضعیت کشتیرانی نشان میدهد تردد تجاری در هرمز همچنان بهشدت پایینتر از شرایط پیش از جنگ است؛ رویترز پیشتر کاهش عبور شناورها به چند فروند در روز را ثبت کرده بود. حالا مجموعهای از تحولات تازه، تصویر میدانی دیگری را پیش چشم میگذارد؛ تصویری که در آن نهتنها شناورهای متخلف هدف قرار میگیرند، بلکه یک فروند زیرسطحی آمریکایی نیز به دست نیروی دریایی سپاه میافتد و حتی مالکان کشتیهایی که برخلاف مقررات تردد کردهاند، برای نهاد مدیریت آبراه خلیجفارس نامه عذرخواهی میفرستند.
دومین شکار زیر آب
نیروی دریایی سپاه اعلام کرده است در یک عملیات «هماهنگ و پیچیده با اشراف اطلاعاتی و جنگ الکترونیک»، یک فروند زیرسطحی بدونسرنشین آمریکایی را در تنگه هرمز به غنیمت گرفته است؛ سامانهای از نوع REMUS ۶۰۰ که برای فعالیت جاسوسی در آبراه راهبردی هرمز مورد استفاده قرار میگرفته است. اهمیت این اتفاق فقط به تصاحب یک وسیله نظامی محدود نمیشود. رموس ۶۰۰ یک وسیله زیرآبی خودران است که برای عملیات طولانیمدت و جمعآوری اطلاعات در زیر آب طراحی شده است.
مؤسسه اقیانوسشناسی وودز هول که در توسعه این خانواده نقش داشته، برای REMUS ۶۰۰ عمق عملیاتی تا ۶۰۰ متر، مداومت مأموریتی نزدیک به ۷۰ ساعت و برد حدود ۲۸۶ مایل دریایی را اعلام کرده است. نیروی دریایی آمریکا نیز از خانواده REMUS بهعنوان سامانههای قابلبرنامهریزی و مستقل زیرآبی استفاده میکند. این یعنی آنچه به دست سپاه افتاده، سامانهای است که میتواند ساعتها در زیر آب حرکت کند، مسیر از پیش تعیینشده را دنبال کند و با مجموعهای از حسگرها، اطلاعات محیط زیرسطحی را ثبت کند.
منابع رسمی نیروی دریایی آمریکا نیز نشان دادهاند REMUS ۶۰۰ در مأموریتهای نقشهبرداری بستر دریا و عملیات مقابله با مین به کار گرفته شده است. سپاه اعلام کرده متخصصان در حال بررسی و بازیابی اطلاعات سامانه هستند. بنابراین ارزش واقعی این شکار میتواند نه فقط در خود وسیله، بلکه در اطلاعات ذخیرهشده، مسیر طیشده، تجهیزات نصبشده و دادههای جمعآوری شده باشد.
دومین بار در کمتر از یک ماه
اهمیت ماجرا زمانی بیشتر میشود که بدانیم این نخستین مورد اعلامشده نیست. پیش از این نیز نیروی دریایی سپاه از به دستآوردن یک زیرسطحی بدونسرنشین آمریکایی دیگر در ورودی تنگه هرمز خبر داده بود. این اتفاق از یک تغییر مهم در ماهیت نبرد حکایت دارد؛ نبردی که دیگر فقط روی سطح دریا اتفاق نمیافتد. اگر هدف از استقرار سامانههای بدونسرنشین، جمعآوری اطلاعات از محیط عملیاتی باشد، به دستآوردن آنها میتواند بخشی از همان عملیات اطلاعاتی را علیه صاحب سامانه برگرداند. به بیان سادهتر، چشمی که برای دیدن هرمز فرستاده شده بود، حالا در اختیار مدافع هرمز قرار گرفته است.
۱۹ کشتی در دو شب
اما داستان به زیر آب ختم نمیشود. در سطح آب نیز گزارشهای تازه از برخورد با شناورهایی حکایت دارد که تلاش کردهاند از مسیرهای غیرمجاز عبور کنند. براساس گزارش خبرگزاری فارس، در یک شب ۷ کشتی متخلف هدف قرار گرفتند و شب پیش از آن نیز ۱۲ کشتی متخلف مورد هدف قرار گرفته بودند. این گزارشها در شرایطی منتشر شده که تهران تأکید کرده است عبور از مسیرهای تعیینشده در تنگه هرمز بدون مجوز با واکنش نیروهای مسلح ایران مواجه خواهد شد.
این ارقام را البته باید بهعنوان گزارش رسانهای درباره عملیات اخیر در نظر گرفت و جزئیات مستقل درباره نوع خسارت یا وضعیت هر یک از شناورها در منابع عمومی منتشر نشده است اما کنار هم گذاشتن این رخدادها با هشدارهای نهاد مدیریت آبراه خلیجفارس، تصویری از تلاش ایران برای اعمال قواعد تردد در هرمز ارائه میدهد. در همین نقطه، یک تناقض مهم آمریکا فاش میشود که اگر کنترل هرمز آنگونه که ترامپ ادعا میکند در اختیار آمریکا قرار گرفته است، چرا شناورهای تجاری برای عبور از مسیرهای تعیینشده همچنان با نهادهای ایرانی طرف هستند و حتی مالکان برخی از آنها مجبور به توضیح و عذرخواهی میشوند؟
وقتی کشتیها عذرخواهی میکنند
نهاد مدیریت آبراه خلیجفارس در حساب رسمی خود هشدار داده است که گزارشهایی درباره اجبار شناورها توسط برخی چارترها برای عبور از مسیرهای نامعتبر دریافت کرده است. در این پیام تصریح شده که چنین اقدامی میتواند علاوه بر ایجاد خسارت مالی و جانی، «عبور آتی آن شناور از تنگه هرمز را نیز با محدودیت جدی مواجه کند.» هشدار فقط جنبه توصیهای نداشته است. این نهاد اعلام کرده در صورت احراز تخلف چارترها، نام آنها در فهرست عدمانطباق (NCL) قرار خواهد گرفت و عبور شناورهای مربوط به آنها از تنگه با محدودیت مواجه خواهد شد.
اما شاید گویاترین بخش ماجرا، واکنش مالکان یکی از کشتیها باشد. در نامهای که پس از این هشدار ارسال شده، مالکان کشتی رسما بابت عبور غیرمجاز عذرخواهی کرده و نوشتهاند این اقدام «نه به دستور مالک کشتی انجام شده و نه ناشی از سهلانگاری فرمانده کشتی بوده است»؛ بلکه به گفته آنها، «کاملا در نتیجه دستورات اجباری و مستقیم چارترکننده» رخ داده است.
آنها همچنین در نامه خود تأکید کردهاند: «ما کاملا صلاحیت و اختیارات نهاد مدیریت آبراه خلیجفارس را بر آبهای تنگه هرمز و مقررات مربوط به مدیریت و کنترل تردد در این آبراه به رسمیت میشناسیم و به آن احترام میگذاریم.» و در پایان نیز از مقامهای مربوطه خواستهاند عذرخواهی آنها را بپذیرند و نام یا مورد مربوط به کشتی را از فهرست عدمانطباق حذف کنند. در شرایطی که واشنگتن از «کنترل کامل» هرمز سخن میگوید، در سوی دیگر ماجرا مالکان کشتیهای تجاری هستند که برای عبور خارج از قواعد اعلامشده، به نهاد مدیریت آبراه ایران پاسخ میدهند و درخواست رفع محدودیت میکنند.
جنگ هرمز فقط جنگ موشکها نیست
آنچه در روزهای اخیر در هرمز رخ داده، در واقع مجموعهای از سه لایه متفاوت است: جنگ اطلاعاتی زیر آب، اعمال قواعد تردد روی آب و جنگ روایتها در سطح سیاسی. اکنون یک رموس ۶۰۰ در اختیار متخصصان سپاه است؛ دادههای آن در حال بررسی است؛ چندین شناور متخلف در روزهای اخیر هدف قرار گرفتهاند و مالکان کشتیهایی نیز که از مسیر غیرمجاز عبور کردهاند، برای نهاد ایرانی مسئول تردد در آبراه نامه عذرخواهی نوشتهاند.
از این به بعد هرمز فقط یک تنگه جغرافیایی نیست؛ صحنهای است که در آن فاصله میان «ادعای کنترل» و «کنترل در میدان» آشکار میشود و شاید به همین دلیل است که در میانه جنگ ایران و آمریکا، نبرد بر سر هرمز بیش از گذشته از سطح شعارها فاصله گرفته و به نبردی برای تحمیل قواعد واقعی تردد، جمعآوری اطلاعات و اعمال حاکمیت عملیاتی ایران تبدیل شده است.
فرمانده ارتش: دشمن آماده دریافت ضربات سخت باشد
سرلشکر امیر حاتمی فرمانده کل ارتش روز یکشنبه در نخستین دوره جشنواره ملی سرباز ایرانی درباره محاسبات دشمن در جریان جنگ اخیر گفت: از جمله محاسبات غلط دشمن این بود که فکر میکرد اگر امام عزیز ما و فرماندهان عزیز ما را شهید کند کشور دچار فروپاشی خواهد شد. اما ذیل این پرچم بود که همه فرماندهان دست به دست هم دادند و یک فرمانده هم عقب ننشست. همه با قوت ایستادند؛ هر لحظه احتمال شهادت بود، اما ایستادند و از کشور دفاع کردند و دشمن را شکست دادند؛ به معنای واقعی کلمه.
سرلشکر حاتمی در ادامه با تاکید بر ادامهدار بودن شرایط جنگی تصریح کرد: جنگ تحمیلی در مراحل حساس و سرنوشتسازی است. جنگ تمام نشده است. ما پیروز شدیم، اما باید این پیروزی را حفظ کنیم. دشمن متجاوز ضربات سختی خورده است، اما همچنان باید آماده دریافت ضربات سخت از سوی سربازان ایران عزیز باشد. فرمانده کل ارتش اضافه کرد: رئیسجمهور آمریکا چند ماه قبل گفت برای ایرانیان کمک در راه است، اما کمکش همینهایی بود که دیدیم. امروز که در باتلاق جنگ فرو رفته، لب به آنچه که لایق خودش هست باز میکند و ملت ایران را ملت تروریست مینامد!
سرلشکر حاتمی گفت: این حرفها از روی عجز و از روی تو دهنی است که از مردم ایران خورده است. بیشرمانه میگوید آنقدر فشار روی مردم ایران میآوریم که شورش کنند. میگویند شورش کنند که چه شود؟ میگوید برای آنکه جنگ داخلی صورت بگیرد. میگویند جنگ داخلی بشود که چه؟ میگوید تا روی فرش خون ایرانیان، ایران را در دست بگیریم. وی اظهار کرد: البته باید به آنها گفت که ای مگس عرصه سیمرغ، نه جولانگه توست؛ عرض خود میبری و زحمت ما میداری. ملت ایران بهخوبی در اینگونه مواقع نیت دشمن و تکلیف خود را میفهمد و عمل میکند.