به گزارش ایرنا، سرویس مدارس برای بسیاری از خانوادهها تنها یک وسیله رفتوآمد نیست، بلکه راهکاری برای اطمینان از جابهجایی ایمن دانشآموزان در مسیر خانه و مدرسه محسوب میشود؛ با این حال امسال بخشی از خانوادههای بجنوردی ترجیح دادهاند از خودرو شخصی، حملونقل عمومی یا گزینههای جایگزین استفاده کنند.
بررسی وضعیت ثبتنام سرویس مدارس نشان میدهد کاهش تقاضا تنها به یک عامل محدود نیست و مجموعهای از مسائل از جمله افزایش هزینه، نگرانی درباره نحوه برگزاری کلاسها، استفاده بیشتر از خودرو شخصی، تغییر محل سکونت یا مدرسه و دغدغههای مربوط به کیفیت و شرایط سرویس در این روند نقش دارد.
۳۸۰۵ درخواست
رییس سازمان حمل و نقل بار و مسافر شهرداری بجنورد با اشاره به وضعیت امسال سرویس مدارس گفت: سه هزار و ۸۰۵ درخواست برای سرویس مدارس در بجنورد ثبت و ساماندهی شده است.
بلاتکلیفی درباره آموزش حضوری و افزایش هزینه، خانوادهها را مردد کرد
حمیدرضا شافعی اظهار کرد: این در حالی است که تعداد سرویسهای مدارس در سال تحصیلی گذشته حدود ۱۰ هزار مورد بوده و امسال کاهش زیادی در میزان تقاضا مشاهده میشود.
وی یکی از دلایل این کاهش را بلاتکلیفی خانوادهها درباره نحوه برگزاری مدارس عنوان کرد و افزود: برخی خانوادهها نسبت به حضوری یا مجازی بودن مدارس در ماههای آینده تردید دارند و همین موضوع موجب تعلل در ثبت درخواست سرویس شده است.
شافعی ادامه داد: موضوع ناترازی گاز و تصور برخی خانوادهها درباره احتمال مجازی شدن مدارس در دو سه ماه آینده نیز از دیگر عواملی است که بر تصمیم آنان برای استفاده از سرویس مدارس تأثیر گذاشته است.
۴۵ درصد افزایش نرخ
هزینه سرویس مدارس نیز امسال افزایش یافته و نرخهای جدید بر اساس مصوبه شورای اسلامی شهر تعیین شده است.
رییس سازمان حمل و نقل بار و مسافر شهرداری بجنورد گفت: نرخ سرویس مدارس در سال تحصیلی جدید ۴۵ درصد افزایش داشته است.
افزایش هزینه در شرایطی رخ داده که بخشی از خانوادهها با محدودیت توان پرداخت مواجه هستند و همین مسئله میتواند یکی از عوامل مؤثر بر تغییر شیوه رفتوآمد دانشآموزان باشد.
استفاده از خودرو شخصی و حملونقل عمومی در حال تغییر الگوی رفتوآمد دانشآموزان خراسان شمالی
البته کاهش تقاضا را نمیتوان تنها به افزایش نرخ نسبت داد؛ چرا که تغییر محل سکونت یا مدرسه دانشآموزان، استفاده خانوادهها از خودرو شخصی، استفاده از وسایل حملونقل عمومی و انتخاب سرویسهای جایگزین نیز در کاهش تعداد درخواستها نقش دارد.
در استان خراسان شمالی ۱۹۲ هزار و ۲۰۰ دانشآموز در سال تحصیلی جدید در ۲ هزار و ۱۶۶ مدرسه و بیش از ۹ هزار و ۲۰۰ کلاس درس مشغول تحصیل شدهاند.
بخشی از این جمعیت برای رفتوآمد روزانه به مدرسه به سرویس وابسته است و بنابراین تغییر میزان تقاضا برای سرویس مدارس، موضوعی فراتر از یک مسئله اقتصادی برای رانندگان و شرکتهای حملونقل است و با موضوع ایمنی و دسترسی دانشآموزان به حملونقل مناسب نیز ارتباط دارد.
در چنین شرایطی، کاهش تعداد متقاضیان میتواند برنامهریزی مسیرها را دشوارتر کند. مسیرهایی که تعداد دانشآموزان کمتری دارند، ممکن است از نظر اقتصادی برای ارائهدهندگان خدمات صرفه لازم را نداشته باشند و در نتیجه هزینه تمامشده هر مسیر افزایش یابد.
از سوی دیگر، کاهش تعداد مسافران هر خودرو میتواند بهرهوری ناوگان را پایین بیاورد و درآمد رانندگان و شرکتهای ارائهدهنده خدمات را تحت تأثیر قرار دهد.
نرخها در سامانه سپند
شافعی با تاکید بر اهمیت اطلاع خانوادهها از مفاد قرارداد سرویس مدارس گفت: قرارداد و نرخنامه سرویس مدارس در سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ در سامانه سپند بارگذاری شده است.
کاهش تقاضا، درآمد رانندگان و بهرهوری ناوگان را تحت تاثیر قرار میدهد
وی از والدین خواست با مراجعه به این سامانه، نرخنامه و برگه قرارداد را به دقت مطالعه کنند، چرا که بندهای قرارداد و نرخنامه از اهمیت بالایی برخوردار است.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که یکی از دغدغههای همیشگی خانوادهها در حوزه سرویس مدارس، اطلاع دقیق از مبلغ قابل پرداخت، نحوه ارائه خدمات، مسئولیتهای طرفین و شرایط قرارداد است.
شفاف بودن نرخ و قرارداد میتواند از اختلافات میان خانوادهها، مدارس، شرکتهای حملونقل و رانندگان جلوگیری کند و امکان مطالبه حقوق هر یک از طرفین را فراهم سازد.
مطالبه هزینههای خارج از مصوبه
در سالهای گذشته یکی از موضوعات مورد انتقاد خانوادهها، دریافت مبالغ خارج از نرخهای مصوب و نحوه پرداخت هزینه سرویس بوده است.
نگرانی از هزینه، کیفیت و شرایط سرویس بر تصمیم خانوادهها اثر گذاشته است
برخی خانوادهها معتقدند در زمان ثبتنام مدرسه، هزینه سرویس نیز همزمان مطالبه میشود و در مواردی از آنان خواسته میشود مبلغ سرویس را در مدت کوتاهی پرداخت یا تسویه کنند؛ در حالی که پرداخت این مبلغ برای برخی خانوارها فشار مالی ایجاد میکند.
از سوی دیگر، فعالان این حوزه تأکید دارند راننده نیز برای ارائه خدمت روزانه نیازمند دریافت منظم هزینه خود است و تأخیر در پرداخت میتواند فعالیت ناوگان را با مشکل مواجه کند.
این اختلاف نگاه نشان میدهد مسئله سرویس مدارس تنها به تعیین یک نرخ مشخص محدود نیست و نحوه قرارداد، زمانبندی پرداخت، کیفیت خدمت و نظارت بر اجرای تعهدات نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
ایمنی در برابر بیاعتمادی
امنیت دانشآموزان مهمترین دلیل بسیاری از خانوادهها برای انتخاب سرویس مدرسه است؛ با این حال گزارشهایی از مطالبه نرخهای خارج از مصوبه، استفاده از خودروهای نامناسب و وقوع حوادث رانندگی در سالهای گذشته، حساسیت خانوادهها را نسبت به کیفیت و نظارت بر سرویسها افزایش داده است.
در چنین شرایطی، کاهش تقاضا را نمیتوان صرفا یک تغییر در الگوی رفتوآمد دانست؛ بلکه بخشی از آن میتواند بازتاب نگرانی خانوادهها درباره هزینه، کیفیت و شرایط ارائه خدمات باشد.
۳۸۰۵ درخواست ساماندهیشده در برابر ۱۰ هزار سرویس سال گذشته
نظارت بر وضعیت خودروها، صلاحیت رانندگان، رعایت نرخ مصوب و اجرای دقیق مفاد قرارداد از جمله عواملی است که میتواند در افزایش اطمینان خانوادهها نسبت به این خدمت عمومی نقش داشته باشد.
کاهش تقاضای سرویس مدارس از یک سو درآمد رانندگان و شرکتهای ارائهدهنده خدمات را کاهش میدهد و از سوی دیگر میتواند هزینه هر مسیر را افزایش دهد.
در شرایطی که تعداد دانشآموزان یک مسیر کاهش پیدا کند، هزینههایی مانند سوخت، استهلاک خودرو و زمان جابهجایی همچنان وجود دارد اما میان تعداد کمتری از مسافران سرشکن میشود.
این وضعیت در مسیرهای کمتقاضا میتواند تامین سرویس را دشوارتر کند و در صورت نبود برنامهریزی مناسب، خانوادههایی را که همچنان به سرویس وابسته هستند با مشکل مواجه سازد.
به همین دلیل، ساماندهی مسیرها، استفاده بهینه از ظرفیت خودروها و ایجاد سازوکار شفاف برای قرارداد و پرداخت میتواند هم به خانوادهها و هم به ارائهدهندگان خدمات کمک کند.
خانوادهها میان هزینه و امنیت
کاهش تقاضای سرویس مدارس بجنورد در سال تحصیلی جدید، حاصل مجموعهای از عوامل اقتصادی، اجتماعی و اجرایی است؛ از افزایش ۴۵ درصدی نرخها گرفته تا تردید درباره استمرار آموزش حضوری، تغییر محل زندگی و مدرسه، استفاده از خودرو شخصی و نگرانی درباره کیفیت خدمات.
در این میان، سه هزار و ۸۰۵ درخواست ثبتشده در برابر حدود ۱۰ هزار سرویس سال گذشته، تصویری روشن از تغییر الگوی تقاضا ارائه میدهد؛ تغییری که پیامدهای آن تنها متوجه شرکتهای حملونقل نیست و میتواند برنامهریزی شهری، اقتصاد رانندگان و دسترسی دانشآموزان به حملونقل ایمن را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
سرویس مدارس زمانی میتواند جایگاه خود را در میان گزینههای رفتوآمد دانشآموزان حفظ کند که خانوادهها از نرخ شفاف، خودروی ایمن، راننده واجد شرایط، قرارداد مشخص و نظارت واقعی اطمینان داشته باشند؛ در غیر این صورت، صندلیهای خالی سرویسها میتواند نشانهای از تغییر رفتار خانوادهها در برابر هزینه و کیفیت این خدمت باشد.