احمد مسجدجامعی در گفتوگو با خبرنگار کتاب ایرنا، در نخستین روز مهر، همزمان با دیدار از مدرسه دارالفنون اظهار کرد: در ایران میان علم و اخلاق پیوند برقرار است، پزشکان ایرانی فارغالتحصیل دارالفنون به این مشهور بودند که اخلاقی عمل میکنند، زیرا در اروپا میکروب ضعیف شده را روی خودشان آزمایش کردند، این جنبه اخلاقی درباره پزشکان بازتاب بینالمللی داشت و در یادداشتهای استادان فرنگی به آن پرداخته شد.
وزیر اسبق وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره پایهگذاری مدرسه دارالفنون توسط میرزا تقیخان امیرکبیر، توضیح داد: دیگران این اقدامات را ادامه میدهند. امیرکبیر، دالفنون را برای علوم جدید تاسیس کرد و دیگرانی چون میرزا حسن رشدیه و سپستر احمد بیرشک مدارس هدف، پرویز شهریاری مدارس خوارزمی، رضا روزبه مدارس علوی و توران میرهادی مدرسه فرهاد و محمدعلی مجتهدی گیلانی مدرسه البرز و دانشگاههای امیرکبیر و صنعتی شریف را بنیان گذاشتند و این روند ادامه دارد.
او با اشاره به اینکه ایرانیانِ با سواد مدارس را پایهریزی میکردند، گفت: امیرکبیر آموزش و پرورش را به کشورهایی که در ایران منافع داشتند مانند روسها و انگلیسها، نسپرد و هیچ نسبتی در آموزش با آنها برقرار نکرد. معلمان را حتیالامکان از کشورهای بیطرف آورد و زبانی را انتخاب کرد که در ایران منافع مستقیم نداشت. هم ایران کشور صاحب علم بود؛ هم اروپا و آنها این را فهمیدند و به واقع در دارالفنون علم قدیم را با علم جدید پیوند دادند و هیچ کدام را فدای دیگری نکردند.
امیرکبیر دانش قدیم را با دانش جدید پیوند داد
مسجدجامعی با تاکید بر اینکه پیش از این درباره امیرکبیر بسیار گفته شده است، گفت: از مدرسه دارالفنون در تهرانگردیهایی که داشتم دیدار کرده بودم. باید توجه داشت که تعمیر و مرمت تالار بزرگ دارالفنون فنی نبوده و بعضی از آثار آسیب جدید دیده یا به کلی از بین رفته است.
قائممقام رئیس مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی با تاکید بر اینکه باید از چنین بناهایی با حفظ سبک و سیاق آنها نگهداری شود، افزود: این تالار زیبا بود، سقفها چوبی، دیوارهای آجری و سردرهای معنادار داشت، اما همه این نظم به هم ریخته است. پیش از این تیرهای چوبی و چوبهایی که در سقف استفاده شده بود، با یک اندازه و در یک قاعده بودند تا جایی که در ذهن انسان سوال شکل میگرفت که در آن دوره چطور این همه تیرچوبی زیبا و یکدست تهیه شده است، آنها واقعا دیدنی بودند، اما متاسفانه امروز چیزی از اینها در دست نیست.
او با تاکید بر اینکه امیرکبیر دانش قدیم را با دانش جدید پیوند داد، افزود: در دارالفنون حکیمان، یعنی کسانی که ابنسینا و پزشکی قدیم را میدانستند، پزشکان خارجی و هم پزشکانی حضور داشتند که ایرانی بودند در اروپا تحصیل کرده بودند؛ از همان کسانی که عباس میرزا برای تحصیل علم به اروپا فرستاده بود. این سه گروه پایه جدیدی را در پزشکی بنا نهادند. اروپاییان این رمز موفقیت را منقطع نکردند، آنها در تاریخ علم میگویند که پزشکِ پزشکان ابوعلی سینا است. آنها فراموش نکردند که ما ابنسینا داریم و پزشکی جدید را هم فراموش نمیکنیم، جمع میان این دو گاهی مغفول میماند.