به گزارش ایرنا،برخی میراثها با زمان از بین میروند، اما برخی دیگر با “وقف”، به جاودانگی میرسند. روایت وقف خواهر و برادر خوسفی در چهکندگل ، نمونهای بارز از تبدیل سرمایهی مادی به سرمایهی اجتماعی است؛ میراثی که نه برای خود، بلکه برای برکت و شکوفایی فرهنگی دینی و مذهبی جامعهای که در آن رشد کردهاند، رقم خورده است.
در ایامی که به نام هفته وقف نامگذاری شده، شهرستان خوسف شاهد ثبت دومین و سومین وقف جدید در سال ۱۴۰۵ بود. «حیدرعلی ناصری» با وقف ۶ فنجان آب و اراضی مزرعه و قنات چهکندگل و خواهرش «زهرا ناصری» با اختصاص سه قطعه زمین کشاورزی به مساحت حدود ۶۰۰ مترمربع، مجموعهای به ارزش یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون ریال را با نیت خیرخواهانه تأمین هزینههای عزاداری دهه پایانی ماه صفر، با اولویت شهادت امام رضا (ع)، به نام خود ثبت کردند.
رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان خوسف، ضمن تقدیر از این اقدام خداپسندانه، آن را نشاندهنده عمق پیوند مردم با فرهنگ اهلبیت (ع) دانست و گفت: اداره اوقاف خوسف با هدف صیانت از این امانتهای ارزشمند، تمرکز ویژهای بر تثبیت مالکیت اراضی موقوفه داشته است.
حجتالاسلام محمد الهی،با ارائه آماری از وضعیت موقوفات شهرستان افزود: اکنون شهرستان خوسف دارای ۹۸۰ موقوفه با هزار و ۵۳ رقبه، ۳۴ حسینیه و ۱۳۱ باب مسجد است که بالغ بر ۸۵ درصد این موقوفات با نیت عزاداری سید و سالار شهیدان در ایام محرم و صفر به ثبت رسیده و این امر پشتوانه محکمی برای فعالیتهای مذهبی منطقه است.
وی با اشاره به موفقیتهای اداری این اداره در سالهای اخیر تصریح کرد: در راستای اجرای طرح مالکیت حدنگار و جلوگیری از بروز پروندههای حقوقی، این اداره موفق شد در سال ۱۴۰۳ با اخذ ۴۸۷ سند مالکیت برای موقوفات منطقه، جایگاه نخست خراسان جنوبی را به دست آورد؛ اقدامی که در روستاهای گل، عیلکی، مهدیه و نصرآباد با جدیت دنبال شد و اطمینان عمومی را برای مشارکت خیران افزایش داده است.
رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان خوسف گفت: ۹۹.۵ درصد موقوفات خوسف از محل کشاورزی و ۸۰ درصد موقوفات هم برای وقف بر اقامه عزای امام حسین (علیه السلام) در نظر گرفته شده است.
وقف؛ راهکاری برای مقابله با محدودیتهای محیطی
در کنار تلاشهای ساختاری برای حفاظت از وقف، تحلیلگران بر این باورند که این نهاد، کارکردی کلیدی در توسعه فضاهای روستایی دارد. در همین خصوص یک پژوهشگر حوزه وقف، در تحلیل این موضوع با تأکید بر اینکه وقف در خوسف به عنوان یک «موتور توسعه» عمل میکند، گفت:نتایج مطالعات میدانی در روستاهای شهرستان خوسف نشان میدهد که نهاد وقف، به ویژه در شرایطی که محدودیتهای زیستمحیطی و ضعف زیرساختهای اقتصادی وجود دارد، نقش ضربهگیر را برای معیشت خانوارها ایفا کرده است.
مفید فردوسی ادامه داد: وقف در مؤلفههای اقتصادی، با افزایش سطح تولید و ثبات شغلی، و در مؤلفههای اجتماعی، با ارتقای روحیه خیرخواهی و کمک به احداث مراکز فرهنگی و اجتماعی، توانسته است بخشی از نقصانهای ناشی از شرایط جغرافیایی نامساعد را برطرف کند.
وی یادآور شد:تحقیقات دانشگاهی و علمی ثابت میکند که نهاد وقف در خوسف، فراتر از یک کمک مقطعی، به عنوان الگویی رفتاری مبتنی بر عدالتخواهی، به تداوم بهرهبرداری از منابع و پایداری جامعه روستایی کمک شایانی کرده است؛ به طوری که از دیدگاه جامعه محلی، تأثیر نهاد وقف در حوزههای اقتصادی و اجتماعی، بالاتر از حد متوسط بوده است.
توسعه وقفهای نوین رویکرد اوقاف در خراسان جنوبی
معاون فرهنگی و اجتماعی اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی هم درباره ظرفیتهای اجرایی وقف در استان گفت: با بهرهگیری از ساختارهای قانونی، مدیریتی و هیئتامنایی، بستر مناسبی برای اجرای دقیق نیات واقفان فراهم شده و تلاش شده موقوفات به سمت بهرهوری بیشتر هدایت و شفافیت در مدیریت آنها تقویت شود.
حجت الاسلام حسین رحیمی توسعه وقفهای نوین را از رویکردهای مهم این اداره کل عنوان کرد و افزود: وقف در حوزه اشتغال جوانان، آموزش مهارتمحور، خدمات اجتماعی و سلامت و همچنین فناوری و تولید محتوا از جمله محورهایی است که میتواند پیوند سنت ارزشمند وقف با نیازهای نسل جدید را تقویت کند.
وی درباره راهبردهای جذب واقفان جدید نیز گفت: ترویج فرهنگ وقف از طریق رسانهها، معرفی الگوهای موفق واقفان، ارائه مشاورههای تخصصی و تسهیل فرآیند ثبت وقف از جمله اقداماتی است که موجب افزایش اعتماد و انگیزه برای ورود واقفان جدید شده است.
معاون فرهنگی و اجتماعی اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی یادآور شد: وقف میتواند بهعنوان یکی از بازوهای مهم توسعه استان، در کاهش آسیبهای اجتماعی، ارتقای سطح آموزش و فرهنگ، تقویت اقتصاد محلی و افزایش مشارکت مردمی نقشآفرینی کند.
حجت الاسلام رحیمی تأکید کرد: با مدیریت هوشمند، اجرای دقیق نیات واقفان و مشارکت گسترده مردم، نقش وقف در آینده توسعه خراسان جنوبی میتواند چند برابر شود و این سرمایه اجتماعی ماندگار، آیندهای روشنتر برای استان رقم بزند.