بابک یکتاپرست، معاون اجتماعی سازمان انتقال خون کشور در گفتوگو با خبرنگار آنا درباره وضعیت ذخایر خونی کشور اظهار کرد: در حال حاضر شرایط ذخایر خونی تحت کنترل است و در مناطق جنوب کشور نیز با استفاده از شبکه ملی انتقال خون، نیازها تأمین میشود، اما نیاز به خون موضوعی همیشگی است و ضرورت دارد مردم همواره در کنار سازمان انتقال خون باشند.
وی افزود: با توجه به اینکه در روزهای پایانی تابستان قرار داریم و مردم معمولاً به سفر میروند، آمار اهدای خون کاهش پیدا میکند؛ بنابراین از مردم درخواست داریم اهدای خون را به زمان خاصی محدود نکنند، چراکه نیاز به خون و فرآوردههای خونی همیشگی است.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون کشور با اشاره به همراهی مردم در زمان وقوع حوادث و بحرانها گفت: یکی از اتفاقات ارزشمند در کشور ما این است که وقتی حادثهای رخ میدهد، مردم به فکر کمک به بیماران و مصدومان میافتند و برای اهدای خون مراجعه میکنند. این همراهی مردم در حوادث و بحرانها همواره دیده شده و از آنها بابت این مشارکت تشکر میکنیم.
وی ادامه داد: با این حال، جدا از حوادث و بحرانها، بیمارانی مانند مبتلایان به سرطان همیشه به خون و فرآوردههای خونی نیاز دارند و استمرار اهدای خون اهمیت زیادی دارد.
ضرورت توسعه تیمهای سیار خونگیری
یکتاپرست با اشاره به فعالیت تیمهای سیار خونگیری اظهار کرد: تیمهای سیار در شرایط بحران فعال میشوند و تعدادی اتوبوس خونگیری نیز در برخی مراکز داریم، اما تعداد این اتوبوسها محدود است و بهشدت به توسعه تیمهای سیار نیاز داریم.
وی افزود: از دولت، خیران و مجموعههای مختلف درخواست میکنیم در این زمینه به سازمان انتقال خون کمک کنند. برای مثال، در سیستان و بلوچستان حدود ۷۰ درصد مردم در روستاها زندگی میکنند و دسترسی آنها به پایگاههای انتقال خون دشوار است. حتی اگر در تمام شهرهای این استان پایگاه انتقال خون داشته باشیم، عملاً تنها به حدود ۳۰ درصد جمعیت دسترسی خواهیم داشت.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون کشور گفت: اگر امکانات تیمهای سیار در اختیار ما باشد، در استانهایی مانند سیستان و بلوچستان میتوانیم خدمات خونگیری را به مناطق مختلف ببریم و دسترسی مردم را افزایش دهیم.
هزینه ۳۷ میلیارد تومانی تجهیز یک اتوبوس خونگیری
یکتاپرست درباره هزینه توسعه ناوگان خونگیری اظهار کرد: هزینه خرید یک اتوبوس خونگیری حدود ۳۰ میلیارد تومان و هزینه تجهیز آن حدود ۷ میلیارد تومان است؛ یعنی برای هر اتوبوس حدود ۳۷ میلیارد تومان اعتبار نیاز داریم.
وی ادامه داد: چگونه با بودجه معمول سازمان میتوانیم برای ۳۰ استان کشور یک اتوبوس تأمین کنیم؟ البته برخی استانها از گذشته اتوبوس خونگیری داشتهاند. برای استان تهران نیز استانداری با همکاری وزارت بهداشت برای تأمین یک اتوبوس اقدام کرده، اما این موضوع در حال طی کردن فرآیندهای اجرایی است.
یکتاپرست همچنین از نیاز سازمان انتقال خون به خودروهای ون برای تیمهای سیار خبر داد و گفت: برای تیمهای سیار خونگیری به ون نیاز داریم تا نیروها و تجهیزات را به محل موردنظر منتقل کنیم و بتوانیم در همان محل خونگیری انجام دهیم.
وی افزود: دنیا به سمت توسعه تیمهای سیار حرکت میکند؛ چراکه با توجه به ترافیک، مشغلههای روزمره و دغدغههای مردم، شاید برای فردی دشوار باشد که مسافت زیادی را طی کند، به پایگاه انتقال خون بیاید و در صف انتظار بماند؛ بنابراین توسعه تیمهای سیار هم از نظر تکریم اهداکنندگان و هم از نظر افزایش دسترسی اهمیت دارد.
فرسودگی ناوگان انتقال خون
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون کشور یکی از مشکلات موجود در مراکز انتقال خون سراسر کشور را فرسودگی ناوگان عنوان کرد و گفت: در حال کار روی این موضوع هستیم و هفته گذشته با کمک مجموعههای مختلف توانستیم ۶ دستگاه ون خریداری کنیم، اما این تعداد برای پاسخگویی به نیاز ۳۰ استان کافی نیست.
وی با اشاره به ضرورت تأمین اعتبار برای سازمان انتقال خون اظهار کرد: برای شرایط بحران، بودجهای برای سازمان مصوب شده که واقعاً مورد نیاز است؛ چراکه تأمین خون یک اولویت است و باید الزامات آن نیز در نظر گرفته شود.
یکتاپرست افزود: وزیر بهداشت نیز بهطور ویژه موضوع اهدای خون را پیگیری میکند. دکتر ظفرقندی تخصص خود را در حوزه تروما دارد و بهخوبی با نیازهای حوزه خون آشناست و بهشدت از این حوزه حمایت و وضعیت ذخایر خونی را رصد میکند.
وی ادامه داد: با این حال، بخشی از مشکلات به فرآیندهای موجود بازمیگردد. برای مثال، برخی تجهیزات مانند فریزرهای مخصوص، نزدیک به ۲۰ سال است که وارد کشور نشدهاند و اکنون در حال خرید این تجهیزات برای پایگاههای سراسر کشور هستیم، اما به دلیل تحریمها و برخی سازوکارهای موجود، فرآیند تأمین تجهیزات با کندی انجام میشود.
۹۵ درصد اهداکنندگان خون مرد هستند
یکتاپرست با اشاره به سهم پایین بانوان در اهدای خون گفت: حدود ۹۵ درصد اهداکنندگان خون در کشور مرد هستند و این وضعیت مطلوب نیست. تقریباً نیمی از جمعیت کشور را بانوان تشکیل میدهند، اما سهم آنها از اهدای خون تنها حدود ۵ درصد است.
وی افزود: در دوران جنگ تحمیلی، حدود ۳۰ درصد خون کشور توسط بانوان اهدا میشد، اما این میزان اکنون به ۵ درصد رسیده است. بخشی از این مسئله به باورهای غلط بازمیگردد؛ برای مثال تصور میشود بانوان به دلیل کمخونی نمیتوانند خون اهدا کنند.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون کشور تصریح کرد: حتی در بدترین شرایط، ممکن است بخشی از بانوان دچار کمخونی باشند و اگر فردی کمخونی داشته باشد، پیش از اهدای خون برای او آزمایش هموگلوبین انجام میشود و مشاوره پزشکی صورت میگیرد. در صورت تشخیص کمخونی نیز فرد برای درمان راهنمایی خواهد شد.
افزایش ۸۰ درصدی اهدای خون بانوان در جنگ ۴۰ روزه
یکتاپرست با تأکید بر ظرفیت بالای بانوان برای مشارکت در اهدای خون گفت: اگر فرض کنیم حتی ۵۰ درصد بانوان ایرانی دچار کمخونی باشند، باز هم ۵۰ درصد دیگر از جمعیت زنان کشور فعال و توانمند هستند و در عرصههای مختلف اجتماعی حضور دارند، اما متأسفانه در حوزه اهدای خون مشارکت آنها پایین است.
وی با اشاره به وضعیت کشورهای منطقه اظهار کرد: در کشورهایی مانند اردن و ترکیه، سهم بانوان از اهدای خون بسیار بیشتر از ایران است و حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد اهدای خون آنها توسط زنان انجام میشود.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون کشور افزود: بخشی از این مسئله به باورهای فرهنگی و اطلاعرسانی مربوط میشود و بخشی نیز به خود سازمان انتقال خون بازمیگردد؛ چراکه طی سالهای گذشته ظرفیت مناسبی برای پذیرش بانوان در برخی پایگاهها وجود نداشته است.
وی ادامه داد: بانوان به برخی جزئیات توجه بیشتری دارند و زمانی که از یک خانم دعوت میکنیم تا به عنوان اهداکننده خون مراجعه کند، باید فضای مناسب، تمیز و آرامی برای او فراهم باشد. متأسفانه طی سالهای گذشته این ظرفیت پذیرایی در برخی پایگاههای ما به اندازه کافی وجود نداشته است.
یکتاپرست تأکید کرد: تجربه جنگ ۴۰ روزه نشان داد که با اطلاعرسانی مناسب و فراهم کردن شرایط لازم میتوان مشارکت بانوان را افزایش داد؛ در این دوره، آمار اهدای خون بانوان حدود ۷۹.۵ درصد افزایش پیدا کرد و تقریباً دو برابر شد.
وی گفت: این موضوع نشان میدهد اگر اطلاعرسانی دقیق انجام شود، شرایط و زیرساخت مناسب برای مراجعه بانوان فراهم باشد و پذیرایی و فضای مناسبی داشته باشیم، مردم همیشه پای کار هستند.
اجرای طرح افزایش اهدای خون جوانان و بانوان
یکتاپرست با اشاره به دو سیاست اصلی سازمان انتقال خون در حوزه اهداکنندگان گفت: یکی از سیاستهای ما افزایش اهدای خون جوانان و دیگری افزایش اهدای خون بانوان است و این دو موضوع در برنامههای سازمان قرار دارد.
وی افزود: در حوزه بانوان، پنج تا شش پایگاه را بهصورت پایلوت انتخاب کردهایم و در حال بررسی و تقویت زیرساختهای مورد نیاز برای افزایش مشارکت بانوان هستیم.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون کشور ادامه داد: یکی از نمونههای موفق در این زمینه، پایگاه کوچک شاهرود است که حدود ۱۰ درصد اهدای خون آن توسط بانوان انجام میشود؛ یعنی میزان اهدای خون بانوان در این پایگاه تقریباً دو برابر میانگین کشوری است.
وی گفت: این موضوع از یک سو نشاندهنده مشارکت خوب بانوان در منطقه شاهرود است و از سوی دیگر نشان میدهد پایگاه انتقال خون در برقراری ارتباط با مردم و فراهم کردن شرایط مناسب عملکرد خوبی داشته است.
یکتاپرست اظهار کرد: در این طرح، استانهای شاهرود، قزوین، اراک، هرمزگان و گلستان و چند منطقه دیگر را در نظر گرفتهایم تا مناطق مختلف جغرافیایی، فرهنگها و اقلیمهای متفاوت کشور در این طرح بررسی شوند.
وی افزود: تلاش میکنیم نقاط قوت و ضعف هر منطقه را شناسایی و پس از ارزیابی نتایج، تا پایان امسال تجربه بهدستآمده از این مراکز را جمعبندی کنیم تا بتوانیم از سال آینده یک برنامه عملیاتی برای افزایش مشارکت بانوان در اهدای خون در سراسر کشور اجرا کنیم.
انتهای پیام/