در سلسله يادداشتهاي اخير تحت عنوان «عاشورا در سيره و سنت بنيانگذار»
مروري بر آثار باقيمانده از امام خميني در اين زمينه داشتيم. موضوعاتي كه ذيل اين عنوان ارايه شد عبارت بود از:
۱- هدف امام حسين (ع) از قيام عاشورا. اين موضوع در دو سرفصل مورد بررسي قرار گرفت:
الف: اهداف كلي، شامل اهدافي از قبيل:
۱- عدالتخواهي، مبارزه با جور و اقامه حق ۲- قيام براي خدا ۳- احياي اسلام ۴- اصلاح جامعه ۵- اقامه حق و مقابله با باطل ۶- مقابله با بدعتها و در هر مورد ديدگاههاي امام راحل ارايه و بر اين نكته تاكيد شد كه اهداف كلي مورد اختلاف صاحبنظران نيست.
ب. اهداف عملياتي (برنامه)
اهداف عملياتي مورد بحث در قيام عاشورا به شرح زير ارايه شد: ۱- تشكيل حكومت اسلامي ۲- امر به معروف و نهي از منكر ۳- امتناع از بيعت ۴- شهادت در راه خدا .
و در جمعبندي اين قسمت گفته شد كه به نظر ميرسد تمامي اين موارد ميتوانند در رديف اهداف عملياتي يا برنامههاي امام حسين (ع) قرار بگيرند. به اين معنا كه روح حاكم بر نهضت عاشورا اداي وظيفه امر به معروف و نهي از منكر در تمامي مراحل است، بر اين اساس امام (ع) ضمن بيان عدم شايستگي يزيد از بيعت با او امتناع ميكند و همزمان بر شايستگي خود براي رهبري امت اسلام تاكيد ميكند و با اعزام مسلم بن عقيل به كوفه و درخواست بيعت از مردم اين سرزمين و ساير مناطق در پي تشكيل حكومت اسلامي است و در اين راه از شهادت استقبال ميكند و البته از زمان رويگرداني مردم عراق تمام سعي خويش را براي جلوگيري از بروز فاجعه به كار ميگيرد اما هنگامي كه همه راهها به روي آن حضرت بسته شد از شهادت استقبال و آن را بر زندگي ننگين ترجيح ميدهد. همچنين گفته شد كه از ديدگاه امامخميني، حضرت سيدالشهدا (ع) با شهادت خويش حكومت بنياميه را رسوا و براي همه عصرها و نسلها راه مبارزه با ستمكاران و پيروزي خون بر شمشير را گشود و مردم ايران در انقلاب اسلامي به آن حضرت ا قتدا كردند كه با دست خالي و با نترسيدن از يزيد زمان بر كفر پيشگان پيروز شدند و راه تداوم پيروزي را در ادامه راه سيدالشهدا(ع) ميدانند.
۲- زنده نگه داشتن محرم و بزرگداشت عاشورا موضوع بعدي در اين سلسله يادداشتها، تاكيد ويژه امامخميني بر زنده نگه داشتن محرم و بزرگداشت عاشورا بود كه توصيههاي امام راحل بر اصل برگزاري مراسم عزاداري و تاكيد بر حفظ روش سنتي عزاداري و در ادامه نيز فلسفه عزاداري و چرايي آن ارايه شد و نمونههايي از سلوك امامخميني در مجالس عزاي سيدالشهدا (ع) مطرح شد.
در خاتمه بحث ضمن پوزش از نقايص يادداشتهاي اين حقير، يادآور ميشود كه براي آشنايي بيشتر با ديدگاه بنيانگذار مطالعه كتاب: قيام عاشورا در كلام امامخميني، تبيان، آثار موضوعي، دفتر سوم توصيه ميشود. مطالب اين كتاب به صورت فهرستوار عبارت است از:
۱- اهميت مجالس روضه امام حسين (ع)
سازمان و تشكيلات مردمي كه ضمن حفظ ياد، نام و اهداف سيدالشهدا (ع) ميتواند پيروان آن حضرت را گردهم آورد.
۲- ثواب گريه و عزاداري و چرايي آن؟
۳- نقش مجالس، خطبا و ذاكرين ابي عبدالله در مديريت و هدايت مردم در ۱۵ خرداد و در ادامه مبارزه تاكنون
۴- وظايف گويندگان. ازجمله تاكيد بر بيان مسائل روز.
۵- نقش حضرت زينب (س) و امام سجاد (ع) و توصيه امام باقر (ع) در مورد برگزاري مراسم عزاداري در منا.
همچنين بخش اول اين كتاب سخنرانيهاي امامخميني است و بخش دوم مجموعه موضوعي شامل: فصل اول. علل و عوامل قيام عاشورا. فصل دوم. فلسفه عزاداري و روضهخواني، اهداف قيام كربلا، انتخاب آگاهانه شهداي كربلا، نتايج و آثار قيام امامحسين عليهالسلام، قيام عاشورا اسوه آزادگان (كل يوم عاشورا و كل ارض كربلا) و در فصل دوم: فلسفه عزاداري و روضهخواني.
اهميت و نقش عزاداري در احياي اسلام و مكتب سيدالشهدا، نقش عزاداري در حفظ ملت و كشور، بزرگداشت قيام عاشورا، از شعائر الهي است، توصيه به خطبا و نوحهسرايان و عزاداران و بالاخره گزيدهاي از فرمايشات حضرت امام درباره محرم و قيام كربلا است.
اميدوارم اين سلسله يادداشتها زمينه آشنايي بيشتر با ديدگاههاي امامخميني درباره اهداف واقعه عاشورا و توفيق بزرگداشت عاشورا را براي ما فراهم كند.
عاشورا در سيره و سنت بنيانگذار (۱۳)
احمد مازني
صاحبخبر -
∎