جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری شیفته سرعت شده است؛ سرعت در ارتباطات، سرعت در موفقیت و حالا سرعت در لاغر شدن. دیگر کمتر شخصی حوصله ماه‌ها رژیم‌گرفتن، پیاده‌روی‌های طولانی یا تغییر تدریجی سبک زندگی را دارد. و حالا آمپول‌های لاغری به نماد تازه رویای کاهش وزن فوری تبدیل شده است. تا همین چند سال پیش، وقتی شخصی در مدت کوتاهی وزن زیادی کم می‌کرد، اطرافیان نخستین پرسش را درباره رژیم غذایی یا ساعت‌های طولانی ورزش مطرح می‌کردند. اما حالا پاسخ این سؤال در بسیاری از موارد به یک نام مشترک ختم می‌شود؛ آمپول‌های لاغری. اما هر میانبر، مقصدی امن ندارد. پشت کاهش وزن‌های خیره‌کننده، پرسش‌های نگران‌کننده‌ای قرار گرفته است. حال سؤال اینجاست که آیا بدن انسان می‌تواند بدون پرداخت هزینه، چنین تغییر سریعی را تجربه کند؟ و مهم تر از همه، آیا تب فراگیر آمپول‌های لاغری به بحرانی خاموش در حوزه سلامت عمومی تبدیل شده است؟
در سال‌های اخیر، روش‌های سریع کاهش وزن بیش از هر زمان دیگری رونق گرفته است. در میان انبوه رژیم‌ها و توصیه‌های سازمان غذا و دارو و فضای مجازی، آمپول‌های لاغری به یکی از پرطرفدارترین گزینه‌ها تبدیل شده‌اند. داروهایی که بسیاری آنها را راهی آسان برای رسیدن به اندام دلخواه خود می‌دانند. دکتر احمد اسماعیل‌زاده، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با اشاره به افزایش چشمگیر استفاده از داروهای تزریقی کاهش وزن، موسوم به «آمپول‌های لاغری» به جام‌جم گفت: در ماه‌های اخیر استقبال از این داروها به شکل قابل‌توجهی افزایش یافته است. اگرچه این داروها در برخی موارد و برای افراد مبتلا به اضافه‌وزن یا چاقی، تحت نظر پزشک می‌توانند بخشی از فرآیند درمان باشند، اما برای همه مناسب نیستند و مصرف خودسرانه آنها می‌تواند خطرات جدی برای سلامت به همراه داشته باشد.
وی افزود: این داروها بر اشتها، سطح قند خون و عملکرد دستگاه گوارش تاثیر می‌گذارند و به‌همین‌دلیل تجویز آنها باید پس از بررسی کامل وضعیت سلامت فرد، انجام آزمایش‌های لازم و ارزیابی تخصصی صورت گیرد. استفاده از این داروها بدون نسخه پزشک یا صرفا براساس توصیه افراد غیرمتخصص، می‌تواند زمینه بروز عوارض کوتاه‌مدت و بلندمدت را فراهم کند.

*بهای لاغری سریع
بسیاری از افراد به حدی از وضعیت چاقی و اضافه‌وزن خود خسته شده‌اند که حاضرند هر راهی را امتحان کنند تا به‌راحتی از وزن‌شان کاسته شود. دقیقا آنچه بسیاری از مصرف‌کنندگان را به سمت این داروها سوق می‌دهد، مشاهده نتایج سریع و محسوس آنهاست. مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درباره عوارض احتمالی آمپول‌های لاغری اظهار کرد: بروز علائمی مانند تهوع، استفراغ، اسهال یا یبوست، احساس سیری شدید، کاهش قابل‌توجه اشتها، ضعف، سرگیجه و افت فشارخون ازجمله پیامدهای رایج مصرف این داروهاست. همچنین احتمال افت قند خون، به‌ویژه در افراد مبتلا به دیابت یا کسانی که داروهای کنترل قند خون مصرف می‌کنند، وجود دارد.
وی ادامه داد: دردهای شکمی، اختلال یا التهاب پانکراس که در موارد نادر اما جدی به شکل پانکراتیت بروز می‌کند و همچنین مشکلات مرتبط با کیسه صفرا ازجمله تشکیل سنگ صفرا، از دیگر عوارضی است که نباید نادیده گرفته شود.
اسماعیل‌زاده با اشاره به تبعات کاهش وزن غیراصولی و سریع گفت: درصورتی‌که مصرف این داروها با برنامه غذایی مناسب و نظارت تخصصی همراه نباشد، احتمال تحلیل توده عضلانی و بروز کمبودهای تغذیه‌ای افزایش می‌یابد. از سوی دیگر، بسیاری از افراد پس از قطع مصرف دارو و در صورت نداشتن برنامه‌ای پایدار برای اصلاح سبک زندگی، دوباره با افزایش وزن مواجه می‌شوند.
او تاکید کرد: خطر بروز عوارض جدی‌تر در افرادی که به بیماری‌های زمینه‌ای مبتلا هستند یا داروهای خاص مصرف می‌کنند، بیشتر است. از همین رو مصرف این داروها بدون نظارت پزشک و متخصص تغذیه می‌تواند سلامت افراد را به طور جدی تهدید کند.

*معجزه‌ای در کار نیست

اکنون کارشناسان سلامت نسبت به مصرف بی‌رویه و خودسرانه این داروها زنگ خطر را به صدا درآورده‌اند. آنان تأکید دارند که آمپول‌های لاغری نه معجزه‌ای برای کاهش وزن هستند و نه جایگزینی برای سبک زندگی سالم؛ بلکه داروهایی هستند که استفاده نادرست از آنها می‌تواند آرزوی ساده لاغری را به بحرانی جدی برای سلامت تبدیل کند. دکتر احمد اسماعیل‌زاده با تاکید بر این‌که آمپول‌های لاغری راه‌حل معجزه‌آسا برای کاهش وزن نیستند، اظهار کرد: دستیابی به کاهش وزن پایدار و حفظ آن تنها در سایه یک رویکرد جامع امکان‌پذیر است؛ رویکردی که تغذیه متعادل و علمی، فعالیت بدنی منظم، اصلاح سبک زندگی و در صورت نیاز، درمان دارویی تحت نظر متخصصان را در بر می‌گیرد.وی همچنین از مردم خواست از مصرف خودسرانه این داروها پرهیز کنند و پیش از هر اقدامی برای کاهش وزن، حتما با پزشک متخصص و متخصص تغذیه مشورت داشته باشند تا ضمن دستیابی به نتیجه مطلوب، از بروز عوارض احتمالی نیز پیشگیری شود.