باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - مغز انسان به طور طبیعی با افزایش سن پیر میشود و پس از ۳۰ یا ۴۰ سالگی شروع به کوچک شدن میکند. با این حال، در برخی موارد، این فرآیند به طور غیرطبیعی تسریع میشود و منجر به از دست دادن زودرس حافظه، زوال شناختی و افزایش حساسیت به بیماریهای عصبی میشود.با وجود این درک، عوامل دقیق کنترلکننده سرعت پیری مغز تا این مطالعه نامشخص باقی مانده بود.
محققان دانشگاه گویلین و دانشگاه پزشکی چین از پایگاه داده عظیم بیوبانک بریتانیا که شامل دادههای سلامت، ژنتیک و تصویربرداری از بیش از ۳۷۰۰۰ نفر است، استفاده کردند.
با تجزیه و تحلیل اسکنهای MRI مغز آنها، ۱۰۷۹ ویژگی قابل اندازهگیری مغز، مانند اندازه نواحی مغز و ویژگیهای بافت را شناسایی کردند. سپس الگوریتمهای یادگیری ماشین را برای پیشبینی سن مغز بر اساس این ویژگیها آموزش دادند. دقیقترین مدل آماری، رگرسیون LASSO بود که سن مغز را به طور متوسط ۳.۲۶ سال تخمین میزد، به این معنی که خطای تخمین فقط حدود ۳ سال بود.
سپس این تیم این مدل را روی هزاران شرکتکننده اعمال کرد تا "شکاف سنی مغز" (BAG) را محاسبه کند - مقداری که نشان میدهد مغز جوانتر یا پیرتر از سن تقویمی فرد به نظر میرسد و اینکه چند سال است.
با تجزیه و تحلیل نمونههای خون شرکتکنندگان، آنها نه مولکول را که به شدت با مقادیر شکاف مرتبط بودند، شناسایی کردند که گلوکز قویترین همبستگی را داشت. آنها دریافتند که سطح قند خون بالاتر با مغزهایی مرتبط است که علائم پیری بیشتری را در تصویربرداری نشان میدهند و پیرتر از سن واقعی خود به نظر میرسند.
علاوه بر این، گلوکز بالا همچنین با افزایش خطر هفت بیماری مغزی مرتبط بود: زوال عقل به هر علتی، بیماری آلزایمر، زوال عقل عروقی، بیماری پارکینسون، سکته مغزی، افسردگی و اضطراب. همچنین با کاهش عملکرد شناختی، عملکرد حرکتی و سلامت روان و همچنین کاهش حجم مغز در ۸۰ ناحیه مختلف مرتبط بود.
محققان در مقاله خود که در مجله روانپزشکی مولکولی منتشر شده است، در مورد این یافتهها نوشتند: «این نتایج نشان میدهد که متابولیسم گلوکز نشاندهنده یک مسیر قابل اصلاح در پیری مغز است و پیامدهایی برای استراتژیهای مداخله زودهنگام با هدف حفظ سلامت مغز در طول زندگی دارد.»
محققان امیدوارند یافتههای آنها به توسعه استراتژیهای عملی برای نظارت بر سلامت مغز و مداخله زودهنگام برای کاهش خطر بیماریهای عصبی با کنترل سطح قند خون به عنوان یک عامل قابل اصلاح کمک کند. این میتواند راههای جدیدی را برای جلوگیری از زوال عقل و اختلالات مغزی مرتبط با سن باز کند.
منبع: مدیکال اکسپرس