خبرگزاری مهر - گروه استان ها، فاطمه گلوی: سیستان و بلوچستان، پهناورترین دیار اسطورهای و کهن ایرانزمین، مظهر تلاقی تاریخ، هویت فرهنگی و پایداری مردمان صبور و مرزدار خویش است. نامگذاری و گرامیداشت «روز سیستان و بلوچستان»، فرصتی ارزشمند برای بازخوانی نقش تاریخی و استراتژیک این خطه در تمدن ایرانی و بازتاب ظرفیتهای بیشمار فرهنگی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی آن در جغرافیای ملی و بینالمللی بهشمار میرود.
از تمدن چند هزار ساله شهر سوخته و زادگاه حماسههای اساطیری در دشتهای سیستان گرفته تا کرانههای اقیانوسی مکران، صنایعدستی نفیس مانند سوزندوزی و حصیربافی، و پایبندی ژرف به پیوندهای برادرانه و آیینهای اصیل، همگی این سامان را به نگین درخشان همگرایی و میراث فرهنگی تبدیل کردهاند.
در کنار این غنای تاریخی و سنتی، منطقه با بهرهمندی از موقعیتهای کمنظیر ژئواکونومیک، از جمله رونق گذرگاههای مرزی، محورهای تجاری چون ریمدان و میرجاوه، خاک مستعد برای کشاورزیهای تخصصی، شیلات و انرژیهای تجدیدپذیر، کانون نوین توسعه و پیوند تجاری با بازارهای جهانی است.
روز سیستان و بلوچستان، پیامی روشن از اراده ملی برای عبور از محرومیتها، سرمایهگذاری بر مزیتهای سرزمینی و پاسداشت جایگاه مردمانی است که طلایهداران پاسداری از هویت، فرهنگ و مرزهای ایران اسلامی بودهاند.
سیستان و بلوچستان؛ سرزمین ظرفیتهای بکر و زیبای گردشگری
محمدهادی طهرانیمقدم، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی سیستان و بلوچستان، در گفتوگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: روز سیستان و بلوچستان فرصتی ارزشمند برای معرفی ظرفیتها و داشتههای تاریخی، فرهنگی و طبیعی استان و همچنین ترسیم چشماندازهای توسعه آن است؛ استانی که با برخورداری از تنوع اقلیمی، پیشینه تمدنی، فرهنگ غنی و جاذبههای منحصربهفرد، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطبهای مهم گردشگری کشور را دارد.
وی افزود: سیستان و بلوچستان سرزمینی است که مجموعهای گسترده از ظرفیتهای گردشگری را در خود جای داده است؛ از تمدن چند هزار ساله سیستان و محوطه تاریخی شهرسوخته گرفته تا سواحل مکران، کوهستانهای بکر، کویر، روستاهای هدف گردشگری، تالابها، جنگلهای حرا، نخلستانها و زیستبومهای متنوع که هر یک میتوانند مقصدی جذاب برای گردشگران باشند.
طهرانیمقدم ادامه داد: یکی از مهمترین مزیتهای گردشگری استان، تنوع بالای جاذبهها در یک محدوده جغرافیایی است. گردشگران میتوانند در یک سفر، تجربهای متفاوت از گردشگری تاریخی، فرهنگی، طبیعی، دریایی، روستایی، ماجراجویانه و صنایعدستی داشته باشند و همین تنوع، سیستان و بلوچستان را به مقصدی رقابتپذیر در صنعت گردشگری تبدیل میکند.
فرصت خوب سرمایه گذاری در گردشگری سیستان و بلوچستان
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی سیستان و بلوچستان تصریح کرد: در شمال استان، ظرفیتهای تاریخی و تمدنی سیستان از جمله شهرسوخته، کوه خواجه و مجموعهای از محوطهها و آثار تاریخی، بخش مهمی از تاریخ و تمدن ایرانزمین را روایت میکنند و از ظرفیت بالایی برای توسعه گردشگری فرهنگی و تاریخی برخوردارند.
وی گفت: در مناطق مرکزی و جنوبی استان نیز جاذبههای طبیعی و فرهنگی متنوعی وجود دارد که میتوان از آنها در مسیر توسعه گردشگری طبیعت، روستایی، فرهنگی و ماجراجویانه بهره گرفت. این ظرفیتها در کنار سواحل مکران و داشتههای بومی و صنایعدستی، زمینه مناسبی برای جذب گردشگر و ایجاد فرصتهای جدید سرمایهگذاری در استان فراهم کرده است.
صنایعدستی و فرهنگ بومی مهمترین سرمایههای گردشگری
وی بیان کرد: سواحل مکران و چابهار یکی از مهمترین پیشرانهای توسعه گردشگری استان هستند. ترکیب دریای عمان، سواحل صخرهای و ماسهای، کوههای مریخی، تالاب لیپار، جنگلهای حرا، روستاهای ساحلی و ظرفیتهای گردشگری دریایی، مجموعهای ایجاد کرده که در کمتر نقطهای از کشور مشابه آن را میتوان مشاهده کرد.
طهرانی مقدم تصریح کرد: روستای گردشگری درک نیز نمونهای شاخص از ظرفیتهای متفاوت استان است؛ جایی که در آن چشمانداز بینظیر تلاقی کویر و دریا، فرهنگ بومی، زندگی روستایی و ظرفیتهای طبیعتگردی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند؛ این ظرفیتها نشان میدهد که گردشگری سیستان و بلوچستان صرفاً متکی بر یک جاذبه نیست، بلکه یک زنجیره کامل از تجربههای گردشگری را در اختیار دارد.
وی گفت: در کنار میراث تاریخی و طبیعت، صنایعدستی و فرهنگ بومی نیز از مهمترین سرمایههای گردشگری استان هستند. حصیربافی، سوزندوزی، خامهدوزی، سفالگری و دیگر هنرهای سنتی، علاوه بر ارزش فرهنگی، ظرفیت قابل توجهی برای ایجاد اشتغال، توسعه اقتصاد محلی و افزایش ماندگاری گردشگر دارند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سیستان و بلوچستان با تأکید بر اینکه آینده گردشگری استان به میزان سرمایهگذاری و تکمیل زیرساختها وابسته است، اظهار کرد: اگر بخواهیم گردشگری را به یک موتور محرک اقتصادی در سیستان و بلوچستان تبدیل کنیم، باید از نگاه صرفاً جاذبهمحور عبور کرده و به سمت توسعه زنجیره ارزش گردشگری حرکت کنیم؛ یعنی از شناسایی و معرفی جاذبه تا ایجاد زیرساخت، اقامت، حملونقل، خدمات گردشگری، آموزش نیروی انسانی، بازاریابی، فروش محصولات و ارائه تجربه باکیفیت به گردشگر.
گردشگری؛ فرصتی ارزشمند و متنوع برای معرفی سیستان و بلوچستان
وی افزود: امروز سرمایهگذاری در گردشگری سیستان و بلوچستان تنها به معنای ساخت هتل نیست؛ فرصتهای متنوعی در حوزه اقامتگاههای بومگردی، هتلها و مراکز اقامتی، کمپهای گردشگری، گردشگری دریایی، مجتمعهای تفریحی، رستورانهای بومی، صنایعدستی، بازارچههای دائمی، گردشگری روستایی، طبیعتگردی و گردشگری ماجراجویانه وجود دارد.
طهرانی مقدم ادامه داد: سیاست ما این است که سرمایهگذار را صرفاً به سمت احداث یک واحد گردشگری هدایت نکنیم، بلکه به دنبال شکلگیری پروژههایی هستیم که بتوانند در کنار ایجاد زیرساخت، اشتغال پایدار و ارزش افزوده محلی ایجاد کنند و جامعه میزبان را نیز در منافع گردشگری سهیم سازند.
وی با اشاره به ظرفیتهای اقتصادی گردشگری گفت: گردشگری میتواند یکی از مهمترین ابزارهای توزیع متوازن ثروت و اشتغال در استان باشد. بسیاری از جاذبههای گردشگری سیستان و بلوچستان در مناطقی قرار دارند که توسعه صنایع بزرگ در آنها دشوار است، اما گردشگری میتواند با سرمایهگذاری هدفمند، فرصت اقتصادی را مستقیماً به همان مناطق منتقل کند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سیستان و بلوچستان در پایان افزود: به عنوان نمونه، توسعه گردشگری روستایی میتواند موجب رونق اقامتگاههای بومگردی، فروش محصولات محلی، صنایعدستی، غذاهای سنتی، خدمات حملونقل و راهنمایی گردشگران شود و در نهایت درآمد گردشگری را در جامعه محلی توزیع کند.
روز سیستان و بلوچستان؛ فرصتی برای بازخوانی هویت تاریخی و فرهنگی استان
محمدعلی ابراهیمی، مدیر موزه جنوب شرق و فعال فرهنگی، در گفت و گو با خبرنگار مهر، با اشاره به اهمیت روز سیستان و بلوچستان اظهار کرد: این روز میتواند فرصتی ارزشمند معرفی و بازخوانی فرهنگ و تمدن کهن این سرزمین است.
وی افزود: سیستان و بلوچستان تنها یک محدوده جغرافیایی در جنوب شرق کشور نیست، بلکه سرزمینی با پیشینهای چند هزار ساله و مجموعهای کمنظیر از میراث تاریخی، فرهنگی و مردمشناختی است که بخش مهمی از هویت تمدنی ایران را در خود جای داده است.
ابراهیمی با اشاره به جایگاه شهر سوخته و دیگر محوطههای تاریخی استان بیان کرد: آثار بهجامانده از تمدنهای کهن این منطقه نشان میدهد که مردمان سیستان و بلوچستان از گذشتههای دور در زمینههای مختلف اجتماعی، اقتصادی، هنری و علمی دارای توانمندیهای قابل توجه بودهاند. شهر سوخته نمونهای روشن از این پیشینه تمدنی است و یافتههای باستانشناسی آن، تصویری متفاوت و ارزشمند از زندگی انسان در هزارههای گذشته ارائه میدهد.
مدیر موزه جنوب شرق ادامه داد: در کنار آثار تاریخی، فرهنگ زنده مردم سیستان و بلوچستان نیز از مهمترین سرمایههای سیستان و بلوچستان محسوب میشود؛ زبانها و گویشها، پوشاک سنتی، صنایعدستی، موسیقی، آیینها، آداب و رسوم و فرهنگ مهماننوازی، مجموعهای از عناصر هویتی هستند که باید برای نسلهای آینده حفظ و معرفی شوند.
موزه، نقش مهمی در معرفی هویت سیستان و بلوچستان دارد
وی تأکید کرد: توجه به میراث فرهنگی نباید صرفا به حفاظت از بناها و اشیای تاریخی محدود شود، بلکه باید فرهنگ مردم و ظرفیتهای مردمشناختی نیز در این فرآیند مورد توجه قرار گیرد؛ موزهها میتوانند در این زمینه نقش مهمی در معرفی هویت سیستان و بلوچستان و ایجاد ارتباط میان نسل جدید و گذشته تاریخی استان ایفا کنند.
ابراهیمی گفت: روز سیستان و بلوچستان باید به فرصتی برای معرفی ظرفیتهای واقعی سیستان و بلوچستان تبدیل شود؛ استانی که در کنار میراث تاریخی و فرهنگی، از ظرفیتهای ارزشمند گردشگری نیز برخوردار است و میتواند با برنامهریزی صحیح، سهم بیشتری در توسعه گردشگری فرهنگی کشور داشته باشد.
وی خاطرنشان کرد: شناخت درست تاریخ و فرهنگ سیستان و بلوچستان، زمینهساز تقویت هویت فرهنگی و افزایش تعلق نسل جوان به سرزمین خود است و معرفی این ظرفیتها میتواند نگاه جامعه نسبت به استان را نیز اصلاح کند.
مدیر موزه جنوب شرق در پایان اظهار کرد: پاسداشت روز سیستان و بلوچستان در حقیقت پاسداشت تاریخ، فرهنگ، مردم و هویت سرزمینی است که بخش مهمی از حافظه تاریخی ایران را در خود جای داده و باید این میراث ارزشمند با مشارکت مردم و نهادهای فرهنگی به نسلهای آینده منتقل شود.