میراث آریا: صبح که جاده کرج- کندوان را بالا میروی، شهر کمکم از قاب آینه عقب میافتد. صدای رودخانه از پایین جاده میآید. روستاها یکی پس از دیگری از پشت پیچها پیدا میشوند؛ گاهی خانهای قدیمی، درختی که میان سنگ و شیب روییده و گاهی منظرهای که مسافر را برای چند ثانیه از جاده جدا میکند. با این حال، سهم آسارا از این همه عبور بیشتر به چند دقیقه توقف و چند عکس خلاصه میشود. مسافر میآید، منظره را میبیند و دوباره راه میافتد. مقصد جای دیگریست.
سجاد خدری، بخشدار آسارا، وقتی درباره گردشگری منطقه حرف میزند، از همین فاصله میان داشتن و بهرهبردن میگوید؛ فاصلهای میان جاذبههایی که وجود دارد و اقتصادی که هنوز به اندازه ظرفیت گردشگری منطقه شکل نگرفته است.
خدری میگوید: آسارا در تمام طول سال گردشگر دارد. از نقاط مختلف کشور گردشگران وارد منطقه میشوند و طبیعت و جاذبههای گردشگری آسارا برای جذب مسافر ظرفیت بسیار خوبی دارد. بنابراین مسئله ما امروز این نیست که گردشگر نداریم. مسئله این است که چگونه باید این حضور را به یک فرصت برای توسعه منطقه تبدیل کنیم.
او افزود: وقتی گردشگر وارد منطقه میشود، باید امکان توقف و استفاده از خدمات را داشته باشد. در بعضی از روستاهای ما امکانات اولیه مورد نیاز گردشگر متناسب با ظرفیت موجود نیست. اگر این زیرساختها فراهم نشود، گردشگر از منطقه عبور میکند و عملا فرصت اقتصادی حاصل از حضور او هم از دست میرود.
بخشدار آسارا توضیح داد: ماندگاری گردشگر نقطهای است که میتواند معادله گردشگری منطقه را تغییر دهد. هدف ما این است که آسارا فقط مسیر عبوری از کرج به سمت کندوان نباشد. اگر گردشگر بتواند در منطقه اقامت کند، از جاذبهها بازدید کند، غذای محلی بخورد و محصولات منطقه را خریداری کند، طبیعی است که مدت بیشتری در آسارا میماند و هزینه بیشتری در همین منطقه صرف میکند.
خدری بیان کرد: ماندن گردشگر یعنی رونق اقامتگاه، رستوران، فروش محصولات محلی، صنایعدستی و خدمات دیگر. اگر این زنجیره شکل بگیرد، گردشگری میتواند برای مردم منطقه اشتغال و درآمد ایجاد کند.
بخشدار آسارا با اشاره به اینکه مسیر رسیدن به چنین وضعیتی فقط با ساخت پروژههای جدید محقق نمیشود، افزود: بخشی از مشکلاتی که در حوزه گردشگری داریم، به قوانین و محدودیتهای موجود برمیگردد. گاهی ظرفیت وجود دارد، سرمایهگذار هم وجود دارد، اما امکان استفاده از ملک یا ساختمان موجود فراهم نیست. بنابراین مسئله فقط تأمین اعتبار نیست؛ باید موانع قانونی و اداری هم بررسی و برطرف شود.
این مسئول یکی از راههای استفاده از ظرفیت موجود را بهرهگیری از املاک و ساختمانهای دولتی بلااستفاده دانست و گفت: در محور آسارا ساختمانها و املاکی وجود دارد که متعلق به دستگاههای مختلف است و استفاده مناسبی از آنها نمیشود. پیشنهاد ما این است که در چارچوب قانون، امکان بهرهبرداری یا واگذاری این فضاها برای ایجاد اقامتگاههای بومگردی و خدمات گردشگری بررسی شود.
او تصریح کرد: متقاضی برای ایجاد و توسعه اقامتگاه بومگردی داریم. افرادی مراجعه کردهاند و علاقهمند به سرمایهگذاری هستند، اما وقتی محدودیت وجود داشته باشد، این علاقه به سرمایهگذاری تبدیل نمیشود. اگر از ساختمانهای موجود استفاده کنیم، هم هزینه ایجاد زیرساخت کمتر خواهد شد و هم بناهایی که ممکن است در آینده بلااستفاده و فرسوده شوند، وارد چرخه اقتصادی منطقه میشوند.
خدری تأکید کرد: قرار نیست همیشه برای توسعه گردشگری از صفر شروع کنیم. بخشی از امکانات و ظرفیتها همین حالا وجود دارد. باید شرایطی ایجاد کنیم که بتوان از آنها استفاده کرد.
در میان جاذبههای آسارا، نام غار یخمراد و برج تهمینه در روستای میدانک بیشتر به چشم میآید؛ اما حتی این جاذبهها نیز به گفته بخشدار، برای قرارگرفتن در چرخه گردشگری نیازمند ساماندهیاند.
خدری توضیح داد: غار یخمراد و برج تهمینه ظرفیتهای مهم گردشگری منطقه هستند. اما بعضی از نقاط گردشگری ما به دلیل نبود ساماندهی مناسب، تعطیل شده یا به مرور زمان فرسوده شدهاند. حتی در بعضی موارد بناهایی که میتوانستند مورد استفاده گردشگران قرار بگیرند، به فضاهای متروکه تبدیل شدهاند.
او ابراز کرد: جاذبه به تنهایی کافی نیست. وقتی یک جاذبه داریم، باید دسترسی، معرفی، نگهداری، خدمات و مدیریت هم در کنار آن وجود داشته باشد. اگر این زنجیره کامل نباشد، نمیتوان از جاذبه انتظار داشت به تنهایی اقتصاد گردشگری منطقه را فعال کند.
بخشدار آسارا ادامه داد: ما باید جاذبههای مختلف را در کنار هم ببینیم. گردشگری منطقه نباید به یک نقطه محدود شود. اگر گردشگر برای دیدن یک جاذبه وارد آسارا شد، باید بتوانیم سایر جاذبهها و خدمات را هم به او معرفی کنیم و شرایطی ایجاد شود که چند ساعت یا چند روز بیشتر در منطقه بماند.
او با تاکید بر اینکه بخشداری و مدیریت محلی برای این مسیر آمادهاند، گفت: بخشداری، شوراها و دهیاریها آمادگی همکاری دارند، اما گردشگری یک موضوع بینبخشی است. میراث فرهنگی و دستگاههای متولی باید در شناسایی، احیا، مرمت و ساماندهی جاذبهها حضور جدیتری داشته باشند.
پاکیزگی؛ حلقهای مهم در زنجیره گردشگری آسارا
خدری اضافه کرد: طی 6 ماه گذشته، با مشارکت بخشداری، تعاونی دهیاران، دهیاران، انجمنها و سمنهای فعال، پنج مرحله طرح پاکسازی در محورهای منطقه اجرا شده است. تلاش ما این بوده که وضعیت محیط و سیمای منطقه برای مردم و گردشگران مناسبتر شود.
این مسئول گفت: اما پاکسازی زمانی ماندگار است که فرهنگ حفظ محیطزیست هم وجود داشته باشد. اگر بعد از هر پاکسازی دوباره پسماند در طبیعت رها شود، مشکل برمیگردد. از گردشگران و خودروهای عبوری انتظار داریم در حفظ پاکیزگی منطقه مشارکت کنند.
او در ادامه به امکانات رفاهی بینراهی اشاره کرد و افزود: زیرساخت گردشگری فقط جاده و آسفالت نیست. مسافر باید در مسیر بتواند استراحت کند و به خدمات اولیه دسترسی داشته باشد. مسجدالزهرا در مسیر محور آسارا پس از سالها بازسازی شده و اکنون نمازخانه، سرویس بهداشتی و امکانات رفاهی بینراهی دارد و مسافران و گردشگران از آن استفاده میکنند.
خدری درباره مسجد بینراهی امام رضا(ع) در ماهان نیز گفت: برای مرمت و بهسازی این مجموعه هم پیگیریهایی انجام شده و امیدواریم با تأمین اعتبار و هماهنگی مدیریت شهری، این مسجد دوباره به چرخه خدماترسانی بازگردد.
او در پایان تأکید کرد: برای توسعه گردشگری آسارا اگر جاذبهها ساماندهی و احیا شوند، زیرساختها توسعه پیدا کنند، سرمایهگذاری تسهیل شود و امکانات اقامتی و رفاهی افزایش پیدا کند، گردشگر میتواند مدت بیشتری در منطقه بماند. این همان چیزی است که میتواند گردشگری را از یک ظرفیت بالقوه به یک فعالیت اقتصادی واقعی برای مردم تبدیل کند.
آسارا برای شناختهشدن به کمک احتیاج ندارد. جاده، خودش هر روز هزاران نفر را تا نزدیکی این منطقه میآورد. طبیعت، خودش مسافر را وادار میکند سرش را از پنجره بیرون بیاورد. رودخانه، کوه و روستا، نیازی به تبلیغ ندارند تا دیده شوند. چیزی که باید تغییر کند داستان دیگری است. مسافر باید بتواند بایستد، بماند و مهمتر از همه، مردم آسارا باید بتوانند از ماندنش سهمی در زندگی خودشان ببینند.
غروب که میشود، خودروها دوباره در جاده کرج ـ کندوان راه میافتند. چراغها در پیچهای کوهستانی یکییکی روشن میشوند و مسافرها، همانطور که آمدهاند، راه برگشت را در پیش میگیرند اما شاید روزی برسد که ماشینی در یکی از همین پیچها آرامتر شود؛ نه به خاطر ترافیک و عکس یادگاری بلکه برای اینکه مسافر تصمیم گرفته است مقصدش را کمی عقب بیندازد. پیاده شود. چای بخورد. در روستا قدم بزند. شب را همانجا بماند و آن روز است که آسارا، خودش بخشی از مقصد خواهد بود.
انتهای پیام/