به گزارش ایسنا، محمدرضا هرمزینژاد در شصتودومین اجلاس معاونان پژوهش و فناوری دانشگاهها که امروز سهشنبه ۳۱ شهریورماه در دانشگاه خوارزمی برگزار شد، با اشاره به برنامههای بنیاد ملی علم ایران برای توسعه همکاریهای بینالمللی، گفت: در فراخوانهای مرتبط با بریکس، دو فراخوان برگزار کردیم که پروپوزالهای بسیار خوبی به دبیرخانه رسیده و در حال بررسی است.
وی افزود: سقف حمایت در فراخوان چهار میلیارد تومان است و ۳۰ میلیارد تومان نیز از سمت طرف ایرانی اختصاص مییابد.
هرمزینژاد ادامه داد: به دنبال اجلاس اخیر علم و فناوری وزرای بریکس که در هند برگزار شد، در حال تنظیم یک «تراول گرنت» یا «موبیلیتی گرنت» در بنیاد ملی علم ایران برای ارتباط با کشورهای بریکس هستیم که بهزودی فراخوان آن اعلام میشود.
وی در مورد این فراخوان گفت: پژوهشگران میتوانند یک سایت از کشورهای بریکس را برای همکاری پیدا کنند و برای یک هفته تا یک ماه به آنجا بروند و هزینههای سفر همکاران با طرف بریکس مدیریت خواهد شد.
تلاش برای تغییر نگاه «صندوقی» به بنیاد ملی علم ایران
هرمزینژاد با اشاره به روند حمایتهای بنیاد ملی علم ایران در ۲۲ تا ۲۳ سال اخیر، گفت: در سالیان مختلف، فراز و نشیبهایی در مبالغ و میزان حمایتها وجود داشته است، اما در دو سه سال اخیر هم اقبال به ارسال پروپوزال به بنیاد ملی علم ایران و هم مبالغ حمایتی بهشدت افزایش یافته است.
وی افزود: تلاش ما این است که نگاه صندوقی را از این نهاد برداریم. بدنه بنیاد هنوز نگاه صندوقی دارد و ما در کارگروهها و بدنه بنیاد تلاش میکنیم نگرش بنیاد بودن را در همه بخشها حاکم کنیم و نگاهها تغییر کند.
وی با بیان اینکه اقبال دانشگاهها به بنیاد ملی علم ایران نیز در حال افزایش است، گفت: نرخ پذیرش ما طی سالیان سال حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد بوده است. در بنیادهای تأمین مالی در سراسر دنیا رقابت وجود دارد.
هرمزینژاد با اشاره به گلایه برخی اعضای هیئت علمی از رد شدن پروپوزالها، گفت: در بازدیدهایی که از دانشگاههای مختلف کشور داریم، گاهی یک نفر میگوید ۱۵ سال پیش یک پروپوزال فرستاده و رد شده و دیگر چیزی برای بنیاد نمیفرستد؛ در حالی که این روش درست نیست. در همه جای دنیا افراد در یک رقابت علمی قرار دارند و بنیاد ملی علم ایران نیز تنها نهادی است که پول پژوهش را به صورت رقابتی اختصاص میدهد.
حمایت ۱.۸ همتی بنیاد از پژوهش در سال ۱۴۰۴
وی با ارائه آماری از عملکرد بنیاد در سال ۱۴۰۴، گفت: تقریباً سالانه ۷ هزار پروپوزال به بنیاد ارسال میشود که در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۵۰۰ پروپوزال را حمایت کردیم.
هرمزینژاد افزود: سال گذشته حدود ۸۵۴ میلیارد تومان از پژوهشها حمایت کردیم و یک همت نیز برای طرح جهش اختصاص یافت که مربوط به ۲۰ دانشگاه است که حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد انتشارات ایران را به خود اختصاص دادهاند. بنابراین در سال ۱۴۰۴ حدود ۱.۸ همت برای پژوهش یا ایجاد تعهدات هزینه کردیم و تا پایان سال تمام تعهدات خود را بهموقع انجام خواهیم داد.
وی درباره توزیع حمایتها به تفکیک حوزههای علمی، اظهار کرد: در علوم زیستی و علوم پایه زیستی بیشترین حمایتها را داریم و پس از آن مهندسی، علوم انسانی، کشاورزی و علوم پزشکی قرار دارند. سهم علوم پزشکی مقداری کمتر است؛ چراکه دوستان بیشتر به سمت «نیماد» میرفتند ولی اکنون در حال بازگشت به سمت بنیاد ملی علم ایران هستند. بنابراین در سال ۱۴۰۵ این درصدها قطعاً تغییر خواهد کرد.
وی ادامه داد: حدود ۵۵ درصد حمایتهای ما مربوط به طرحهای پژوهشی، حدود ۲۰ درصد مربوط به طرحهای پسادکتری و ۱۷ درصد مربوط به رسالههای دکتری است.
حمایتهای مستمر و فراخوانمحور بنیاد
هرمزینژاد با اشاره به دو مأموریت کلی بنیاد ملی علم ایران، گفت: حمایت از پژوهشهای علمی و حمایت از ترویج علم، دو مأموریت کلی تعریفشده در اساسنامه بنیاد است.
وی افزود: در بنیاد دو دسته حمایت داریم؛ یک دسته حمایتهای مستمر است که افراد هر زمان مراجعه کنند میتوانند پروپوزال خود را ارسال کنند. این حمایتها جنبه رقابتی دارند، اما رقابت در آنها سبکتر، سقف حمایتها محدودتر و تعداد پذیرش نیز نسبتاً بیشتر است.
رئیس بنیاد ملی علم ایران ادامه داد: دسته دیگر حمایتهای فراخوانمحور هستند؛ برای مثال فراخوان بریکس، فراخوان بنیاد ملی علوم طبیعی چین، بنیاد علم روسیه و فراخوانهای مشترک با ستادهای علم و فناوری از این نوع هستند.
هرمزینژاد خاطر نشان کرد: دستور داده شد حمایتهای پژوهشی ستادها که در TRLهای پایین هستند، حتماً از طریق بنیاد ملی علم ایران انجام شوند. به همین دلیل مبالغ حمایتها بالاتر و سطح حمایت نیز بیشتر شده و فضای رقابتی شدیدتر است.
وی با اشاره به طرحهای بینالمللی، تأکید کرد: پروژهها حتماً باید در فهرست کوتاه طرفین باشند. گاهی افرادی اعلام میکنند طرف روسی طرح آنها را پذیرفته است و انتظار دارند طرف ایرانی نیز آن را بپذیرد یا برعکس؛ در حالی که طرح باید در فهرست مورد تأیید هر دو طرف قرار داشته باشد.
رئیس بنیاد ملی علم ایران افزود: سامانهای در بنیاد به نشانی nsf.org وجود دارد که وضعیت طرحها در آن بهروزرسانی میشود و دوستان میتوانند آن را بررسی کنند.
دانشگاهها و استانها در رقابت جذب منابع بنیاد
هرمزینژاد با اشاره به نحوه توزیع منابع بنیاد میان استانها، گفت: همه دانشگاهها، چه دانشگاههای مرکز و چه خارج از مرکز، پیام نور، آزاد، پژوهشگاهها و سایر مراکز در رقابت قرار دارند و میتوانند منابع جذب کنند.
وی افزود: استان تهران به دلیل تعداد بیشتر دانشجویان، استادان و مراکز علمی جداگانه محاسبه شده است. دریافتیهای تهران حدود ۱۸ هزار و ۳۰۰ مورد بوده که حدود ۸۳۰۰ مورد آن تصویب شده و نرخ پذیرش تهران ۴۵ درصد بوده است. پس از تهران، اصفهان، آذربایجان شرقی، خراسان رضوی، فارس و زنجان قرار دارند.
وی ادامه داد: در میان دانشگاهها نیز دانشگاه تهران، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه شهید بهشتی و سایر دانشگاهها در صدر جذب منابع قرار دارند. دانشگاه خوارزمی نیز اکنون در جایگاه شانزدهم قرار دارد.
هرمزینژاد با اشاره به وضعیت طرحهای سال ۱۴۰۴، گفت: اکنون حدود ۸۴۶ طرح در مرحله غربالگری قرار دارد که به این مجموعه اضافه خواهد شد. نرخ پذیرش در سال ۱۴۰۴ تقریباً ۳۷ درصد و میانگین زمان ارزیابی ۸۴ روز بوده است.
میانگین زمان داوری به ۸۴ روز رسید
وی با اشاره به گلایه برخی پژوهشگران از طولانی بودن فرایند داوری، گفت: داوران همین افرادی هستند که در دانشگاهها حضور دارند و در این سالن هستند. باید به همکاران دانشگاهی توصیه شود که پاسخهای داوری را سریعتر ارائه کنند.
هرمزینژاد افزود: تعداد پروپوزالهای دریافتی ما حدود ۸۰ درصد افزایش پیدا کرده، اما میانگین زمان بررسی از ۹۰ روز به ۹۸ روز رسیده بود. در سال ۱۴۰۴ یکبار اینترنت نداشتیم، یکبار اینترنت داشتیم و ملی بود و یکبار نیز اساساً اینترنت نداشتیم؛ بنابراین طبیعی است که میانگین زمان از دریافت تا تصویب به نزدیک سه ماه برسد.
وی ادامه داد: زمانی تصویب یک طرح تقریباً یک سال طول میکشید، اما اکنون این زمان به ۸۴ روز رسیده است و پیگیر هستم که این مدت به زیر دو ماه یا حدود یک ماه و نیم کاهش پیدا کند.
نرخ پذیرش رساله دکتری به حدود ۶۰ درصد رسید
هرمزینژاد با تأکید بر ظرفیت برخی برنامههای بنیاد برای حمایت از پژوهشگران، گفت: در برخی برنامهها نرخ پذیرش بسیار بالاست. برای مثال، برای رساله دکتری طی دو سال تقریباً ۵۰۰ میلیون تومان حمایت میکنیم و نرخ پذیرش آن حدود ۶۰ درصد است.
وی افزود: ۸۸۵ پروپوزال در این بخش دریافت کردهایم که ۵۵۱ پروپوزال را حمایت کردهایم. در طرح پسادکتری نیز نرخ پذیرش تقریباً ۵۰ درصد است و در برنامههای مختلف، نرخ پذیرش متفاوت است.
دانشگاه تهران، تربیت مدرس و شریف در صدر جذب حمایتها
وی با اشاره به ۱۰ استان دریافتکننده بیشترین حمایتها در سال ۱۴۰۴، گفت: استانهای مختلف در سال ۱۴۰۴ حمایتهای قابل توجهی دریافت کردهاند.
هرمزینژاد افزود: در میان ۱۵ مؤسسهای که بیشترین حمایت را در سال ۱۴۰۴ دریافت کردهاند، دانشگاه تهران با ۸۹ میلیارد تومان، دانشگاه تربیت مدرس با ۶۶ میلیارد تومان و دانشگاه صنعتی شریف با ۳۸ میلیارد تومان در صدر قرار دارند و پس از آنها نیز دانشگاههای دیگر قرار گرفتهاند.
وی اظهار کرد: برخی از این مبالغ در حد بودجه پژوهشی آن دانشگاه یا حتی بیشتر از آن است.
هرمزینژاد با اشاره به نقش دانشگاهها در ایجاد انگیزه برای ارسال پروپوزال، گفت: چند ماه پیش به مدیر پژوهشی یکی از دانشگاهها گفتم پولی که اکنون در اختیار شما قرار میگیرد، اولاً قطرهچکانی است و ثانیاً به درد حمایت از یک پروژه نمیخورد، اما حداقل میتوانید به هر پروپوزالی که به بنیاد ارسال میشود، پنج میلیون تومان اختصاص دهید.
وی ادامه داد: دانشگاه تربیت مدرس جزو بهترینهاست و این اتفاق به صورت اتفاقی رخ نداده است. این دانشگاه حمایت زیادی میکند و برای ارسال پروپوزال، مستقل از اینکه نتیجه آن چه باشد، مشوقهایی قرار داده است. این موضوع میتواند به راه افتادن همکاران در این حوزه کمک کند.
سهم زنان در حمایتهای بنیاد
هرمزینژاد درباره سهم جنسیتی دریافتکنندگان حمایتهای بنیاد گفت: ۳۲ درصد از حمایتها به خانمها و ۶۸ درصد به آقایان اختصاص داشته است، البته در برخی برنامهها کاملاً برعکس است و ۶۸ درصد دریافتکنندگان خانمها هستند.
۱۸ فراخوان بنیاد تا پایان سال
وی با اشاره به برنامه فراخوانهای بنیاد در سال ۱۴۰۵، گفت: اکنون تقریباً ۱۸ فراخوان تا پایان سال پیش رو داریم و فراخوانهای پاییز و زمستان نیز برقرار خواهد بود.
هرمزینژاد همچنین درباره سقف حمایتها و حقالزحمههای مربوط به سرپرستان طرحها، داوری، نظارت و غربالگری توضیح داد و گفت: استادان ممتاز نیز به ظرفیتهای حمایتی اضافه شدهاند؛ چراکه تعداد آنها در دانشگاهها در حال افزایش است. برای استادتمامها و استادان ممتاز نیز ظرفیتهایی در نظر گرفته شده و یک ظرفیت طرح بینالملل نیز به این ظرفیتها اضافه میشود.
وی افزود: تلاش کردهایم حقالزحمهها را بهروز کنیم و اگر احکامی که مطرح شده تثبیت شود، این مبالغ نیز متناسب خواهد شد؛ چراکه این مبالغ هر کدام ضریبی از دانشیار پایه ۱۰ هستند. بنابراین زمانی که حکم پایه ۱۰ دانشگاه بهروز شود، مبالغ مربوط به داوری، نظارت و غربالگری نیز بهروز خواهد شد.
انتهای پیام