به گزارش ایرنا، هفته وحدت به عنوان یکی از کلیدیترین محورهای همگرایی در جهان اسلام، نمادی از تدبیر و هوشمندی برای عبور از شکافهای تاریخی و ایجاد پیوندی مستحکم میان پیروان مذاهب اسلامی است.
این ایام که فاصله میان دوازدهم تا هفدهم ربیعالاول را در بر میگیرد، بستری برای بازخوانی مشترکات دینی، فرهنگی و تمدنی امت اسلامی فراهم آورده است تا در سایه آموزههای نبوی، مسیر پیشرفت و تعالی جوامع اسلامی هموارتر شود.
ریشه تاریخی این نامگذاری به اختلاف منابع روایی درباره زادروز پیامبر گرامی اسلام (ص) بازمیگردد که به جای تبدیل شدن به محملی برای تفرقه، با درایتی راهبردی به فرصتی برای برادری تبدیل شد، این تفاوت تقویمی که در سدههای گذشته گاه دستمایه تنشهای مذهبی قرار میگرفت، با اتخاذ این رویکرد وحدتبخش، به نمادی از همبستگی، جشنهای مشترک و همدلی میان شیعیان و اهلسنت بدل گردید.
مفهوم وحدت در این چارچوب، به معنای نادیده گرفتن مبانی اعتقادی یا استحاله مذاهب در یکدیگر نیست، بلکه بر «تقریب» و تمرکز بر اصول بنیادین و مشترک استوار است.
تاکید بر توحید، نبوت، معاد، مرجعیت قرآن کریم و قبله واحد، سنگبنای این همگرایی است که با هدف ارتقای تعاملات علمی و فرهنگی دنبال میشود، در نگاه کلان، جهان اسلام به دلیل برخورداری از منابع عظیم انسانی، جغرافیایی و اقتصادی، همواره در کانون توجهات بینالمللی قرار داشته است.
از همین رو، دامن زدن به اختلافات فرقهای همواره بهعنوان اصلیترین راهبرد جریانهای معاند برای تضعیف توانمندیهای داخلی کشورهای اسلامی و جلوگیری از شکلگیری یک قدرت واحد تمدنی مورد استفاده قرار گرفته است.
ایجاد نهادهای تخصصی مانند مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در دهههای گذشته، گامی عملیاتی برای تبیین گفتمان وحدت در سطح آکادمیک و حوزوی بوده است و این تلاشها موجب شده تا با برگزاری کنفرانسها و نشستهای تخصصی، بسترهای گفتوگوی فقهی و کلامی میان اندیشمندان مذاهب مختلف فراهم آید و سوءتفاهمهای تاریخی ناشی از ناآگاهی یا تبلیغات سوء تا حد زیادی کاهش یابد.
یکی از کارکردهای اصلی هفته وحدت، خنثیسازی پروژههای تکفیری و افراطگرایی است که در سالهای اخیر امنیت و ثبات بسیاری از جوامع اسلامی را به چالش کشیدهاند و این جریانات با بهرهگیری از قرائتهای انحرافی از دین، در پی ایجاد گسستهای خونین میان مسلمانان هستند که تبیین چهره رحمانی اسلام و سیره نبوی، سدی محکم در برابر اینگونه نفوذهای ایدئولوژیک به شمار میآید.
سیره عملی پیامبر اکرم (ص) در تشکیل جامعه مدینه و عقد اخوت میان مسلمانان، بهترین الگو برای تنظیم روابط اجتماعی در جوامع امروز اسلامی است و بازخوانی این سیره در ایام هفته وحدت، ضرورت گذار از منازعات فرعی و توجه به اولویتهای اصلی امت اسلامی را بیش از پیش نمایان میسازد.
نقش امام جعفر صادق (ع) نیز در تبیین فضای علمی و آموزشی حاکم بر مذاهب اسلامی نقشی بیبدیل است، توجه به میراث علمی این امام همام که در کنار شاگردان برجسته از مذاهب گوناگون، به بسط علوم اسلامی پرداختند، نشان میدهد که فضای حاکم بر مکتب اهلبیت(ع)، فضایی سرشار از منطق، استدلال و مدارا بوده است.
در سطح سیاسی و راهبردی، مسئله فلسطین و آزادسازی قدس شریف بهعنوان یکی از شاخصهای اصلی وحدت امت اسلامی شناخته میشود، هرچقدر انسجام میان کشورهای اسلامی تقویت شود، ظرفیتهای عملی برای حمایت از آرمانهای مشترک و مقابله با تهدیدهای خارجی افزایش خواهد یافت و این موضوعی است که در برنامههای هفته وحدت همواره مورد تاکید قرار میگیرد.
رسانهها و مراکز علمی در این میان وظیفهای سنگین بر عهده دارند تا با تولید محتوای دقیق و عالمانه، ادبیات وحدتبخش را جایگزین ادبیات تنشزا کنند.
در عصر ارتباطات و نفوذ فضای مجازی، دشمنان با شبیهسازی اختلافات کهنه، در پی شعلهور کردن مجدد احساسات فرقهای هستند، هفته وحدت فرصتی است تا با تولید روایتی دقیق و مستند از سوابق برادری میان مذاهب، در برابر این تلاشهای تفرقهافکنانه، جبههای متحد و منسجم تشکیل شود.
دیپلماسی فرهنگی در هفته وحدت، بستری را فراهم میآورد تا نخبگان علمی و مذهبی بتوانند بدون واسطه به تبادل نظر بپردازند و این تعامل مستقیم، بهترین روش برای شناخت ظرفیتها و فرصتهای همکاری در زمینههای علمی، اقتصادی و تکنولوژیک میان کشورهای اسلامی است.
هفته وحدت تنها یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه یک منظومه فکری است که باید در سیاستگذاریهای کلان آموزشی و تربیتی جوامع اسلامی نهادینه شود.
تربیت نسل جوان با نگاهی مبتنی بر احترام به مقدسات و ارزشهای مشترک، تضمینکننده آیندهای روشن و به دور از تنش برای جهان اسلام است و در شرایط کنونی جهان، نیاز به بازگشت به اصول بنیادین اسلام بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
وحدت اسلامی میتواند بهعنوان پادزهری در برابر ناهنجاریهای اخلاقی و بحرانهای هویتی عمل کند که جوامع بشری با آن دستبهگریبان هستند.
تجربه سالهای اخیر نشان داده است هرگاه کشورهای اسلامی به سمت انسجام حرکت کردهاند، دستاوردهای آنان در عرصههای بینالمللی چشمگیرتر بوده است، بنابراین، هفته وحدت تمرینی برای تمرکز بر اشتراکات و نادیده گرفتن حواشی تفرقهآمیز است که استمرار آن ضرورت دارد.
در نهایت، هفته وحدت تلاشی برای تحقق امت واحدهای است که در قرآن کریم بر آن تاکید شده است و این هدف بلند با حرکتهای گامبهگام و همافزایی همه ارکان جامعه اسلامی محقق خواهد شد و انسجامبخشی، اصلیترین ابزار برای مقابله با پروژههای تفرقهای است که کیان جهان اسلام را هدف قرار دادهاند.
هفته وحدت نماد پیوند عمیق مذاهب اسلامی است
نماینده ولیفقیه در استان مرکزی با تبیین جایگاه وحدت اسلامی در خنثیسازی توطئههای تفرقهافکنانه، بر تقویت اشتراکات مذهبی و همگرایی آحاد جامعه اسلامی در آستانه هفته وحدت تاکید کرد.
آیتالله قربانعلی دری نجفآبادی افزود: هفته وحدت نماد پیوند عمیق، برادری و همدلی میان مذاهب اسلامی در سراسر جهان اسلام است.
وی ادامه داد: حضرت امام خمینی(ره) با دوراندیشی و تدبیر، فاصله میان ۲ روایت میلاد پیامبر اکرم (ص) را به فرصتی بینظیر برای تقویت اتحاد و انسجام امت اسلامی تبدیل کردند.
امامجمعه اراک بیان کرد: جهان اسلام امروز بیش از هر زمان دیگری به حفظ انسجام، همافزایی علمی و فرهنگی و تمرکز بر مشترکات دینی برای رویارویی با دسیسههای دشمنان نیاز دارد.
وی افزود: مبلغان دینی، ائمه جمعه و جماعات، دانشگاهیان و فعالان فرهنگی باید ابعاد مختلف سیره نبوی و آموزههای وحدتآفرین قرآن کریم را برای نسل جوان تشریح و تبیین کنند.
دری نجفآبادی گفت: بیش از ۵۰ عنوان برنامه فرهنگی، مذهبی، قرآنی و نشستهای تخصصی همگرایی مذاهب همزمان با هفته وحدت در نقاط مختلف استان مرکزی برگزار میشود.
فاصله میان ۱۲ ربیعالاول به روایت اهلسنت تا ۱۷ ربیعالاول به روایت شیعیان، به ابتکار امام خمینی (ره) بهعنوان «هفته وحدت» نامگذاری شده است.