كلمه توحيد و توحيد كلمه
يكي از تعبيرات بنيانگذار انقلاب اسلامي براي تبيين ماهيت و اهميت وحدت عبارت معروف «كلمه توحيد و توحيد كلمه» است. اين تعبير حاكي از اين است كه توحيد به مثابه دالّ مركزي گفتمان سياسي امام، از ويژگيهاي گفتمان ايشان است و همگان بايد بر محور ايمان به خداي واحد، اتكال به قدرت حضرت حق و حركت در جهت تحقق اهداف الهي سير كنند و در اين جهت از تفرقه كه نماد شرك و تكيه بر اوهن البيوت و از دست دادن نعمتهاي الهي است اعراض ميدارد و به «توحيد كلمه» يا همان اتحاد مقدس دعوت ميكند. حضرت امام در معنا و ماهيت توحيد كلمه و كلمه توحيد ميفرمايد: «يكي از مقاصد بزرگ شرايع و انبياي عظام -سلامالله عليهم- كه علاوه بر آنكه خود مقصود مستقل است، وسيله پيشرفت مقاصد بزرگ و دخيل تام در تشكيل مدينه فاضله بوده، توحيد كلمه و توحيد عقيده است و اجتماع در مهامّ امور و جلوگيري از تعديات ظالمانه ارباب تعدي است كه مستلزم فساد بني الانسان و خراب مدينه فاضله است و اين مقصد بزرگ كه مصلح اجتماعي و فردي است، انجام نگيرد مگر در سايه وحدت نفوس و اتحاد همه و الفت و اخوت و صفاي باطني و صداقت قلبي و ظاهري و افراد جامعه به طوري شوند كه نوع بنيآدم تشكيل يك شخص دهند و جمعيت به منزله يك شخص باشد و افراد به منزله اعضا و اجزاي آن باشند و تمام كوششها و سعيها، حول يك مقصد بزرگ الهي و يك سهم عظيم عقلي كه صلاح جميعت و فرد است، چرخ زند و اگر چنين مودت و اخوتي در بين يك نوع يا يك طايفه پيدا شد، غلبه كنند بر تمام طوايف و مللي كه بر اين طريقه نباشند، چنانچه از مراجعه به تواريخ خصوصا تاريخ جنگهاي اسلام و فتوحات عظيمه آن مطلب خوب روشن ميشود، مسلمين مامورند به دوستي و مواصلت و نيكويي به يكديگر و مودت و اخوت.» (چهل حديث صص۳۱۰-۳۰۹). امامخميني مبناي جامعه اسلامي را بر كلمه توحيد و توحيد كلمه ميداند و ميفرمايد: «در جامعه اسلامی كه مشترك مابين همه است، در كلمه توحيد كه مشترك بين همه است، در مصالح اسلامی كه مشترك بين همه است با هم توحيدِ كلمه كنند.» (صحيفه امام ج ۲، ص ۳۳)
بنيانگذار انقلاب اسلامي به بازيابي عزت و عظمت صدر اسلام ميانديشد و رسيدن به آن را در سايه اتفاق بر محور اسلام ميسّر ميداند و ميفرمايد: «اگر مسلمانان، آن عزت و عظمتي را كه در صدر اسلام داشتند، بازيابند، به اسلام و وحدت كلمه روي آورند، آن اتّفاق بر محور اسلام بود كه آن قدرت و شجاعت مافوقالطبيعه را به وجود آورد.» (صحيفه امام، ج۵، ص۳۲) و رمز پيروزي مسلمانان در صدر اسلام را وحدت كلمه و وحدت ايمان ميداند و ميفرمايد:
«رمز پيروزي مسلمانان در صدر اسلام، وحدت كلمه و وحدت ايمان بود.» (همان، ج۶، ص۴۹)
و تفرقه را موجب سست شدن پايه ديانت ميداند و ميفرمايد: «مسلمانان مامورند به دوستي و مواصلت و نيكويي به يكديگر، مودت و اخوت و معلوم است آنچه موجب ازدياد اين معاني شود، محبوب و مرغوب است و آنچه اين عقد مواصلت و اخوت را بگسلد و تفرقه در بين جمعيت اندازد، مبغوض صاحب شرح و مخالف مقاصد بزرگ اوست.
و پر واضح است كه اين كبيره، اگر رايج شود در بين جمعيتي، موجب كينه، حسد، بغض و عداوت شده و ريشه فساد، در جمعيت بدواند، درخت نفاق و دورويي در آنجا ايجاد كند و برومند نمايد و وحدت و اتحاد جامعه را گسسته كند، پايه ديانت را سست كند و از اين جهت بر فساد و قبح آن افزوده گردد.» (همان، صص۲۰۹-۲۲۱۱) امام خميني(ره) راز موفقيت ملت ايران را در برابر رژيم استبدادي وابسته به بيگانگان، وحدت كلمه بر محور باور قلبي به خداوند و رمز وحدت پيامبران را همين ميداند و ميفرمايد: «و سرّ اينكه ايران پيروز شد براي اين بود كه بين تمام افراد اتحاد بود و هيچ اين حرفها نبود كه هر كس طرف خودش بكشد. شما با هم متحد باشيد كه بحمدالله هستيد و وقتي در حلقه اول اتحاد بود، در حلقههاي بعد اختلاف پيدا نميشود. شما سعي كنيد كه در سرّ قلبتان چيزي مخالف الوهيت نباشد و اگر ديديد هست، سركوبش كنيد. كرارا عرض كردم كه اگر انبيا در يك مكان جمع شوند با هم اختلاف پيدا نميكنند، زيرا مقصد و هدف و مقصود، يكي و الهي است. اگر در مجلس شما توحيد واقعي به معناي واقعي آن تحقق پيدا كند قهرا افرادي كه متصل به شما ميشوند اختلاف پيدا نخواهند كرد و وحدت واقعي، يعني قلب همه شما براي يك چيز بتپد كه آن اسلام است. اگر اينطور شد خداوند شما را تاييد ميكند. (همان، ج ۱۸، ص ۱۳۷)