ورزشی جماران، جام جهانی ۲۰۲۶ تنها به گل ها، پیروزی ها و شب های ابدی محدود نمی شود. همچنین برای بعضی ها افتخار و برای دیگران ویرانی است. در حالی که برخی ها تیم ها موفق عمل می کنند و همچنان رویای فتح جام را دارند، بعضی ها زمین را ترک می کنند در حالی که می دانند پشت آخرین سوت چیزی سخت تر از شکست وجود دارد: قضاوت یک کشور، نابودی یک پروژه و این حس که هر چیزی که به نظر محکم و استوار میآمد، میتواند در عرض چند ساعت ناپدید شود. در بزرگترین صحنه فوتبال جایی برای پنهان شدن وجود ندارد. هر تصمیم سنگین است، هر اشتباه چند برابر بیشتر به چشم می آید و هر حذف، زخمهایی بر جای میگذارد که بهبودی شان خیلی بیشتر از ۹۰ دقیقه یک بازی طول میکشد.
چون که برخی از شکست ها پس از سوت پایان تمام نمی شوند. به رختکن کشیده می شوند، مقابل میکروفون ها منفجر می شوند و به دفتر فدراسیون ها ختم می شوند. بازیکنانی که سکوتشان را می شکنند، سرمربیانی که مقصر شناخته می شوند، پروژه هایی که بر باد می روند و نیمکت هایی که خالی می شوند. به نوشته مارکا، جام جهانی آمریکا، مکزیک و کانادا شوک بزرگی را بین تیم های حذف شده ایجاد کرد. این ها برخی از بحران ها، جنجال ها و خداحافظی هایی هستند که جام جهانی برایشان به جا گذاشت.
اروگوئه: یک ناکامی دیگر در جام جهانی و پایان کار بیلسا
اروگوئه در حالی به جام جهانی ۲۰۲۶ رفت که می خواست عملکرد بهتری نسبت به دوره های اخیر داشته باشد. سلسته در سال ۲۰۱۸ به یک چهارم نهایی رسید اما در قطر در مرحله گروهی حذف شد، ضربه ای که همچنان برای تیم قهرمان جهان سنگینی می کرد. پروژه مارچلو بیلسا، تیم سوم آخرین دوره کوپا آمهریکا و چهارم انتخابی جام جهانی، بخشی از این امید را بازگرداند، در حالی که این جام یک نتیجه ناامید کننده دیگر را رقم زد. اروگوئه برابر عربستان یک- یک مساوی کرد، دوباره با تساوی ۲-۲ مقابل کیپ ورد امتیاز از دست داد و پس از باخت یک بر صفر برابر اسپانیا حذف شد.
شکست برابر لاروخا تمام مشکلات تیم را نشان داد. فرناندو موسلرا در گل الکس بائنا اشتباه فاحشی کرد و بین دو نیمه خواستار تعویض شد، در حالی که فدریکو والورده در دقیقه ۵۷ زمین را ترک کرد، در تصمیمی که با انتقادات زیادی همراه شد. آگوستین کانوبیو هم پس از دو تکل شدید روی پدری و کوبارسی اخراج شد. اروگوئه جام جهانی را با کسب دو امتیاز به پایان رساند، بدون حتی کسب یک پیروزی و حذف در مرحله گروهی برای دومین دوره پیاپی، اتفاقی که هرگز در تاریخ رخ نداده بود.
این شکست شعله ای را روشن کرد که جرقه اش پیش از شروع بازی ها زده شده بود. رسانه اروگوئه صحبت از ریختن میلیون ها دلار به زباله کرد و این حذف را بزرگترین شکست تاریخ جام جهانی عنوان کرد. این در حالی بود که برخی از بازیکنان بازنشسته ملی پوش همچون دیگو لوگانو، بیلسا را به آلوده کردن محیط متهم کرد. اختلاف بین سرمربی و بازیکنان، جلسه با بازیکنان برای مشخص کردن نحوه تمرینات و کم شدن گفت و گوها، شورش فرضی و جمله «من را تنها گذاشتند» خطاب به چند مهره با تجربه و مهم نشان از یک فروپاشی کامل بود. حتی فداراسیون فوتبال این کشور پرواز بازگشت چارتر را لغو کرد و مجبور کرد بازیکنان هر کدام خود با پروازهای جداگانه برگردندند.
بیلسا مسئولیت همه چیز را بر عهده گرفت و گفت: "هیچ چیزی برای اروگوئه به جا نگذاشتم." سرمربی آرژانتینی اظهار کرد که نتوانست قدرت گروه را به یک تیم سطح بالا تبدیل کند و از تصمیماتش دفاع کرد که شامل تعویض والورده و اعتمادی که به موسلرا داشت، می شد. چند روز بعد، کاپیتان با نامه ای در شبکه های اجتماعی آن را پاسخ داد و مسئولیت شکست را بر عهده گرفت. او تایید کرد که در بهترین سطح خود نبود و قول داد تا وقتی تیم ملی را به دوران اوج برنگرداند آن را ترک نخواهد کرد. جام جهانی برای اروگوئه با یک شکست مقابل اسپانیا تمام شد اما پایان یک پروژه، رختکن نا متحد و زخمی عمیق تر از قطر هم بود.
پرتغال: نسل طلایی که دستش کوتاه ماند
کمتر حذفی به اندازه حذف پرتغال حس از دست دادن فرصت را به همراه داشته است. این تیم با نسلی از بازیکنانی سطح بالا و پس از فتح لیگ ملت های ۲۰۲۵، از مراحل حساس حذفی جام دور ماند. در مسیر تیم پس از تساوی یک- یک مقابل کنگو ابهام به وجود آمده بود، در حالی که پیروزی ۵ بر صفر برابر ازبکستان آن را از بین برد. سپس مساوی بدون گل برابر کلمبیا فرا رسید و پیروزی ۲ بر یک مقابل کرواسی و در نهایت شکست یک بر صفر برابر اسپانیا در یک هشتم نهایی که با گل میکل مرینو در وقت های اضافه رقم خورد.
این حذف به معنای پایان پروژه روبرتو مارتینس پس از سه سال و نیم حضور در پرتغال بود. سرمربی اسپانیایی پس از تمام شدن بازی اعلام کرد که آخرین بازی اش بوده است و از میراثش که در ۴۵ بازی لیگ ملت را فتح کرد و برخی رکوردهای تاریخی را با پرتغال به ثبت رساند، دفاع کرد. جدایی مارتینس، یک استعفا یا برکناری داغ نبود، بلکه پایان یک قرارداد بود که تصمیم گرفته شده بود تمدید نشود. با وجود آماری که مارتینس به ثبت رساند، رسانه این کشور بر این باور بود که پرتغال پتانسیل نسلی را که قرار بود برای همه عناوین رقابت کند و هرگز هویت قابل تشخیصی در رویارویی با تیم های بزرگ پیدا نکرد را هدر داده است.
انتقادات بیشتر از عملکرد تیمی بود. ریکاردو کوارشما تیم را به بازی بدون ریتم، بدون عمق و خیلی پایین تر از توانایی اش متهم کرد. همچنین به صورت علنی با روبن دیاس بحث کرد. مدافع پرتغالی استدلال کرد تیم ملی اش بازیکنانی با توانایی فوق العاده دارد اما فاقد هویت مشترکی است که اسپانیا دارد. این فقدان در عملکرد ضعیف ویتینیا و ژائو نوش در جام جهانی منعکس شد. دو هافبکی که در پاریسن ژرمن می درخشند در تیم ملی اثرگذاری کمی داشتند. هر دو دقت بالای پاس های خود را حفظ کردند اما به شکل قابل توجهی آمارشان در دویدن های بین خطوط، بازی تهاجمی و پرس تیمی کاهش یافته بود.
این ضربه همچنین بار نمادین عظیمی داشت. کریستیانو رونالدو با چشم های گریان اعلام کرد که آخرین بازی اش در جام جهانی است، پس از شش دوره حضور و ۲۰ سال رقابت. البته که درباره ادامه حضورش در تیم ملی حرفی نزد. کاپیتان در حالی جام را ترک کرد که از میراث خود دفاع کرد. شکست مقابل اسپانیا تنها دوران مارتینس را به پایان نرساند، همچنین با خداحافظی اسطوره پرتغال از جام جهانی همراه شد. ژرژ ژسوس سرمربی جدید پرتغال است و دوران جدیدی را با نسلی که در فتح جام ناکام ماند شروع خواهد کرد.
آلمان: قهرمانی که دیگر ترسناک نیست
آلمان به دنبال کشف دوباره آن تیمی بود که در یک عصر دیگر در سال ۲۰۱۴ قهرمان جهان شده بود. پس از حذف در مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه و ۲۰۲۲ قطر، دی مانشافت با جام جهانی ۲۰۲۶ روبرو بود که نیاز داشت این نزول را متوقف کند. جشنواره گل ۷ بر یک برابر کوراسائو امیدواری به وجود آورد اما تیم در پیروزی ۲ بر یک برابر ساحل عاج دوباره ابهام هایی را به وجود آورد و مرحله گروهی را با شکست ۲ بر یک مقابل اکوادور به پایان رساند. ضربه واقعی در یک شانزدهم نهایی رقم خورد، در جایی که پاراگوئه مقابل نتیجه یک- یک طاقت آورد و قهرمان چهار دوره جام جهانی را در ضربات پنالتی حذف کرد.
این باخت رکورد یکی از آخرین نسل های جنگنده فوتبال آلمان را در هم شکست. آلمان هر چهار بازی خود را در ضربات پنالتی در تاریخ جام جهانی با پیروزی به پایان رسانده بود و از ۱۸ ضربه اش تنها یکی را خراب کرده بود. با این حال در جام جهانی ۲۰۲۶ برابر پاراگوئه سه ضربه را از دست داد: ضربات کای هاورتس و نیک ولتماده را اورلاندو خیل مهار کرد و جاناتان تا ضربه ششم را به آسمان زد. صحنه ای که جاشوا کیمیش به دنبال پنالتی زن داوطلب برای آن ضربه می گشت احساس این ویرانی را تشدید کرد. بر اساس رسانه آلمانی، خیلی از بازیکنان نمی خواستند ضربه را بزنند، تصویری غیرقابل تصور در تیمی که دهه ها مسئولیت پذیری را جزیی از هویت خود کرده بود.
واکنش ها نسبت به این شکست تند بودند. یولیان ناگلزمن سرمربی اظهار کرد که آلمان دیگر تیمی در سطح اول نیست. این در حالی بود که کیمیش اعلام کرد تنها بازیکنان مسئول این شکست هستند. تونی کروس تاکید کرد که تیم ملی حتی یک بازیکن در سطح کلاس جهانی ندارد. الیور کان از نبود مسئولیت پذیری در میان بازیکنان صحبت کرد و لوتار ماتئوس از تنش مرتبط با حضور و رفتاری که با خانواده ها در جریان تورنمنت شده است پرده برداشت. رسانه از تیمی غرق شده در شرمساری خود صحبت کرد که هر بار از قله فوتبال جهان دور می شود. حتی مانوئل نویر که پس از فینال ۲۰۱۴ در همه ۱۰ بازی جام جهانی دروازه اش باز شد، از تیم ملی پس از ۱۶ سال و ۱۲۸ روز خداحافظی کرد.
ناگلزمن ابتدا از ادامه حضورش روی نیمکت دفاع کرد و اطمینان داد که جزو کسانی نیست که فرار می کنند اما اظهاراتش فدراسیون فوتبال آلمان را قانع نکرد. چند روز بعد پس از جلسه با مدیران DFB استعفا کرد تا پایان پروژه ای که تا ۲۰۲۸ قرارداد داشت را قطعی کند. یورگن کلوپ به عنوان گزینه اصلی برای بازسازی نمایان شد و در حال حاضر به توافق اولیه با فدراسیون آلمان رسیده است. البته هنوز قراردادش را با ردبول فسخ نکرده است. آلمان سرمربی اش را تغییر می دهد اما مشکل فراتر از نیمکت است: ۱۲ سال پس از فتح جام جهانی، این غول همچنان به دنبال راهی برای شناخت دوباره خود است.
۱۳ نیمکت خالی
جام جهانی ۲۰۲۶ موجب خداحافظی های زیای روی نیمکت شده است. اولین قربانی لاموشی بود که پس از شکست ۵ بر یک تونس برابر سوئد در هفته نخست جام جهانی برکنار شد. سپس جدایی استیو کلارک (اسکاتلند)، میروسلاو کوبک (چک)، هونگ میونگ- بو (کره جنوبی) و بیلسا (اروگوئه) فرا رسید. تیم های این سرمربیان در مرحله گروهی حذف شدند.
سباستین بکاسسه (اکوادور)، رونالد کومان (هلند)، ناگلزمن (آلمان) و زلاتکو دالیچ (کرواسی) پس از حذف در مرحله یک شانزدهم نهایی جدا شدند، در حالی که خاویر آگیره (مکزیک)، کارلوس کیروش (غنا) و روبرتو مارتینس (پرتغال) این کار را پس از مرحله یک هشتم نهایی انجام دادند. آخرین نفری که به این فهرست اضافه شد پاپ تیاو (سنگال) بود، او پس از شکست ۳ بر ۲ برابر بلژیک، در بازی که با دو گل پیش افتاده بود برکنار شد. در مجموع ۱۳ سرمربی در مسیر جام جهانی متوقف شدند و تنها تیم هایشان حذف نشدند: همچنین پروژه ها نابود شدند، دوران ها به پایان رسیدند و نیمکت ها خالی شدند.
زخم هایی که به میکروفون ها رسیدند
جام جهانی زخم هایی را ایجاد کرد که در رختکن نماندند. این ناامیدی در نشست های خبری، میکسدزون و شبکه های اجتماعی آشکار می شد، جایی که بازیکنان و مربیان به مشکلات اشاره می کردند. در برخی موارد، خشم متوجه داوری بود؛ در برخی دیگر، متوجه ساختار فوتبال ملی. شکست صرفا یک جرقه بود.
حذف کلمبیا مقابل سوییس در ضربات پنالتی بحثی فراتر از نتیجه باز کرد. رادامل فالکائو از این ضربه برای اشاره مستقیم به ساختار فوتبال کشورش بهره برد و از نبود تیم های پایه، سرمایه گذاری کم برخی از باشگاه ها و سیستمی که میان مایگی و تنبلی را تشویق می کند، انتقاد کرد. مهاجم کلمبیایی خواستار امکانات بهتر برای رشد جوانان و رقابت بیشتر شد. کلمبیا از جام جهانی حذف شد، اما این قضاوت کل فوتبال این کشور را تحت تأثیر قرار داد.
کرواسی با احساس غرور از عملکردش و خشم عمیق از داوری برابر پرتغال جام را ترک کرد. لوکا مودریچ، پنالتی که موجب شد پرتغالی ها مساوی کنند را زیر سوال برد و مدعی شد اگر این اتفاق در محوطه جریمه حریف می افتاد VAR ورود نمی کرد. این خشم زمانی افزایش یافت که گل گواردیول در دقیقه ۱۰۳ مردود اعلام شد، پس از اینکه سنسور توپ برخورد ناچیز با ماتانویچ را ثبت کرد که موجب آفساید شد. زلاتکو دالیچ معتقد بود تمام تصمیمات مشکوک به تیمش ضربه زد. فیفا از درست بودن تصمیم دفاع کرد اما حتی بیانیه این سازمان خشم کروات ها را فروکش نکرد.
کرواسی تنها تیمی نبود که جام جهانی را با اعتراض به داوری و VAR ترک کرد. سوییس نیز پس از شکست ۳ بر یک برابر آرژانتین در یک چهارم نهایی در میان اعتراض از جام خداحافظی کرد. اخراج بریل امبولو زمانی که بازی مساوی بود دلیل اعتراض سوییسی ها بود. داور ابتدا خطای لئاندرو پاردس را اعلام کرد و به بازیکن آرژانتینی کارت زرد نشان داد اما پس از بازبینی تصاویر تصمیمش را عوض کرد: داور متوجه شد که برخوردی انجام نشده و مهاجم سوییس را به دلیل تمارض جریمه کرد. او دومین کارت زرد را به امبولو نشان داد. مراد یاکین، سرمربی سوییس این تصمیم را باورنکردنی اعلام کرد و گفت که امروز فوتبال پیروز نشد. این در حالی بود که آکانجی از قضاوت ناعادلانه شکایت کرد، رمو فرولر معتقد بود VAR بازی را نابود کرد و ژاکا گفت که با چنین تصمیمی بازی را می کشند.
شکست بلژیک مقابل اسپانیا سوالاتی را درباره آینده تیبو کورتوا در تیم ملی مطرح کرد. دروازهبان بلژیکی در حالی زمین را به خاطر مشکل عضلانی ترک کرد که تیمش برای رسیدن به نیمه نهایی می جنگید و جانشینش سنه لمنس با اشتباه خود موجب شد میکل مرینو نتیجه را ۲ بر یک کند. کورتوا می خواست به بازی ادامه دهد در حالی که نمی توانست جهش های بلندی داشته باشد. با این حال رودی گارسیا اعلام کرد که تنها خواهان بازیکنانی است که ۱۰۰ درصد آماده باشند. پس از بازی، کورتوا اعلام کرد می خواهد به صورت موقت استراحت کند و در لیگ ملت های پیش رو شرکت نخواهد کرد. آن یک هشدار بود: اگر فدراسیون تصمیمش را نپذیرد، آن دیدار، آخرین بازی اش با بلژیک بود.
سنگال هم جام جهانی را با یک شکاف عمیق میان رختکن و کادرفنی به پایان رساند. تیم آفریقایی ۳ بر ۲ در یک شانزدهم نهایی مغلوب بلژیک شد، پس از این که ۲ بر صفر پیش افتاده بود. کامبک بلژیک موجب شد انتقادات به سمت تیاو برود که تیمش نتوانست بازی را کنترل کند. در نهایت او برکنار شد.
واکنش پیپ گی از همه تندتر بود. هافبک ویارئال اعلام کرد تا وقتی که این کادرفنی در تیم ملی حضور دارد برای سنگال بازی نخواهد کرد.
خداحافظی هرگز به زمین محدود نمی شود
جام جهانی تا مشخص شدن قهرمان ادامه خواهد یافت اما برای خیلی از تیم ها داستان واقعی پس از حذف شروع شد. آخرین سوت هیچ چیز را نبست: بحران را باز کرد، پروژه ها را نابود کرد، رختکن را به لرزه درآورد و تیم ها را مجبور کرد با اشتباهاتی روبرو شوند که سال ها پنهان مانده بودند. برخی ها با گریه، بعضی با اعتراض به داوری و دیگران با استعفا جام را ترک کردند اما همه متوجه شدند در جام جهانی خداحافظی هرگز با سوت پایان بازی تمام نمی شود.