به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا،شعر فارسی تنها یک هنر ادبی نیست؛ بلکه بخشی جداییناپذیر از حافظه فرهنگی و هویت ایرانی است. زبان و ادبیات فارسی از مهمترین عناصر هویت فرهنگی و ملی ایرانیان به شمار میرود. زبان در طول تاریخ پرافتخار ایران، نقش بسزایی در پیوند اقوام و مناطق مختلف سرزمین ایران داشته است.
شعر فارسی همواره نقش مهمی در حفظ هویت ملی و فرهنگ غنی ایرانیان ایفا کرده و شاعران بزرگی، چون حافظ، مولوی و سعدی با آثار ارزشمند خود روح ایران را زنده نگه داشتهاند. ادبیات فارسی همچنین نقش اساسی در انتقال ارزشهای اخلاقی و انسانی داشته و آثار ادبی به زبان فارسی سرشار از مفاهیم عمیق انسانی و اخلاقی است که نسل به نسل منتقل شدهاند.
پایههای بنای ادب فارسی بر چهار کتاب استوار است که نه تنها واجد همه شرایط مربوط به شاهکار هستند، بلکه تاریخ سیال تفکر ایرانی را نیز در بر میگیرند: شاهنامه فردوسی، مثنوی مولانا، کلیات سعدی و دیوان حافظ. این چهار اثر در طی زمان همواره مقام یگانه خود را حفظ کردهاند و سازنده شخصیت و اصالت فکری قوم ایرانی بودهاند.
استاد شهریار؛ شاعری در اوج دو زبان
سید محمدحسین بهجت تبریزی در سال ۱۲۸۵ در تبریز به دنیا آمد. پدرش «حاج میرآقا بهجت تبریزی» نام داشت که در تبریز وکیل بود. شهریار دوران کودکی را به علت شیوع بیماری در شهر، در روستاهای قایش قورشاق و خشگناب بستانآباد سپری کرد.
پس از پایان دوره راهنمایی در تبریز، در سال ۱۳۰۰ برای ادامه تحصیل عازم تهران شد و در مدرسه دارالفنون تا سال ۱۳۰۳ و پس از آن در رشته پزشکی ادامه تحصیل داد. حدود شش ماه پیش از گرفتن مدرک دکتری، به علت شکست عشقی و ناراحتی خیال و پیشآمدهای دیگر، ترک تحصیل کرد.
پس از سفری چهارساله به خراسان برای کار در اداره ثبت اسناد مشهد و نیشابور، شهریار به تهران بازگشت. او در سال ۱۳۱۵ در بانک کشاورزی استخدام و پس از مدتی به تبریز منتقل شد. دانشگاه تبریز شهریار را یکی از پاسداران شعر و ادب میهن خواند و عنوان دکترای افتخاری دانشکده ادبیات تبریز را نیز به وی اعطا نمود.
شهریار و دنیای هنر
شهریار به تمامی هنرها، به ویژه شعر، موسیقی و خوشنویسی علاقه داشت. او نسخ، نستعلیق و خط تحریری را خوب مینوشت و قرآن را با خط خوش کتابت میکرد. در جوانی، سهتار را به نیکویی تمام مینواخت، ولی پس از مدتی در پی تحولاتی درونی، برای همیشه آن را کنار گذاشت.
شهریار در ادبیات فارسی
شهریار در سرودن انواع گونههای شعر فارسی مانند قصیده، مثنوی، غزل، قطعه، رباعی و شعر نیمایی تبحر داشت. اما بیشتر از دیگر گونهها در غزل شهره بود. از جمله غزلهای معروف او میتوان به «علیای همای رحمت» و «آمدی جانم به قربانت» اشاره کرد.
شهریار نسبت به علی بن ابیطالب ارادتی ویژه داشت و همچنین شیفتگی بسیاری نسبت به حافظ داشت. بیان لطیف، ساده، روان و جذابیت کلام، ویژگیهای شعر شهریار است. او گاه با شجاعت، پروایی از کاربرد اصطلاحات عامیانه نداشت و تصاویر زیبای کلامی را با جملات محاورهای در میآمیخت.
مهمترین ارزش غزل شهریار در ایجاد ارتباط سخت عاطفی با خوانندگان شعر است. سادگی، شیوه مخصوص او در غزلسرایی است و شاعر سادهگرایی را گاه تا آنجا میرساند که بعضی بیتهای یک غزل او همطراز با سایر بیتهای بلند شعرش نیستند، اما همین خود خصیصه دیگری از شعر او را آشکار میسازد که برای عرضه اندیشه و احساس خود به زبان ساده از خطر کردن نمیهراسد.
شهریار در ادبیات ترکی آذربایجانی
مهمترین اثر استاد شهریار منظومه «حیدربابایه سلام» (سلام به حیدربابا) است که واقعاً شاهکاری در شعر به شمار میرود یا و به ۹۰ درصد از زبانهای زنده یک دنیا ترجمه شده است ق. این اثر از افتخارات ادبیات ترکی آومذربایجانی به شمار میرود و در آن شاعر خاطرات کودکی و زیباییهای زادگاهش را با زبانی ساده و صمیمی روایت میکند.
شعر در خدمت دین و میهن
شهریار شعر را هنرمندانه به خدمت گرفته بود تا مذهب، ملت و میهن خود را به جهانیان معرفی کند. شعر او، گاه خواننده را به آسمانهای عرفان و انسانیت کامل پرواز میدهد و عالمهایی بالاتر از این عالم ظاهری را که خود درک کرده است به او نشان میدهد.
گاه نیز خواننده را دگرگون میکند و او را وا میدارد بیاختیار به روزگار حسرت خود، به ناپایداری روزگار، آرزوهای محال، فرصتهای از دست رفته و بر آن گذشتهای که باز آمدنی نیست اشک بریزد .
چرا شهریار محور روز شعر و ادب فارسی است؟
شهریار هم نماینده شعر کلاسیک فارسی است و هم صدای ادبیات بومی و ترکی آذربایجانی. او نشان میدهد که شعر فارسی نه در انحصار یک زبان، بلکه بخشی از یک فرهنگ بزرگتر است. به همین دلیل، نامگذاری روز شعر و ادب فارسی همزمان با سالروز درگذشت او، هم یاد شاعر را زنده نگه میدارد و هم فرصتی است برای اندیشیدن به جایگاه شعر در فرهنگ امروز ایران .
استاد شهریار در ۲۷ شهریور ۱۳۶۷ پس از ۸۳ سال زندگی شاعرانه به ملکوت اعلی پیوست و پیکرش در مقبرةالشعرای تبریز به خاک سپرده شد . مقبرةالشعرا در محله تاریخی سرخاب تبریز قرار دارد و پذیرای بیش از چهارصد شاعر، نویسنده و ادیب است . این مکان یکی از نمادهای شهر تبریز به شمار میآید و پیکر انسانهای نامداری در آن دفن شدهاند. علاوه بر شهریار، میتوان از حکیم اسدی توسی، قطران تبریزی، خاقانی شروانی، همام تبریزی و دیگر شاعران پرآوازه نام برد که در این گورستان به خاک سپرده شدهاند
روز شعر و ادب فارسی، تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ فرصتی است برای بازاندیشی در جایگاه زبانی که قرنها حامل اندیشه، عاطفه و هویت ایرانی بوده است. شهریار به عنوان محور این روز، نمونهای کمنظیر از شاعری است که در دو زبان فارسی و ترکی آذربایجانی شاهکار آفرید و نشان داد که ادبیات، پلهای فرهنگی میان اقوام و زبانها است. پاسداشت این روز، پاسداشت حافظه جمعی و هویت فرهنگی ایرانیان است.
انتهای پیام/